Son dönemde kredi veya kredi kartı başvurusu yapan birçok kişi, kredi notu yüksek olmasına rağmen bankalardan olumsuz yanıt alıyor. Türkiye Gazetesi'nden Kaan Zenginli'nin haberine göre; bankalar, değerlendirme süreçlerinde yalnızca kredi notunu değil, müşterilerin hesap hareketlerini de ayrıntılı şekilde incelemeye başladı. Özellikle sanal bahis siteleriyle ilişkili işlemler ve kaynağı belirsiz para transferleri, başvuruların reddedilmesinde belirleyici oluyor.
Davranışsal Risk Analizi Uygulaması Yaygınlaştı
Bankacılık sektöründe “davranışsal risk analizi” olarak adlandırılan yöntemle, müşterilerin hesaplarına giren ve çıkan paranın düzeni analiz ediliyor. Düzenli maaş girişi, fatura ödemeleri ve standart harcamalar normal finansal davranış olarak değerlendirilirken; açıklaması bulunmayan transferler, ani ve düzensiz para hareketleri ile bahis ve oyun sitelerine yapılan ödemeler risk unsuru olarak kabul ediliyor.
Yapay Zekâ Destekli Sistemlerle Otomatik Denetim
Bankalar bu incelemeleri büyük ölçüde otomatik sistemler üzerinden gerçekleştiriyor. Kara para aklama ve finansal suçlarla mücadele kapsamında kullanılan AML (Anti-Money Laundering) yazılımları, müşterilerin hesap hareketlerini geçmiş dönemlerle karşılaştırıyor. Yapay zekâ destekli analizler sonucunda olağan dışı işlem tespit edilmesi hâlinde müşteri, bankanın iç sistemlerinde “yüksek riskli” olarak sınıflandırılabiliyor.
Riskli Müşterilere Kredi ve Kart Onayı Çıkmıyor
Oluşturulan risk skorları, kredi ve kredi kartı başvurularının sonucunu doğrudan etkiliyor. Bahis sitelerine düzenli para çıkışı olan ya da sık sık farklı kişiler arasında açıklamasız para transferi yapan müşteriler, gelir seviyeleri yüksek olsa dahi riskli kabul edilebiliyor. Bu durum, kredi notu iyi olan kişilerin de kredi ve kart başvurularının reddedilmesine yol açabiliyor.
Hesap Kullanım Alışkanlıkları Sürekli İzleniyor
Uzmanlara göre bankalar, kredi geçmişini Merkez Bankası Risk Merkezi ve Kredi Kayıt Bürosu (KKB) üzerinden takip ederken, kendi iç denetim ve uyum birimleri aracılığıyla da hesap hareketlerini sürekli izliyor. Şüpheli işlem tespiti hâlinde bankalar, ilgili finansal istihbarat birimlerine bildirimde bulunmakla yükümlü.
Kredi Değerlendirmesinde “Nasıl Kazanıldığı” Öne Çıkıyor
Yapay zekâ ve büyük veri analizlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte bankalar, müşterilerin finansal alışkanlıklarını detaylı şekilde modelleyebiliyor. Gelirle uyumsuz harcamalar, düzensiz para trafiği ve riskli sektörlerle temas gibi unsurlar otomatik olarak puanlanıyor. Bankacılık kaynakları, özellikle sanal bahis işlemlerinin kredi değerlendirme süreçlerinde olumsuz bir faktör olarak öne çıktığını belirtiyor.
