Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında Türk devletleri arasındaki çevre ve iklim iş birliğinin genişletilmesine yönelik yeni bir adım duyuruldu. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Çevre ve İklim Değişikliği Bakanları Üst Düzey Yuvarlak Masa Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, TULIP adı verilen yeni bir platform kurulacağını bildirdi. Platformun kentsel dönüşüm ve akıllı şehir projelerini yatırımcılar ve finans kuruluşlarıyla buluşturması hedefleniyor.
Türk devletleri arasında TULIP platformu kuruluyor
COP31 Alanı'ndaki Uzungöl Salonu'nda gerçekleştirilen toplantıda konuşan Bakan Kurum, Türk devletlerinin ortak kültürel ve tarihsel bağlarının yanı sıra çevresel sorunlara karşı da ortak sorumluluk taşıdığını belirtti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'nde dile getirdiği "Hepimiz biriz, beraberiz, ezelden ebede kadar inşallah kardeşiz." sözlerini hatırlatan Kurum, toplantıyı Türk dünyasının birlikteliğinin devamı olarak değerlendirdi.
Kurum, yeni platforma ilişkin açıklamasında, "Türk devletleri arasında çevre ve iklim alanında geliştirdiğimiz işbirliğini kentsel gelişim ve yatırım alanlarına taşıyacak TULIP adını verdiğimiz yeni bir platform kuruyoruz." dedi.
TULIP kapsamında COP31'de başlatılan SURFF girişiminin desteklenmesi, Türk devletlerindeki kentsel dönüşüm ve akıllı şehir projelerinin finansman kaynaklarıyla buluşturulması planlanıyor.
Aral Gölü ve Hazar Denizi'ndeki çevresel sorunlara dikkat çekti
Türk dünyasının karşı karşıya bulunduğu çevresel tehditlere değinen Kurum, Aral Gölü'ndeki tahribat, Hazar Denizi'nin su seviyesindeki düşüş, Orta Asya'daki buzulların küçülmesi ve kuraklığın tarımsal üretim üzerindeki etkilerini gündeme getirdi.
"Toprağı ve suyu korumak, insanı korumaktır" ifadesini kullanan Kurum, su kaynaklarının korunmasının şehirler, tarımsal faaliyetler ve gelecek nesiller açısından önem taşıdığını vurguladı.
Nisan ayında Astana'da düzenlenen 2. Çevre ve Ekoloji Bakanları Toplantısı'nda da ortak coğrafyadaki çevresel sorunların ele alındığını hatırlatan Kurum, 2024 yılında kabul edilen Türk Yeşil Vizyonu'nun iş birliği açısından önemli olduğunu belirtti.
Kurum, "Bakü'de COP29 kapsamında çevre ve ekolojiden sorumlu bakanlarımız ilk kez aynı masa etrafında toplandı. Astana'da ikinci adımı attık. Şimdi Antalya'dayız. Bakü'de başlayan, Astana'da ilerleyen bu yolu ortak projeler, yatırımlar ve sonuç üreten çalışmalarla büyütmenin zamanıdır." diye konuştu.
Türk dünyasına ortak enerji yatırımı çağrısı
COP31 başkanlığını "diyalog, uzlaşı ve aksiyon" anlayışıyla yürüttüklerini belirten Bakan Kurum, Türk devletlerinin enerji dönüşümü konusunda birlikte hareket edebileceğini ifade etti.
COP31 kapsamında geliştirilen 35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü'nün önemine değinen Kurum, "Bunların başında enerji geliyor. COP31 kapsamında geliştirdiğimiz 35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35'e yükseltmeyi amaçlıyor. Kardeş ülkelerimizi bu girişime katılmaya davet ediyorum." ifadelerini kullandı.
Temiz enerji yatırımlarının artırılması, elektrik şebekeleri ve depolama teknolojilerinde deneyim paylaşımının geliştirilmesi ve enerji verimliliğine yönelik ortak programların hazırlanması gerektiğini belirten Kurum, elektrifikasyonun ekonomik kalkınmayla birlikte değerlendirilmesini istedi.
Kurum, "Elektrik, hastanede çalışan cihazdır, tarladaki sulama sistemidir, fabrikadaki üretimdir, öğrencinin kullandığı teknolojidir, bir şehrin afet anında ayakta kalabilmesidir. Bu nedenle Türk dünyasının enerji dönüşümünü aynı zamanda büyük bir kalkınma ve teknoloji hamlesine çevirebiliriz." değerlendirmesinde bulundu.
Döngüsel ekonomide 2035 hedefi gündemde
Bakan Kurum, üretim ve imalat süreçlerinde küresel döngüsel malzeme kullanımının 2035 yılına kadar en az yüzde 15'e çıkarılması hedefine de değindi.
Bu hedef doğrultusunda Türk devletlerinin ortak modeller geliştirebileceğini belirten Kurum, atıkların yeniden değerlendirilmesi, kaynak tasarrufunun artırılması ve çevre politikalarının ekonomik kazanımlarla desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
Türk dünyasında şehirleşmenin hızlandığını söyleyen Kurum, kentlerin sıcak hava dalgaları, seller, kuraklık ve diğer afet risklerine karşı daha dirençli hale getirilmesinin ortak çalışma alanlarından biri olduğunu kaydetti.
Türkiye'nin deprem bölgesindeki deneyimi paylaşılacak
Türkiye'nin deprem bölgesinde yürüttüğü yeniden inşa çalışmalarına da değinen Bakan Kurum, konut, altyapı, ulaşım ve sosyal yaşamın bütüncül bir yaklaşımla ele alındığını belirtti.
Bu süreçte kazanılan deneyimlerin Türk devletleriyle paylaşılabileceğini ifade eden Kurum, diğer ülkelerin bilgi birikimlerinden de yararlanmaya hazır olduklarını söyledi.
Kurum, Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde kuraklık, su yönetimi ve erken uyarı sistemlerine ilişkin mevcut kapasitenin daha etkin kullanılması gerektiğini vurguladı. Kuraklık Önleme Enstitüsünün imkanlarının üye ülkelerin ilgili kurumlarıyla daha güçlü şekilde buluşturulmasını önerdi.
İklim projeleri için ortak finansman mekanizması
Türk Yeşil Vizyonu çerçevesinde yatırıma hazır ortak proje havuzları oluşturulmasını isteyen Kurum, İklim Uygulama Köprüsü aracılığıyla projelerin uygun finansman imkanlarına erişmesinin sağlanabileceğini belirtti.
Bakanlık uzmanları arasında düzenli çalışma mekanizmaları kurulmasını öneren Kurum, belediyelerin, üniversitelerin, gençlerin, mühendislerin ve girişimcilerin de iş birliği süreçlerine dahil edilmesi gerektiğini ifade etti.
Toplantılarda alınan kararların uygulanmasının takip edilmesini isteyen Kurum, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
"Her toplantıda yeni niyetler açıklamak yerine bir önceki toplantıda verdiğimiz sözlerin ne kadarının hayata geçtiğine de bakalım. Böylece Türk Yeşil Vizyonu, yalnızca üzerinde mutabık kaldığımız bir belge olarak kalmasın, yaşayan, üreten, yatırım oluşturan ve sonuç veren bir Türk dünyası ortaklığına dönüşsün. Ortak geleceğimiz, bizden büyük işler bekliyor. Birliğimiz daim, kardeşliğimiz güçlü, yolumuz açık olsun."





