İzmir denildiğinde akla çoğunlukla sahilleri, koyları ve antik kentleri gelse de kentin yer altından gelen sıcak suları da oldukça geniş bir coğrafyaya yayılıyor. Balçova’dan Bergama’ya, Çeşme’den Dikili ve Seferihisar’a kadar uzanan termal kaynaklar, kimi zaman denizin hemen kıyısında kimi zaman da tarihi yerleşimlerin yakınında ortaya çıkıyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin verilerinde de Seferihisar, Balçova-Narlıdere, Dikili, Bergama, Çeşme ve Urla başta olmak üzere birçok noktada jeotermal kaynak bulunduğu belirtiliyor.
Balçova Agamemnon Kaplıcaları
İzmir'in en bilinen termal merkezlerinden biri Balçova'da bulunuyor. Agamemnon Kaplıcaları olarak anılan bölgenin geçmişi antik dönemlere kadar uzanıyor. Adını Troya Savaşı anlatılarında yer alan Mykene Kralı Agamemnon'dan alan kaplıcaların Homeros'un destanları ve Strabon'un eserleriyle ilişkilendirildiği aktarılıyor.
Bölgenin Büyük İskender'in ordusundaki bazı askerlerin yaralarının tedavisinde kullanıldığına ilişkin tarihi anlatılar da bulunuyor. Kaplıcaların 1763 yılında Elfont Mil isimli bir Fransız tarafından yeniden ortaya çıkarıldığı, ardından yeniden inşa edildiği ve zaman içerisinde konaklama ile çeşitli tesislerin eklendiği belirtiliyor.
Balçova sahası İzmir'in jeotermal tarihinde ayrıca önemli bir yere sahip. İzmir Büyükşehir Belediyesi kaynaklarında Türkiye'deki ilk jeotermal sondaj kuyusunun MTA tarafından Balçova'da açıldığı bilgisi yer alıyor.
Çeşme Ilıca: Denizin içinden gelen sıcak su
İzmir'in termal kaynakları içerisinde en dikkat çekici duraklardan biri Çeşme Ilıca. Bölgenin farklı yanı, termal kaynakların deniz ve plajla iç içe olması. Çeşme Belediyesi de Ilıca Plajı'nda denizin içerisinden çıkan sıcak termal sular bulunduğunu ve bölgenin termal olanaklarıyla öne çıktığını belirtiyor.
Kaynakta Ilıca'daki termal suyun sıcaklığının yaklaşık 58 derece olduğu, sodyum klorür, potasyum klorür ve magnezyum klorür içerdiği aktarılıyor. Ilıca'nın Çeşme merkezine yaklaşık 5 kilometre uzaklıkta bulunması da burayı ilçenin turistik rotalarıyla birlikte değerlendirilebilecek noktalardan biri haline getiriyor.
Şifne Kaplıcası
Çeşme'de termal kaynak denildiğinde Ilıca'nın ardından öne çıkan bir diğer bölge Şifne. Şifne Körfezi çevresinde bulunan kaplıca, termal suların yanı sıra konaklama ve yeme içme olanaklarıyla da biliniyor.
Çeşme Belediyesi, Ilıca'dan Şifne'ye kadar uzanan kıyı bandında plajlar, kaplıcalar, turistik tesisler ve konaklama işletmelerinin bulunduğunu belirtiyor. Şifne'nin kaplıcalarıyla tanınan bir turizm merkezi olduğu da belediyenin bölgeye ilişkin bilgilerinde yer alıyor.
Şifne'deki termal suyun sıcaklığı yaklaşık 38 derece. Suyun sodyum klorür ve kalsiyum içerdiği belirtiliyor.
Bergama Güzellik Ilıcası
Bergama'nın termal geçmişini yansıtan en önemli noktalardan biri Güzellik Ilıcası olarak da bilinen Geyiklidağ Ilıcası. Bergama Belediyesi kaynaklarında bölgenin Asklepion çevresiyle olan tarihi ilişkisine dikkat çekiliyor ve Güzellik Ilıcası'nın uzun yıllardır Bergama'nın önemli sıcak su kaynaklarından biri olduğu anlatılıyor.
Ilıcanın su sıcaklığının yaklaşık 35 derece olduğu, kubbeli yapısı ve mermer havuzlarıyla dikkat çektiği aktarılıyor. Bölge, Kleopatra ile ilişkilendirilen yerel söylencelerle de tanınıyor. Bergama Belediyesi'nin yayımladığı kaynaklarda Kleopatra anlatısının bir söylence olduğu özellikle belirtiliyor.
Günümüzde bölgede Bergama Belediyesi'ne ait Güzellik Ilıcası Sosyal Tesisleri de bulunuyor. Tesiste piknik alanı, restoran ve farklı sosyal kullanım alanlarının bulunduğu belediye tarafından belirtiliyor.
Seferihisar Karakoç Kaplıcası
Seferihisar'ın termal kaynakları arasında Karakoç Kaplıcası ayrı bir yere sahip. Kavakdere Köyü yakınlarında bulunan kaynağın sularında karbon dioksit, sodyum klorür ve bikarbonat bulunduğu aktarılıyor.
Karakoç, Seferihisar çevresindeki geniş jeotermal kuşağın da parçalarından biri. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin jeotermal kaynaklara ilişkin verilerinde Karakoç, Doğanbey, Cumalı ve Tuzla birlikte Seferihisar'daki önemli jeotermal alanlar arasında gösteriliyor.
Seferihisar Cumalı Ilıcası
Seferihisar'daki bir diğer önemli termal nokta Cumalı Ilıcası. Kovacık Köyü eteklerinde bulunan kaynağın sıcaklığının yaklaşık 55 ile 65 derece arasında değiştiği belirtiliyor.
Suyunun yüksek miktarda karbondioksit içerdiği ve tuzlu özellik taşıdığı aktarılıyor. Karakoç ile birlikte değerlendirildiğinde Cumalı Ilıcası, Seferihisar'ın yalnızca kıyı turizmiyle değil, jeotermal kaynaklarıyla da dikkat çeken bölgelerden biri olduğunu ortaya koyuyor.
Dikili Nebiler Kaplıcası
Dikili'nin doğal güzellikleri arasında sıcak su kaynakları da önemli yer tutuyor. Bunlar içerisinde öne çıkan noktalardan biri Nebiler Kaplıcası. Dikili-Ayvalık karayolunun yaklaşık 4 kilometre içerisinde bulunduğu belirtilen kaplıcanın suyunun 55 ile 75 derece arasında değişen sıcaklıklara ulaşabildiği aktarılıyor.
Nebiler, Dikili'nin daha geniş jeotermal alanının bir parçası. İzmir Büyükşehir Belediyesi kayıtlarında Dikili'de Kaynarca, Bademli, Çamur Ilıcaları, Nebiler ve Kocaoba gibi çok sayıda sıcak su kaynağı bulunduğu belirtiliyor.
Dikili Bademli Ilıcası
Dikili'de değerlendirilmesi gereken bir diğer termal kaynak Bademli Ilıcası. Dikili merkezine yaklaşık 15 kilometre mesafede bulunduğu belirtilen kaynağın su sıcaklığı yaklaşık 45 derece.
Bademli'nin İzmir'in resmi jeotermal kaynak envanterlerinde Dikili çevresindeki önemli alanlardan biri olarak yer alması, bölgenin termal çeşitliliğini gösteriyor.
Dikili'nin kıyıları ve doğal alanlarıyla birlikte düşünüldüğünde Bademli, deniz turizmi ile termal kaynakların aynı bölgede buluştuğu duraklardan biri olarak öne çıkıyor.
Urla Gülbahçe Ilıcası
Listenin batıdaki önemli duraklarından biri de Urla'daki Gülbahçe Ilıcası. Gülbahçe Körfezi'nin deniz kenarında bulunan kaynak, konumuyla İzmir'in kıyı ile termal suyu bir araya getiren noktalarından biri.
Urla ilçe merkezine yaklaşık 15 kilometre uzaklıkta olduğu belirtilen ılıcada bir hamam da bulunuyor. Suyun sıcaklığı yaklaşık 17 derece olarak aktarılıyor. Gülbahçe de İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin jeotermal kaynakların bulunduğu merkezler arasında saydığı bölgelerden biri.
