ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği görüşmede, İran’a yönelik “maksimum baskı” politikasının tam kapasite uygulanması konusunda uzlaşı sağlandığı bildirildi. Görüşmede özellikle İran’ın Çin’e yönelik petrol ihracatının azaltılması için iki ülkenin koordineli hareket etmesi kararlaştırıldı.
ABD basınına yansıyan bilgilere göre taraflar, İran’ın petrol gelirlerini sınırlamayı hedefleyen adımların artırılması konusunda mutabakata vardı. İsmi açıklanmayan üst düzey bir ABD’li yetkili, İran’ın Çin’e yaptığı petrol satışlarının da bu kapsamda değerlendirileceğini belirtti.
Çin’den Tepki
Çin Dışişleri Bakanlığı ise konuya ilişkin yaptığı açıklamada, uluslararası hukuk çerçevesinde yürütülen normal ülkeler arası iş birliğinin meşru olduğunu savundu. Çin, İran’ın petrol ihracatının yüzde 80’inden fazlasını satın alıyor. Bu ticarette yaşanabilecek bir daralmanın İran’ın bütçe gelirleri üzerinde ciddi etki yaratabileceği değerlendiriliyor.
Diplomasi ve Askeri Hazırlık Paralel İlerliyor
Öte yandan ABD ve İranlı diplomatların, İran’ın nükleer programına ilişkin Ummanlı arabulucular üzerinden temas kurduğu aktarıldı. Bu diplomatik girişimlerin, ABD’nin bölgede deniz gücünü artırdığı ve olası askeri senaryolara hazırlık yaptığı bir döneme denk gelmesi dikkat çekti.
Uzmanlar, Washington ve Tel Aviv’in attığı adımın İran üzerindeki ekonomik baskıyı artırmayı hedeflediğini, ancak küresel enerji piyasaları ve Çin-ABD ilişkileri açısından yeni gerilim başlıkları doğurabileceğini belirtiyor. Taraflar arasındaki gelişmelerin, önümüzdeki dönemde Orta Doğu’daki güç dengelerini doğrudan etkileyebileceği değerlendiriliyor.
