Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatında İzmir, hem Millî Mücadele yılları hem de Cumhuriyet dönemindeki ziyaretleri nedeniyle özel bir yere sahip oldu. İzmir’i ilk kez 1905 yılında gören Atatürk, sonraki yıllarda kenti toplam 18 kez ziyaret etti. Bu ziyaretlerde kimi zaman çalışmalarını yürüttüğü yapılarda konakladı, kimi zaman eğitim ve spor kurumlarını ziyaret etti. İzmir’in farklı noktalarında bulunan bazı yapılar ve alanlar ise bugün Atatürk’ün kentle kurduğu bağın izlerini taşıyan tarihi duraklar arasında yer alıyor.
Kordon’daki Atatürk Müzesi önemli merkezlerden biri oldu
Bugün İzmir Atatürk Müzesi olarak kullanılan ve eski adı Naim Palas olan yapı, Atatürk’ün İzmir’de bulunduğu dönemlerde önemli çalışma ve konaklama noktalarından biri oldu. Kordon’da bulunan bina, İzmir’in kurtuluşunun ardından Atatürk’ün ikamet ettiği ve çalışmalarını yürüttüğü merkezlerden biri olarak kullanıldı. Yapı, 1926 yılında İzmir Belediyesi tarafından satın alınarak Atatürk’e armağan edildi. Günümüzde müze olarak kullanılan bina, Atatürk’ün İzmir’deki ziyaretlerinin izlerini taşıyan başlıca yapılardan biri olmayı sürdürüyor.
İzmir’de en uzun kaldığı yer Uşakizade Köşkü oldu
Göztepe’de bulunan Uşakizade Köşkü, Atatürk’ün İzmir’de en uzun süre kaldığı yapılardan biri olarak öne çıkıyor. İddialar göre Atatürk burada toplam 89 gece konakladı. Latife Hanım ile evlilik sürecinin de geçtiği köşk, Atatürk’ün İzmir’de bulunduğu dönemlerde önemli görüşmelerin ve çalışmaların gerçekleştirildiği merkezlerden biri oldu. Köşk, Atatürk’ün yalnızca siyasi yaşamında değil, özel hayatında da İzmir’in taşıdığı önemi gösteren yapılardan biri olarak dikkat çekiyor.
Karşıyaka’daki iki köşk tarihi ziyaretlere tanıklık etti
Karşıyaka’da bulunan Latife Hanım Köşkü Anı Evi de Atatürk’ün İzmir’deki yaşamıyla bağlantılı tarihi yapılardan biri. Atatürk’ün annesi Zübeyde Hanım, ömrünün son günlerini bu köşkte geçirdi ve burada hayatını kaybetti. Atatürk de İzmir ziyaretlerinde köşkü farklı zamanlarda ziyaret etti ve burada kaldı. Karşıyaka’daki İplikçizade Köşkü ise İzmir’in kurtuluşunun hemen ardından yaşanan gelişmelerle öne çıkıyor. Atatürk, 10 Eylül 1922 tarihinde İzmir’e geldiğinde Karşıyaka’da ilk gece burada kaldı.
Belkahve’den İzmir’e baktı
Atatürk’ün İzmir tarihiyle özdeşleşen noktalarından biri de Belkahve oldu. 9 Eylül 1922 tarihinde Türk ordusunun İzmir’e girişini Belkahve’den izleyen Atatürk’ün burada kahve içtiği belirtiliyor. Günümüzde bölgede Belkahve Tarihi Alan ve Ata Anı Evi bulunuyor. Alan, İzmir’in kurtuluş gününü ve Atatürk’ün kentle olan bağını hatırlatan önemli duraklardan biri olarak öne çıkıyor.
Atatürk Vagonu Alsancak Garı’nda sergileniyor
Alsancak Garı da Atatürk’ün İzmir ziyaretleriyle ilişkilendirilen tarihi noktalardan biri. Atatürk’ün yurt gezilerinde kullandığı ve İzmir’e gelişlerinde de yararlandığı belirtilen tarihi beyaz vagon, Alsancak Garı önünde sergileniyor. Vagon, Atatürk’ün farklı şehirleri kapsayan gezilerinin ve İzmir ziyaretlerinin ulaşım tarihine ilişkin izlerini taşıyor.
Urla Karantina Adası gençlik yıllarına uzanan bir iz taşıyor
Atatürk’ün İzmir’le ilişkisi yalnızca Millî Mücadele ve Cumhuriyet yıllarıyla sınırlı değil. 1911 yılında Trablusgarp’a gitmek üzere yaptığı gizli yolculuk sırasında Urla Karantina Adası’na uğradığı belirtilen Atatürk, buradan arkadaşı Salih Bozok’a bir mektup yazdı. Bu ziyaret, Atatürk’ün İzmir ve çevresiyle olan bağının gençlik yıllarına kadar uzandığını gösteren dikkat çekici ayrıntılardan biri olarak öne çıkıyor.
Eğitim kurumlarını da ziyaret etti
Atatürk’ün İzmir ziyaretlerinde eğitim kurumları da önemli yer tuttu. 1923 yılında İzmir Bölge Sanat Okulu’nu, diğer adıyla Mithatpaşa Sanat Okulu’nu ziyaret eden Atatürk, okulun şeref defterine sanat ve sanatkârlara verilmesi gereken önem üzerine ifadeler yazdı. İzmir Kız Lisesi ve İzmir Türkocağı da Atatürk’ün kentteki ziyaretleri sırasında incelemelerde bulunduğu kurumlar arasında yer aldı. Bornova Ziraat Mektebi ise 1925 yılındaki ziyaretinin ardından Atatürk’ün İzmir’de bulunduğu önemli merkezlerden biri oldu. 1926 yılında suikast girişiminin ardından burada Atatürk onuruna bir bahçe partisi düzenlendi.
Karşıyaka Spor Kulübü’nü iki kez ziyaret etti
Atatürk’ün İzmir’de ziyaret ettiği kurumlar arasında Karşıyaka Spor Kulübü de bulunuyor. 1925 ve 1926 yıllarında kulübü ziyaret eden Atatürk’ün, Karşıyakalı gençlerin spor faaliyetlerinden duyduğu memnuniyet üzerine kulüp ambleminde Ay-Yıldız kullanılmasını istediği aktarılıyor. İzmir’in farklı bölgelerine yayılan bu yapılar, köşkler, eğitim kurumları ve tarihi alanlar bugün Atatürk’ün kentle kurduğu uzun yıllara dayanan bağın izlerini taşımaya devam ediyor.
