Muğla’nın Ortaca ilçesindeki İztuzu Kumsalı’na yuvalayan ve 2019 yılından bu yana uydu takip cihazıyla izlenen “Tuba” isimli caretta caretta, Akdeniz’de gerçekleştirdiği yaklaşık 25 bin kilometrelik yolculuğun ardından yeni uydu takip cihazıyla Bodrum açıklarında yaşamını sürdürüyor. Uydu cihazından alınan son veriler, Tuba’nın uzun süredir Bodrum açıklarında hareket ettiğini gösteriyor.
Kabuğundaki kırıklar nedeniyle 2019 yılında yaralı halde bulunan ve İztuzu Kumsalı’na yuvaladığı tespit edilen anaç caretta caretta, Deniz Kaplumbağaları Araştırma Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezinde tedavi altına alındı. Tedavisinin tamamlanmasının ardından Tuba’ya uydu takip cihazı takıldı ve denizdeki hareketleri izlenmeye başlandı.
Akdeniz’de yaklaşık 25 bin kilometre yol kat etti
Yaklaşık dört yıl boyunca uydu takip cihazıyla takip edilen Tuba’nın bu süreçte Akdeniz Havzası’ndaki çok sayıda ülkenin kıyılarını dolaştığı belirlendi. Caretta carettanın yaklaşık 25 bin kilometre yol kat ettiği tespit edildi.
Tuba’nın üzerindeki uydu takip cihazının bataryasının kullanım ömrünü tamamlamasının ardından bir süre kaplumbağadan sinyal alınamadı. Uzun süre sinyal alınamayan Tuba, geçen yıl ağustos ayında yeniden İztuzu Kumsalı’na yuvalamak için geldi.
Kabuğundaki kırıklardan yeniden tanındı
İztuzu’na yeniden gelen caretta caretta, kabuğunda bulunan karakteristik kırıklar sayesinde Tuba olarak tanındı. Bunun üzerine merkeze alınan Tuba’nın sağlık kontrolleri gerçekleştirildi. Yapılan kontrollerde caretta carettanın sağlık durumunun iyi olduğu belirlendi.
Tuba’ya geçen yıl ağustos ayının sonlarında yeni bir uydu takip cihazı takıldı. İşlemlerin ardından caretta caretta yeniden denize bırakılarak hareketleri takip edilmeye başlandı.
Yeni uydu takip cihazından elde edilen verilere göre Tuba, denize bırakılmasının ardından ilk olarak Türkiye kıyılarında hareket etti. Daha sonra Yunanistan kıyılarına doğru açılan caretta caretta, bir süre sonra yeniden kuzeye yöneldi.
Tuba, Aydın’ın Kuşadası ilçesi açıklarından güneye doğru ilerledi ve Bodrum açıklarına ulaştı. Uydu takip verileri, caretta carettanın uzun süredir Bodrum açıklarından sinyal verdiğini ve bölgedeki hareketliliğinin devam ettiğini ortaya koydu.
“Muhtemelen bol besin bulduğu bir alanı mesken edindi”
Deniz Kaplumbağaları Araştırma Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezinde proje asistanı olarak görev yapan biyolog Fatih Polat, Tuba’nın Bodrum açıklarında bulunmasının bölgede beslenme açısından uygun koşullar olduğuna işaret ettiğini söyledi.
Tuba’nın yolculuğunun şu ana kadar sorunsuz şekilde devam ettiğini belirten Polat, caretta carettanın üzerindeki uydu takip cihazının aktif şekilde sinyal göndermeyi sürdürdüğünü kaydetti.
Caretta carettaların her yıl yuvalamadığına dikkati çeken Polat, Tuba’nın 2026 yılı yuvalama sezonunda İztuzu Kumsalı’nda görülmemesinin olağan olduğunu ifade etti.
Polat, “Tuba’nın 2026 yuvalama sezonunda İztuzu’nda görülmemesi olağan. Tuba’ya 2027 veya 2028 yılındaki yuvalama sezonunda yeniden İztuzu Kumsalı’nda rast geleceğimize inanıyoruz.” dedi.
Uydu cihazları denizdeki yaşam alanlarını da ortaya çıkarıyor
Fatih Polat, uydu takip cihazlarının yalnızca Tuba’nın hareketlerinin izlenmesinde değil, farklı caretta carettaların denizdeki yaşamlarının anlaşılmasında da önemli bilgiler sağladığını belirtti.
Uydu takip cihazlarından elde edilen veriler sayesinde caretta carettaların göç yolları, beslenme alanları ve denizde kullandıkları yaşam alanları hakkında bilgi edinildiğini aktaran Polat, koruma çalışmalarında denizdeki hareketlerin takip edilmesinin önemine dikkati çekti.
Polat, “Caretta carettaların korunması yalnızca karadaki yuvaların korunmasıyla sınırlı değil. Deniz ortamındaki hareketlerin de takip edilmesi koruma çalışmalarının doğru planlanabilmesi açısından büyük önem taşıyor.” ifadelerini kullandı.
Deniz suyu sıcaklığı göç hareketlerinde etkili oluyor
Caretta carettaların göç eden canlılar olduğunu belirten Polat, deniz suyu sıcaklığının da göç hareketlerini etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu kaydetti.
Kuzey yarımkürede ve Türkiye kıyılarında kış mevsiminin gelmesiyle birlikte deniz suyu sıcaklıklarının düşmesi üzerine Tuba’nın daha sıcak sulara doğru hareket etmesinin beklendiğini ifade eden Polat, caretta carettanın Afrika kıyıları ile bu bölgedeki göç güzergahlarına yönelmesinin öngörüldüğünü bildirdi.
Tuba’nın söz konusu bölgelerde bir süre kaldıktan sonra ilkbaharda ya da sonraki ilkbaharda yeniden kuzeye dönmesinin beklendiğini aktaran Polat, caretta carettanın yeni uydu takip cihazının ne kadar süre aktif kalacağının ise kullanım koşullarına bağlı olduğunu belirtti.
