Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelikle sosyal medya platformlarında yaş doğrulama dönemi başlıyor. Facebook, Instagram ve X gibi sosyal ağlarda 15 yaşından küçük çocukların hesap açmasına izin verilmeyecek. Mevcut hesap sahipleri için de e-Devlet üzerinden yaş doğrulama zorunluluğu uygulanacak.
Sosyal medya hesapları e-Devlet üzerinden doğrulanacak
Yeni düzenlemeye göre sosyal ağ sağlayıcıları, hesap oluşturmak isteyen kullanıcıların yaş bilgilerini e-Devlet sistemi aracılığıyla kontrol edecek. Bu işlem, yaş doğrulama belirteci üzerinden gerçekleştirilecek.
Yapılacak kontrol sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kişilerin hesap oluşturma talepleri kabul edilmeyecek. Yaş sınırının üzerinde bulunan çocuk kullanıcılar ise platformların sunduğu ayrıştırılmış hizmetlerden yararlanabilecek.
15 yaş üstü çocukların hesaplarına yeni kısıtlamalar
Yönetmelikte çocukların sosyal medya kullanımına yönelik özel kurallar da yer aldı. Ayrıştırılmış hizmet kapsamında değerlendirilen çocuk hesaplarında canlı yayın yapılmasına ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilmesine izin verilmeyecek.
Çocuk kullanıcılar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek. Ayrıca diğer kullanıcıların çocuk hesaplarına ait takipçi ve takip edilen listelerini görüntülemesi engellenecek.
Ebeveynlere sosyal medya denetimi imkânı
Düzenlemeyle sosyal medya şirketlerine ebeveyn denetim araçları sunma yükümlülüğü getirildi. Bu kapsamda anne ve babalar, çocuklarının sosyal medya hesaplarına ilişkin ayarları kontrol edebilecek.
Ebeveynler, çocuklarının platformlarda geçirdiği süreyi sınırlandırabilecek ve ücretli işlemler için izin mekanizmasını kullanabilecek.
Yaş doğrulaması için son tarih 31 Mart 2027
Sosyal medya platformlarına yönelik yeni yönetmelik 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Hâlihazırda sosyal medya hesabı bulunan kullanıcıların yaş doğrulama işlemlerini tamamlaması için 31 Mart 2027'ye kadar süre tanınacak.
Belirlenen süre kapsamında gerçekleştirilecek kontrollerde 15 yaşından küçük olduğu tespit edilen kullanıcıların mevcut hesapları kapatılacak.
İFÖD'den anonimlik hakkı uyarısı
İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD), daha önce sosyal medya platformlarında yaş doğrulama zorunluluğuna ilişkin yaptığı değerlendirmede, düzenlemenin internet kullanıcılarının anonimlik hakkı açısından risk oluşturabileceğini savunmuştu.
Dernek, yaş doğrulama sisteminin yalnızca çocukları değil, yetişkin kullanıcıları da kapsayacağına dikkat çekerek şu açıklamada bulunmuştu:
“İşin tüm toplumu ilgilendiren ve adeta bir ‘Truva Atı’ işlevi gören asıl tehlikesi ise (15 yaşa) yasağın denetim mekanizmasında yatmaktadır. Bu yasağın uygulanabilmesi, pratikte yetişkinler dâhil tüm kullanıcıların dijital platformlara girişte yaşını ve kimliğini doğrulamak zorunda bırakılması demektir.
Kullanıcıların ‘kimlik doğrulaması’yla işlem yapmaya zorlanması, İnternet’in en temel yapı taşlarından biri olan anonimlik hakkını ortadan kaldıracaktır. ‘Fişlenme’ ve ‘yargılanma’ korkusu, yurttaşları ağır bir otosansüre sürükleyecek; yolsuzluk iddiaları, kurumlara yönelik boykot çağrıları ve her türlü demokratik itiraz daha doğmadan boğulacaktır.”
