ÖSYM tarafından bugün yapılan 2026 Akademi Giriş Sınavı’nda (AGS) Kominform’a ilişkin soru adayların gündemine girdi. Sınavın ardından adaylar, Kominform’un hangi dönemde ve hangi amaçla kurulduğunu araştırmaya başladı. ÖSYM’nin soru kitapçığı ve cevap anahtarı yayımlanana kadar sınavdaki sorunun kesin seçeneği netleşmeyecek olsa da, Kominform sorularında temel bilgi; örgütün Sovyetler Birliği öncülüğünde komünist partiler arasındaki iletişim ve eşgüdümü sağlamak amacıyla oluşturulduğudur.
Kominform nedir?
Açılımı Komünist ve İşçi Partileri Enformasyon Bürosu olan Kominform, 1947 yılında Sovyetler Birliği, Polonya, Bulgaristan, Çekoslovakya, Romanya, Macaristan, Yugoslavya, Fransa ve İtalya komünist partilerinin katılımıyla kuruldu. Örgüt, II. Dünya Savaşı sonrasında başlayan Soğuk Savaş ortamında Sovyetler Birliği’nin Doğu Avrupa’daki etkisini ve Avrupa komünist hareketi üzerindeki koordinasyonunu güçlendiren yapılardan biri oldu.
Marshall Planı’na karşı çıktı
Kominform’un kuruluşu, ABD’nin Avrupa’nın ekonomik yeniden yapılanması için hazırladığı Marshall Planı’na karşı Sovyet bloğunun geliştirdiği siyasi tavırla ilişkilendiriliyor. Sovyetler Birliği ve Doğu Avrupa ülkeleri, Marshall Planı’nı Amerikan etkisini artırmaya yönelik bir girişim olarak değerlendirdi. Kominform da görünürde bu plana karşı komünist partilerin ortak hareket etmesini sağlamak üzere oluşturuldu.
Komintern’in ardılı olarak görüldü
Kominform, 1943’te dağıtılan Komintern’in ardından kurulduğu için birçok tarihçi tarafından III. Enternasyonal’in işlevsel ardılı olarak değerlendiriliyor. Ancak Kominform, Komintern gibi dünya çapında örgütlenmiş bir yapıdan çok, özellikle Avrupa’daki komünist partiler arasında bilgi paylaşımı ve siyasi çizgi birliği sağlamaya yönelik bir büro niteliği taşıdı.
Yugoslavya ihraç edildi, örgüt 1956’da dağıtıldı
Örgütün merkezi başlangıçta Yugoslavya’nın başkenti Belgrad’da bulunuyordu. Ancak Tito-Stalin ayrılığı sonrasında Yugoslavya 1948’de Kominform’dan ihraç edildi ve merkezin Bükreş’e taşınması kararlaştırıldı. Stalin’in ölümünün ardından Sovyet-Yugoslavya ilişkilerinde yaşanan normalleşme ve destalinizasyon süreciyle birlikte Kominform’un varlığına 1956’da son verildi.
