Avrupa Birliği'nde ambalaj sektörünü yakından ilgilendiren yeni düzenlemeler 12 Ağustos itibarıyla uygulanmaya başladı. AB Komisyonu tarafından duyurulan Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü kapsamındaki ilk kurallar, AB genelinde ambalajların üretiminden piyasaya sunulmasına kadar çeşitli alanlarda yeni yükümlülükler getiriyor.
Düzenlemenin öne çıkan başlıklarından biri, gıdayla temas eden ambalajlarda kullanılan perfloroalkil ve polifloroalkil maddelere (PFAS) yönelik kısıtlamalar oldu. Çevrede ve insan vücudunda uzun süre kalabilen PFAS'ın belirlenen sınırların üzerinde bulunduğu gıda ambalajlarının AB pazarına sunulmasına izin verilmeyecek.
Suya ve yağa dayanıklılık sağlaması nedeniyle kullanılan PFAS; paket servis kapları, fast-food ambalajları, mikrodalgada hazırlanan patlamış mısır paketleri, fırın kağıtları ve pizza kutuları gibi farklı gıda ambalajlarında bulunabiliyor. AB Komisyonu, kısıtlamalarla insan sağlığının korunmasını ve söz konusu maddelerin çevreye salımının azaltılmasını hedefliyor.
İthal ambalajlar da yeni kurallara tabi olacak
Yeni düzenlemeyle ambalaj sektöründe kullanılan bazı tanımlar da AB genelinde ortak hale getirilecek. Üretici sorumluluğu kapsamında yükümlülük taşıyan üretici ve imalatçılara ilişkin tanımlar ülkeler arasında uyumlaştırılacak.
Ambalajların üzerinde üretici veya ithalatçının belirlenmesine ve gerektiğinde ilgili taraflarla iletişime geçilmesine imkân sağlayacak işaret ve bilgilerin bulunması gerekecek.
Düzenleme yalnızca Avrupa Birliği sınırları içinde üretilen ambalajlarla sınırlı olmayacak. AB pazarına sunulan boş veya dolu bütün ambalajlar, kullanılan malzemeden bağımsız olarak kurallara tabi tutulacak. Üçüncü ülkelerden AB'ye ithal edilen ambalajlar için de aynı hükümler geçerli olacak.
Ambalajlarda yeni etiket sistemi 2028'de geliyor
Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü kapsamındaki bütün yükümlülükler aynı anda devreye girmeyecek. Düzenlemelerin bir bölümü önümüzdeki yıllarda aşamalı olarak uygulanacak.
Tüketicilerin ambalaj atıklarını doğru şekilde ayrıştırmasını kolaylaştırması amaçlanan AB genelindeki uyumlaştırılmış etiketleme sistemi 2028'den itibaren kullanılmaya başlanacak.
Tek kullanımlık plastiklere 2030 düzenlemesi
Ambalajların geri dönüştürülebilirliği, plastik kullanımının azaltılması ve yeniden kullanım hedeflerine ilişkin yükümlülüklerin önemli bir bölümü ise 2030 yılında yürürlüğe girecek.
Bu kapsamda ambalajlarda gereksiz boş alan miktarı sınırlandırılacak. Yeni plastik ambalajların üretiminde belirlenen oranlarda geri dönüştürülmüş plastik kullanılması gerekecek ve ambalajların geri dönüştürülebilir olması zorunlu hale gelecek.
Otel ve restoranlarda kullanılan bazı küçük, tek kullanımlık plastik ambalaj formatlarına yönelik kısıtlamalar da 2030'dan itibaren uygulanacak. Böylece AB'nin yeni ambalaj düzenlemeleri, 2026'da başlayan ve ilerleyen yıllarda kapsamı genişleyen aşamalı bir uygulama takvimine sahip olacak.
