Anayasa Mahkemesi, boşanma sonrasında bağlanan yoksulluk nafakasına ilişkin önemli bir karara imza attı.
AYM, yoksulluk nafakasına ilişkin düzenlemeyi iptal etti
Yüksek Mahkeme, Türk Medeni Kanunu'nun yoksulluk nafakasını düzenleyen 175'inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “süresiz olarak” ibaresini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Karar, Resmi Gazete'de yayımlandı.
İptal kararı, Antalya 12. Aile Mahkemesinin baktığı bir boşanma davası kapsamında yaptığı başvurunun ardından verildi. Aile Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu'nun 175'inci maddesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmesi istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurdu.
Başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, söz konusu ibarenin Anayasa'nın 2, 5 ve 17'nci maddelerine aykırı olduğuna hükmetti. İptal kararı oyçokluğuyla alındı.
Hakimin süre belirleme yetkisine ilişkin değerlendirme
Anayasa Mahkemesinin karar gerekçesinde, mevcut düzenlemenin yoksulluk nafakasının süresi bakımından hakime yeterli takdir yetkisi tanımadığı belirtildi. Mevcut hüküm kapsamında nafakanın, somut olayın özellikleri veya tarafların durumları gibi haklı sebepler dikkate alınarak belirli bir süreyle sınırlandırılmasına imkan bulunmadığı değerlendirmesine yer verildi.
Yüksek Mahkeme, boşanma nedeniyle eşlerden birinin geçimini sağlayamayacak duruma düşmesinin önlenmesi amacıyla yoksulluk nafakası öngörülmesini meşru bir düzenleme olarak değerlendirdi. Ancak nafaka yükümlülüğünün herhangi bir ölçüt ortaya konulmadan kategorik biçimde süresiz olarak belirlenmesinin, nafaka borçlusu bakımından ağır ve ölçüsüz bir külfete dönüşebileceğine işaret edildi.
AYM, bazı durumlarda nafakanın belirli süreyle sınırlandırılabilmesine, bazı özel koşullarda ise yaşam boyu devam edebilmesine imkan tanıyacak ölçütlerin kanunda açık ve öngörülebilir biçimde düzenlenmesi gerektiğini kaydetti.
Yeni düzenleme için dokuz ay süre verildi
Anayasa Mahkemesi, iptal kararının doğrudan yürürlüğe girmesi halinde yoksulluk nafakasına ilişkin hukuki düzenlemede boşluk oluşabileceğini değerlendirdi. Bu boşluğun kamu yararını ihlal edebilecek nitelikte olduğu sonucuna varan Mahkeme, iptal hükmünün yürürlüğe girmesini erteledi.
Buna göre “süresiz olarak” ibaresinin iptaline ilişkin karar, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten dokuz ay sonra yürürlüğe girecek. Bu süre içerisinde yoksulluk nafakasının süresine ilişkin yeni bir yasal düzenleme yapılabilmesine imkan tanınmış oldu.
