Bornova Belediyesi’nin ev sahipliğinde düzenlenen özel söyleşi ve imza gününde, kent tarihçisi ve yazar Altan Altın’ın “Destanların Doğduğu Yer: Bornova Homeros Mağaraları” adlı eseri okurlarla buluştu. İzmir merkezli Ala Yayıncılık tarafından yayımlanan kitapta, antik çağın en büyük ozanı Homeros’un dünya edebiyatına yön veren İlyada ve Odysseia destanlarını Bornova topraklarında şekillendirdiğine ilişkin somut kanıtlar ele alındı.
Edebiyat dünyasının gözü Bornova’da
Bornova’nın binlerce yıllık tarihini ve kültürel katmanlarını gün yüzüne çıkarma çalışmalarını sürdüren Bornova Belediyesi, kent tarihine ilişkin önemli bir kültürel buluşmaya ev sahipliği yaptı. Altan Altın tarafından kaleme alınan “Destanların Doğduğu Yer: Bornova Homeros Mağaraları” kitabının tanıtımı, Atatürk Kitaplığı’nın tarihi ve huzurlu bahçesinde gerçekleştirilen söyleşi ve imza gününde yapıldı.
Etkinlik, Bornova Belediye Başkanı Ömer Eşki’nin yanı sıra İzmir’in kültür, sanat, akademi ve siyaset dünyasından çok sayıda ismi bir araya getirdi. Kitapseverlerin de yoğun ilgi gösterdiği buluşmada Altan Altın, Bornova Homeros Mağaraları’nı tarih, coğrafya ve toplumsal bellek çerçevesinde ele aldı. Altın, Homeros’un bölgeyle olan bağlarına ilişkin çalışmasını etkinliğe katılanlarla paylaştı.
Eşki: “Somut bir kanıt”
Bornova Belediye Başkanı Ömer Eşki, etkinlikte yaptığı konuşmada yazar Altan Altın’a Bornova’ya katkılarından dolayı “Bornova Baba” diye hitap etti. Yerel tarihe sahip çıkılmasının önemine dikkat çeken Eşki, “Bornova’nın kültürüne, mirasına ve tarihsel kimliğine sahip çıkan, bu yolda emek harcayan herkese yürekten teşekkür ediyoruz. Altan Altın’ın kaleme aldığı bu kıymetli kitap ve bugün gerçekleştirdiğimiz tanıtım organizasyonu, Bornova’nın eşsiz tarihi ve kültürel mirasının gelecek nesillere eksiksiz aktarılması adına atılmış çok stratejik bir adımdır. İnanıyorum ki bu eser, gelecekte kentimize olan ilgiyi katbekat artıracak ve turizmden akademiye kadar her alanda temel bir yapı taşı olacaktır. Tüm dünyaya Homeros ile ilgili en somut, en sarsılmaz kanıtları sunan bu muazzam çalışma için başta Altan Altın olmak üzere emeği geçen tüm mesai arkadaşlarıma şükranlarımı sunuyorum.” diye konuştu.
Uluslararası basının gündeminde
Altan Altın’ın titiz araştırmalar sonucunda hazırladığı eser, Türkiye’nin yanı sıra son günlerde yabancı basında da gündeme geldi. Uluslararası medya kuruluşlarında yayımlanan haber ve analizlerde, batı edebiyatının kurucusu kabul edilen Homeros’un İzmir ve özellikle Bornova ile olan bağlarına yer verildi.
Asırlık zeytin ağaçlarıyla çevrili sarp yamaçlarda bulunan ve yerel anlatılarda doğrudan Homeros ile ilişkilendirilen mağaralar da yabancı gazetecilerin ilgisini çekti.
Altan Altın, uluslararası basına yaptığı açıklamalarda bölgenin küresel önemine dikkat çekti. Uzun yıllardır “Homeros Vadisi” olarak korunan ve anılan özel alanın dünyanın farklı bölgelerinden tarih ve edebiyat meraklılarını ağırladığını belirten Altın, antik şairin ölümsüz şiirlerini yazdığına ilişkin rivayetlerin bulunduğu mağaraları görmek isteyen binlerce turistin her yıl İzmir’e geldiğini ifade etti.
Meles Nehri ve mağaralar
İlyada ve Odysseia destanlarının nerede kaleme alındığı sorusu, Batı edebiyatı tarihindeki önemli tartışmalar arasında yer alıyor. Bu tartışmanın merkezlerinden biri de İzmir olarak öne çıkıyor. Homeros’un Antik Smyrna ile ilişkisi, Meles Nehri ve nehir çevresindeki doğal mağaralarla bağlantısı, antik dönemin kaynaklarında da yer buluyor.
MS 2. yüzyılda yaşamış Yunan tarihçi ve coğrafyacı Pausanias, seyahatnamelerinde Homeros’un Meles Nehri yakınındaki bir mağarada inzivaya çekilerek şiirlerini yazdığını aktarıyor.
Bornova’da yer alan Homeros büstündeki “İlyada ve Odysseia destanlarını bu topraklarda derledim. Bornova’da yaşadım” ifadeleri de Homeros’un bölgeyle bağlantısına ilişkin kültürel hafıza unsurlarından biri olarak dikkat çekiyor.
Odysseia’nın ölümsüz yolculuğu
Kitapta ve söyleşide Homeros’un insanlık tarihine bıraktığı Odysseia Destanı da geniş yer buldu. Truva Savaşı’nın ardından İthaka Kralı Odysseus’un ana vatanına dönebilmek amacıyla çıktığı uzun ve tehlikelerle dolu yolculuğu anlatan destan, insan iradesinin önemli sembollerinden biri olarak ele alındı.
Odysseus’un sadık eşi Penelope ve oğlu Telemakhos’a kavuşmak için 10 yıl boyunca canavarlar, tanrıların gazabı ve doğaüstü güçlerle mücadele ettiği eve dönüş yolculuğu, sinema dünyasında da farklı uyarlamalara konu oldu. Son olarak büyük bir prodüksiyonla beyaz perdeye taşınan ve dünya genelinde gişe rekorları kırarak ses getiren epik film, Homeros’un ve onun yaşadığı Bornova topraklarının evrensel değerine yeniden dikkat çekti.
Altan Altın’ın kent tarihi çalışmaları
1965 yılında Çanakkale’de doğan Altan Altın, 1973 yılından bu yana Homeros’un ayak izlerini taşıyan ve İlyada Destanı’nı derlediği Bornova’da yaşamını sürdürüyor. Yaklaşık yarım asırdır kentle bağ kuran Altın, Bornova’nın tarihi izlerini araştırmayı yaşamının önemli bir parçası haline getirdi.
Altın, 2000’li yılların başından itibaren Bornova’nın geçmişine ilişkin akademik ve kültürel çalışmalara imza attı. Kentin tarihi ve kültürel zenginliğini daha geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla radyo ve televizyon programları hazırlayıp sunan Altın, bölgede düzenlenen kültür turlarında da rehberlik yaptı.
Bornova’nın ilk kapsamlı gezi rehberini hazırlayan Altın’ın, “Bornova’m, Mor Salkımların Masalı” ve “Pesulaki Sohbetleri-Hikayeler Şehri Bornova” adlı iki eseri daha bulunuyor. 2016 yılında yayımlanan “Bornova’m, Mor Salkımların Masalı” ile 2023 yılında yayımlanan “Pesulaki Sohbetleri-Hikayeler Şehri Bornova”, yazarın kent tarihine ilişkin çalışmalarının arasında yer alıyor.
Altan Altın ayrıca Milliyet Gazetesi bünyesinde “Tarih Notları” adlı köşede yedi yıl boyunca Bornova’nın tarihsel kodlarını kaleme aldı. Altın, Uluslararası İzmir Araştırmaları Merkezi tarafından yalnızca 25 yılda bir elit isimlere verilen prestijli “İzmir Ödülü”nün de sahibi bulunuyor.
