İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin sürdürülebilir tarımı desteklemek ve su kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla hayata geçirdiği Selçuk Merkez Yüzey Altı Sulama Damla Sulama Tesisi, bölgede tarımsal üretimin yeniden şekillenmesine katkı sağladı. Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından 15,5 milyon liralık yatırımla kurulan tesis sayesinde, daha önce susuzluk nedeniyle atıl kalan yaklaşık 2 bin dönüm arazi yeniden üretime açıldı.
Yaklaşık 280 futbol sahası büyüklüğündeki alanda ayva, nar, şeftali, narenciye ve sebze üretimi yaygınlaşırken, özellikle nar, ayva ve narenciye üretiminde artış görüldü. Sulama imkânının genişlemesiyle birlikte ürün kalitesinde de belirgin iyileşme yaşandı.
Kaliteli suya erişim sağlandı
Selçuk’ta daha önce sulama ihtiyaçlarını kendi açtıkları sondaj kuyularından karşılayan üreticiler, yeraltı suyundaki yüksek tuzluluk oranı nedeniyle tarımsal üretimde sorun yaşıyordu. Yeni tesisle birlikte üreticiler daha kaliteli suya erişmeye başladı. Selçuk Merkez Sulama Kooperatifi ile ortak yürütülen çalışma kapsamında üreticiler, damla sulama sistemlerini kurarak ön ödemeli sayaçlar üzerinden tesisten yararlanmaya başladı.
Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Sulama ve Tarımsal Üst Yapılar Şube Müdürlüğü’nde görev yapan ziraat mühendisi Buket Kuyumcu Yücel, tesisin bölgedeki üretim alanlarını genişlettiğini belirtti. Yücel, “İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak bu tesisi 2024 yılında tamamladık. Tesis devreye girmeden önce bölgede suyun ulaşmadığı tarım alanları bulunuyordu. Şimdi bu alanlar sulanabiliyor ve yeni dikim sahaları oluştu. Özellikle nar üretimi yapan çiftçilerimizin sayısı arttı” dedi.
Üreticilerin geçmişte sulama ihtiyaçlarını kendi sondaj kuyularından karşıladığını belirten Yücel, bu kuyulardaki yüksek tuzluluk oranının üretimi olumsuz etkilediğini ifade etti. Tesisin devreye girmesiyle üreticilerin daha kaliteli su kullanmaya başladığını ve kendi kuyularına olan ihtiyaçlarının önemli ölçüde azaldığını belirten Yücel, “Topraktaki tuzluluk oranında da düşüş gözlemledik. Bu sonuçlar bizi son derece mutlu ediyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak çiftçilerimizin suya daha kolay ve verimli ulaşabilmesi için çalışmalarımızı sürdüreceğiz” diye konuştu.
“2 bin dönüm atıl arazi üretime açıldı”
Selçuk Sulama Kooperatifi Başkanı Mehmet Bayraktar, sulama tesisinin bölgedeki üretimi canlandırdığını söyledi. Daha önce mera olarak kullanılan alanların yeniden değerlendirildiğini belirten Bayraktar, “O arazilere suyun gitmesi, ayva, nar ve narenciye gibi ürünlerin yetişmesine vesile oldu. Başkanımız Cemil Tugay bu konuda hassas davrandı. Daha önce suyun ulaşmadığı yaklaşık 2 bin dönümlük atıl arazi bugün tarıma ve ekonomiye kazandırıldı” dedi.
Artezyen sularındaki yüksek tuzluluğun üretim açısından önemli bir sorun olduğunu ifade eden Bayraktar, “Verimli topraklara sahip olmamıza rağmen bu alanlarda üretim yapmak oldukça zordu. Tesis sayesinde kaliteli suya kavuştuk ve bu sorunu büyük ölçüde aştık. Üretimin artması, tarımın güçlenmesi ve ekonomiye katkı sağlaması hepimiz için büyük bir mutluluk” diye konuştu.
“Meyve kalitesinde farkı görüyoruz”
Kadın üretici Emel Karahan Erten de yeni su kaynağının bahçesindeki ağaçların gelişimine olumlu yansıdığını belirtti. Önceki yıllarda yüksek tuzluluk nedeniyle ağaçların gelişimi ve meyve veriminde sorun yaşadıklarını anlatan Erten, “Bu sene yeni gelen su hattına dâhil oldum. İlk gözlemlediğim, ağaçların sürgünlerindeki değişim oldu. Meyve kalitesinde geçen seneye kıyasla gözle görülür bir farklılık hissediyoruz. Üretmek çok güzel bir duygu. Çok mutluyum” dedi.
“Önce su güzel olacak”
Yarım asrı aşkın süredir Selçuk’ta tarımla uğraşan İlyas Gökçe ise sulama suyunun ürün kalitesi üzerindeki etkisine dikkat çekti. Tesisin ardından ağaçların görünümünde ve meyvelerin kalitesinde belirgin değişiklik olduğunu belirten Gökçe, “Toprak sağlam da olsa su kötü olduktan sonra tarlayı bozuyor. Tatlı su toprağı değiştiriyor. Meyvelerin kalitesi çok değişti, ağaçların rengi yemyeşil oldu. İlaççılar şunu at, bunu at diyor ama suyu sormuyor. Önce su güzel olacak ki bahçe güzel olsun. Ne kadar ilaç atarsan at, suyun güzel olacak” diye konuştu.
“Su gelince dikime başladık”
Daha önce mera olarak kullanılan arazide iki yıl önce bahçe kuran Ebru Taşpınar da suyun gelmesiyle üretime başladıklarını söyledi. Taşpınar, “Su geldikten sonra hem üretimi artırmak hem de gelecek nesillere daha yaşanabilir bir çevre bırakmak amacıyla dikimlerimizi gerçekleştirdik. Daha iki senelik bir bahçemiz var. Normalde çorak topraktı. Üretime ve çiftçiye destek verilmesi bizi çok mutlu etti” dedi.
Üretici Mehmet Taş ise sulama imkânıyla boş arazilerin değerlendirildiğini belirtti. Taş, “Arazilerimiz daha verimli hale geldi. Boş arazilerimize tatlı su ulaştı. Artık daha sağlıklı meyve yetiştirebiliyoruz. Meyve bahçeleri oluşturduk, sebze ve meyve ekebiliyoruz. Vatandaşa çok büyük hizmet oldu” ifadelerini kullandı.
5 bin 757 metrelik hat döşendi
Proje kapsamında farklı çaplarda toplam 5 bin 757 metre uzunluğunda boru hattı döşendi. S.S. Selçuk Merkez Sulama Kooperatifi’ne ait sondaj kuyusundan saniyede 60 litre debiyle alınan suyun tarım alanlarına ulaştırılması amacıyla damla sulama tesisi kuruldu.
Üreticilerin sistemden etkin şekilde yararlanabilmesi için 33 hidrant tesis edildi. Hidrant noktalarına ön ödemeli sayaçlar yerleştirilerek su tüketiminin kontrol altına alınması, gereksiz kullanımın ve israfın önlenmesi hedeflendi.
Basınçlı damla sulama sistemiyle geleneksel sulama yöntemlerine göre yaklaşık yüzde 50 su tasarrufu sağlandı. Sistemle birlikte buharlaşma ve sızıntı kaynaklı su kayıpları da önemli ölçüde azaltıldı. Böylece aynı miktarda suyla daha geniş alanların sulanmasına ve üretimde verimliliğin artırılmasına imkân sağlandı.
