Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Mevsimlik Tarım İşçiliği İzleme ve Değerlendirme Kurulu Toplantısı'nda, Mevsimlik Tarım İşçileri Projesi'nin (METİP) gelecek dönem hedeflerini değerlendirdi. Tarımsal üretimin devamlılığında mevsimlik işçilerin önemli bir yere sahip olduğunu belirten Işıkhan, işçilerin ve ailelerinin barınma, eğitim, sağlık, ulaşım ve sosyal hizmetlerden yararlanma koşullarının geliştirilmesinin öncelikli konular arasında bulunduğunu söyledi.
METİP kapsamında 21 ilde 37 aktif alan bulunuyor
Mevsimlik tarım işçilerine yönelik çalışmaların 2010 yılında başladığını hatırlatan Bakan Işıkhan, uygulamaların 2017 yılında yayımlanan genelgeyle sistematik hale getirildiğini, 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile de yeni bir çerçeveye kavuştuğunu ifade etti.
Projenin bugüne kadar ulaştığı noktaya ilişkin verileri paylaşan Işıkhan, 2010-2013 yılları arasında 38 ilde hazırlanan 65 projeye yaklaşık 96 milyon lira kaynak aktarıldığını bildirdi. 2017-2026 döneminde ise 23 ile yaklaşık 180 milyon lira ödenek tahsis edildiğini belirten Işıkhan, 2026 yılı itibarıyla 21 ilde 37 aktif METİP alanının bulunduğunu açıkladı.
Bakan Işıkhan, mevcut çalışmaların geliştirilmesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Bugün geldiğimiz noktada artık bu tecrübeyi bir sonraki aşamaya taşımamız gerektiğini düşünüyoruz. Çünkü bugüne kadar oluşturduğumuz altyapının ve elde ettiğimiz deneyimin; daha sürdürülebilir, daha yerel ve daha katılımcı bir yapıya dönüşmesi gerekiyor."
Yerel yönetimler ve üreticiler sürece dahil edilecek
METİP'in gelecek dönem uygulamalarında yerel katkıların artırılmasının planlandığını aktaran Işıkhan, valiliklerin koordinasyonunda yerel yönetimlerin, üreticilerin, üretici örgütlerinin, özel sektörün ve sivil toplum kuruluşlarının daha etkin rol üstlenmesinin amaçlandığını söyledi.
Kamu kaynaklarının bu katkıları tamamlayacak şekilde kullanılmasının önemine değinen Işıkhan, projenin yalnızca barınma alanları oluşturulmasıyla sınırlı değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Mevsimlik tarım işçilerinin yaşam koşulları iyileştirilecek
Mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarını kapsayan kalıcı bir sistem oluşturmayı hedeflediklerini belirten Işıkhan, çocukların eğitim hayatından uzaklaşmasının önlenmesi ve ailelerin temel kamu hizmetlerine erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini ifade etti.
Bakan Işıkhan, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Asıl hedefimiz; mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam şartlarını bütüncül biçimde iyileştiren, çocukların eğitimden kopmasını önleyen, sağlık ve sosyal hizmetlere erişimi kolaylaştıran ve tarımsal üretimin ihtiyaçlarıyla uyumlu, kalıcı ve uygulanabilir bir model oluşturmaktır."
Bu kapsamda üreticilerin ve yerel aktörlerin doğrudan katkı sağlayabileceği mikro destek modellerinin değerlendirilmesi gerektiğini belirten Işıkhan, tarımsal üretimde ihtiyaç duyulan iş gücünün barınma şartlarının iyileştirilmesine üreticilerin de katkı sunabileceği modeller üzerinde durulacağını kaydetti.
Çalışan ve işveren ilişkilerinin kayıt altına alınması hedefleniyor
METİP alanlarının işletme giderlerine de değinen Işıkhan, elektrik ve su gibi temel ihtiyaçların sürdürülebilir biçimde karşılanmasına yönelik çalışmaların önem taşıdığını söyledi.
Tarım iş aracılığı sisteminin daha etkin hale getirilmesini hedeflediklerini belirten Işıkhan, bu düzenlemeyle çalışan ve işveren arasındaki ilişkilerin kayıtlı hale getirilmesini, çalışma şartlarının iyileştirilmesini ve insana yakışır işlerin oluşturulmasını amaçladıklarını ifade etti.
Mevsimlik tarım işçilerinin çocukları için eğitim desteği
Mevsimlik tarım işçilerinin çocuklarının eğitim süreçlerine devam edebilmesi için farklı kurumlarla ortak çalışmalar yürütüldüğünü açıklayan Bakan Işıkhan, METİP alanlarındaki Sosyal Destek Merkezlerinin bu süreçte görev üstlendiğini belirtti.
Işıkhan, eğitim çalışmalarına ilişkin şunları söyledi:
"METİP alanlarında oluşturulan Sosyal Destek Merkezleri aracılığıyla çocukların eğitim süreçlerine yönlendirilmesi, yaz okulları ve telafi eğitimleri gibi uygulamalarla, bu çocukların eğitimle bağlarının korunması için ilgili kurumlarımızla birlikte çalışmalar yürütüyoruz."
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı arasında veri temelli iş birliği yürütüldüğünü aktaran Işıkhan, bu sayede işçilere ve ailelerine ilişkin verilerin daha sağlıklı takip edildiğini ifade etti. Söz konusu iş birliğiyle kamu hizmetlerinin izlenmesi ve kurumlar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesinin hedeflendiğini belirtti.
METİP'in yeni yol haritası değerlendirilecek
Mevsimlik Tarım İşçiliği İzleme ve Değerlendirme Kurulu Toplantısı'nda, mevcut uygulamalarda karşılaşılan sorunların ve çözüm önerilerinin ele alınacağını bildiren Işıkhan, 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin sahadaki ihtiyaçlar doğrultusunda nasıl güncellenebileceğinin de değerlendirileceğini açıkladı.
Yeni dönemde yerel kaynakların daha etkin kullanılmasının, özel sektör ile sivil toplum kuruluşlarının katkılarının artırılmasının amaçlandığını belirten Işıkhan, şu ifadeleri kullandı:
"Buradaki amacımız, yıllar içerisinde oluşan uygulama deneyimini, yeni dönemin ihtiyaçlarıyla buluşturmak ve METİP'i daha sürdürülebilir, daha yerel ve daha katılımcı bir yapıya kavuşturmaktır."
Toplantı, Bakan Işıkhan'ın açıklamalarının ardından basına kapalı olarak devam etti.
