Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM), 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nın (YKS) ardından kamuoyunda tartışmalara neden olan bazı sorularla ilgili kurumsal düzenlemeye gitmişti.
Kurum, Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 testinde yer alan 20. sorunun iptal edildiğini açıklarken, Alan Yeterlilik Testi (AYT) Matematik testindeki 23. türev sorusunun doğru cevabını ise “C” seçeneğinden “A” seçeneğine güncellediğini duyurmuştu.
Uzman raporları doğrultusunda gerçekleştirilen bu değişiklik, bazı adaylar tarafından yeterli görülmedi ve konu yargıya taşındı.
Üniversite adayından soru iptali davası
Türkiye gazetesinin haberine göre, Sakarya’da yaşayan üniversite adayı D.K.A., AYT Matematik testindeki 23. türev sorusuna ilişkin yalnızca doğru cevabın değiştirilmesinin adil bir sonuç doğurmadığını savunarak ÖSYM aleyhine yürütmenin durdurulması ve iptal istemiyle dava açtı.
Davacı aday, cevabı değiştirilen sorunun tamamen iptal edilmesi gerektiğini öne sürdü.
Gözler mahkeme sürecine çevrildi
Davayla birlikte binlerce üniversite adayı ve velinin dikkati mahkemeden çıkacak karara çevrildi.
Hukukçular ve eğitim uzmanları, bu tür davalarda idare mahkemelerinin adayların kitlesel mağduriyet yaşamaması amacıyla çoğu zaman soru iptali yönünde değerlendirme yapabildiğini ifade ediyor.
Süreç hızlı işleyecek
Yasal olarak 10 günlük süre içerisinde açılması gereken soru iptali davasında takvimin hızlı işlemesi bekleniyor.
İdare mahkemesi, öncelikle davacı öğrencinin iddialarını değerlendirecek ve ardından ÖSYM’den resmi savunmasını isteyecek. Daha sonra dosyanın teknik açıdan incelenmesi amacıyla akademik bir bilirkişi heyeti görevlendirilecek.
Bilirkişi tarafından hazırlanacak ayrıntılı teknik raporun mahkemeye sunulmasının ardından, dosyanın tekemmül etmesiyle birlikte en geç 15 gün içerisinde nihai kararın verilmesi öngörülüyor.
ÖSYM olası kararlar için hazırlık yaptı
Öte yandan ÖSYM kaynaklarından aktarılan bilgilere göre kurum, uzman incelemeleri doğrultusunda yargıdan çıkabilecek tüm ihtimallere yönelik hazırlıklarını tamamladı.
Mahkemenin soru iptaline karar vermesi halinde sınav sonuçlarının yeniden hesaplanması ve adayların sıralama kaybı yaşamaması amacıyla gerekli tüm alternatif uygulamaların hazır olduğu belirtildi.
Sorunun cevabı nedir?
AYT'de matematik testindeki 23. sorunun ChatGPT tarafından verilen cevabı şöyle:
Cevap: C) I ve III
Grafik, f fonksiyonunun değil, f’ türevinin grafiği. Bu yüzden önce türevin işaretine bakarak f’nin artma-azalma durumunu buluruz.
Grafikten:
0 ile 1 arasında: f’ negatiftir. Bu yüzden f azalır.
1 ile 2 arasında: f’ pozitiftir. Bu yüzden f artar.
2 ile 3 arasında: f’ negatiftir. Bu yüzden f azalır.
3 ile 4 arasında: f’ pozitiftir. Bu yüzden f artar.
Ayrıca soruda:
f(0) = f’(0)
denmiş. Grafikte f’(0) sıfırın altındadır, yani negatiftir. O halde:
f(0) < 0
Yine:
f(4) = f’(4)
Grafikte f’(4) pozitiftir. O halde:
f(4) > 0
Yani f fonksiyonu [0,4] aralığında negatif başlayıp pozitif bitiyor. Bu nedenle en az bir kökü vardır. Zaten soru, sadece bir kökü olduğunu söylüyor.
Şimdi aralıkları inceleyelim.
I. (1,2) olabilir mi?
f(0) negatiftir. 0-1 arasında f azalır, yani zaten negatifken daha da negatif olur. 1’den sonra f artmaya başlar. Bu artış sırasında f sıfırı geçebilir. Eğer f, (1,2) arasında sıfırı geçtikten sonra bir daha negatife düşmezse tek kök burada olabilir. Bu mümkündür.
II. (2,3) olabilir mi?
Bu aralıkta f azalıyor. Eğer f, (2,3) arasında sıfırı geçerse pozitiften negatife düşmüş olur. Fakat 3’ten sonra f tekrar artıyor ve f(4) pozitiftir. Bu durumda f, (3,4) arasında bir kez daha sıfırı geçmek zorunda kalır. Bu da iki kök demektir. Soru “sadece bir kökü var” dediği için bu mümkün değildir.
III. (3,4) olabilir mi?
f, 3’e kadar negatif kalabilir. 3’ten sonra f artıyor ve f(4) pozitiftir. Bu durumda f, (3,4) arasında bir kez sıfırı geçebilir. Bu da tek kök şartına uygundur. Mümkündür.
Bu yüzden kök (1,2) veya (3,4) aralığında olabilir.
Doğru cevap: C) I ve III
