Avusturya'da 2024 yılında ortaya çıkarılan Roma dönemine ait toplu mezar, iskeletler üzerinde gerçekleştirilen yeni araştırmaların ardından yeniden bilim dünyasının gündemine geldi.
Viyana'nın dışındaki Simmering bölgesinde, bir futbol sahasının altında keşfedilen mezarda en az 129 kişiye ait kalıntı tespit edildi. Kalıntıların MS 1. ve 2. yüzyıllara tarihlendirildiği belirtilirken, cesetlerin düzenli bir defin işleminden farklı şekilde gelişigüzel ve üst üste bırakılmış olması dikkat çekti.
Arkeologlar, mezarın yapısı ve iskeletlerde belirlenen yaralanmalar nedeniyle bu kişilerin büyük ve ani bir askeri çatışmada hayatını kaybetmiş olabileceği ihtimali üzerinde duruyor.
İskelette mızrak ucu tespit edildi
Yeni araştırmalarda öne çıkan bulgulardan biri, bir erkeğin leğen kemiğine saplanmış halde tespit edilen mızrak ucu oldu.
Biyoarkeolojik incelemelerde mezardaki kişilerin önemli bir bölümünde ölüm sırasında veya ölümden hemen önce meydana geldiği değerlendirilen travma izlerine rastlandı. Özellikle kasık ve pelvis bölgesinde yoğunlaşan yaralanmalar araştırmacıların dikkatini çekti.
Söz konusu yaraların savaş sırasında kullanılan silahlardan kaynaklanmış olabileceği değerlendiriliyor. Mızrak ucunun doğrudan iskelet üzerinde bulunması ise mezardaki kişilerin şiddetli bir olayda yaşamlarını yitirmiş olabileceği yönündeki değerlendirmeleri destekleyen bulgular arasında yer aldı.
Ölenler Roma askerleri olabilir
İskeletlerden elde edilen ilk sonuçlar, toplu mezardaki genç erkeklerin tamamının Viyana ve çevresinde yaşamamış olabileceğine işaret etti.
Analizlere göre mezardaki kişiler Roma İmparatorluğu'nun farklı bölgelerinden gelmiş olabilir. Araştırmacılar, bu bulgunun ölen kişilerin Roma ordusuyla bağlantılı askerler olabileceği ihtimalini güçlendirdiğini değerlendiriyor.
Bununla birlikte çalışmalar henüz tamamlanmadığı için mezardaki kişilerin kimlikleri ve hangi askeri birliklerle bağlantılı oldukları kesin olarak belirlenmiş değil.
Tarihi kayıtlarda büyük bir savaş bulunmuyor
Toplu mezarla ilgili en önemli soru işaretlerinden biri ise kalıntıların tarihlendirildiği dönem ile bölgenin bilinen askeri tarihi arasındaki farklılık oldu.
Arkeologlar, mezardaki kişilerin büyük çaplı bir askeri çatışmada ölmüş olabileceği ihtimalini değerlendirirken, söz konusu dönemde Viyana çevresinde bu ölçekte can kaybına neden olan bir savaşa ilişkin açık bir tarihi kayıt bulunmadığı belirtiliyor.
Bu durum, bölgede bugüne kadar bilinmeyen veya tarihi kaynaklarda ayrıntılı şekilde yer almayan bir Roma dönemi çatışmasının yaşanmış olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
Daha önce yapılan değerlendirmelerde de toplu mezarın, günümüz Viyana'sının bulunduğu bölgede meydana gelen büyük bir askeri olayın ilk fiziksel kanıtlarından biri olabileceği ifade edilmişti.
Bulgular Viyana'nın tarihine yeni ışık tutabilir
Toplu mezarın bulunduğu alanın Roma döneminin önemli askeri merkezlerinden Vindobona'ya yaklaşık 7 kilometre uzaklıkta olması da araştırmalar açısından önem taşıyor.
Üzerinde durulan ihtimallerden biri, bölgede yaşanmış olabilecek ağır bir askeri yenilginin Roma'nın buradaki yapılanmasını etkilemiş olması. Bazı arkeologlar, olası çatışmanın ardından küçük askeri üssün büyük bir lejyon kampına dönüştürülmesinde bu gelişmenin rol oynamış olabileceğini değerlendiriyor.
Bu ihtimalin doğrulanması halinde toplu mezar, yalnızca kayıtlara geçmemiş bir askeri çatışmaya ilişkin bilgi sunmakla kalmayıp Viyana'nın Roma dönemindeki gelişiminin anlaşılmasına da katkı sağlayabilir.
İskeletler üzerinde yürütülen yeni çalışmalar 6 Ağustos'ta Avrupa Paleopatoloji Derneği toplantısında sunuldu. Araştırmanın henüz hakem değerlendirmesinden geçmediği belirtilirken, devam eden çalışmaların toplu mezardaki kişilerin kimlikleri ve nasıl hayatlarını kaybettikleri konusunda daha ayrıntılı sonuçlar ortaya koyması bekleniyor.
