Türkiye’nin önde gelen bilim insanlarından Celal Şengör’ün babası Mehmet Asım Şengör’in yaşamı ve meslek hayatı gündeme geldi. Peki, Celal Şengör babası kim? Mehmet Asım Şengör kimdir?
Celal Şengör babası kim?
Türkiye’nin en tanınmış yer bilimcileri arasında gösterilen Prof. Dr. Celal Şengör’ün bilim yolculuğunda en dikkat çekici figürlerden biri, babası Mehmet Asım Şengör oldu. Celal Şengör’ün kendi anlatımları ve biyografik bilgiler ışığında öne çıkan Mehmet Asım Şengör, yalnızca bir baba değil; disiplin, özgürlük, cömertlik ve güçlü karakteriyle ailesi üzerinde derin iz bırakan bir isim olarak hafızalarda yer aldı. Prof. Dr. Celal Şengör, 24 Mart 1955’te İstanbul’da dünyaya geldi. Rumeli göçmeni bir ailenin çocuğu olan Şengör’ün babası Mehmet Asım Şengör, annesi ise Günseli Güler Şengör’dür. Aile kökeni Kosova, Makedonya, Preveze ve Yanya’dan Türkiye’ye uzanan bir geçmişe dayanıyor.
Mehmet Asım Şengör kimdir?
Mehmet Asım Şengör, 17 Eylül 1928’de İstanbul’da doğdu. Prizrenli Celâlettin Bey ile Pirlepeli Saniye Hanım’ın en büyük çocuğu olarak dünyaya gelen Mehmet Asım Şengör, Balkan göçmeni bir ailenin mensubuydu. Çocukluk yıllarını Cerrahpaşa ve Gedikpaşa’da geçirdi. Babasının Kapalıçarşı’daki halı ticaretiyle ilgilenmesi nedeniyle küçük yaşlardan itibaren iş hayatının içinde büyüdü.
İstanbul Erkek Lisesi’nde öğrenim gören Mehmet Asım Şengör, eğitim hayatında kusursuz bir çizgi izlemedi; zaman zaman sınıf tekrarları yaşadı. Ardından Sultanahmet’teki Yüksek Ticaret Mektebi’ni tamamladı. Eğitim sürecinin ardından aile işine yöneldi, daha sonra da halıcılıktan ayrılarak kayınbiraderleriyle birlikte Fruko-Tamek yönetiminde görev aldı.
Celal Şengör’ün anlatımına göre Mehmet Asım Şengör, oğlunun eğitim ve meslek seçiminde baskıcı değil, yön gösterici bir tutum benimsedi. En çok hatırlanan nasihati ise “Sevdiğin işi yap” sözü oldu. Celal Şengör, jeoloji okumak istediğini ve bu alanda yüksek gelir elde edemeyebileceğini söylediğinde babasının kendisine “İmkânlarım olduğu sürece seni destekleyeceğim” yanıtını verdiğini aktardı.
Bu yaklaşım, Celal Şengör’ün akademik kariyerinde kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Çünkü Mehmet Asım Şengör, oğluna ne okuyacağı ya da nasıl bir meslek seçeceği konusunda doğrudan müdahale etmedi; aksine, kararlarını özgürce vermesine alan açtı. Şengör’ün bilim insanı kimliğinin şekillenmesinde bu özgürlükçü aile yaklaşımının etkili olduğu anlaşılıyor.
Mehmet Asım Şengör’ün öne çıkan yönlerinden biri de sade yaşam anlayışıydı. Varlıklı bir hayat sürmesine rağmen gösterişten uzak durduğu, toplu taşıma kullanmaktan çekinmediği, çalışanlarıyla yakın ilişkiler kurduğu ve ihtiyaç sahiplerine destek verdiği anlatılıyor. Celal Şengör’ün aktardığına göre, babası çevresine karşı mesafeli görünse de derin bir yardımseverlik taşıyordu.
Aynı zamanda çok güçlü hafızası, matematik kabiliyeti ve halıcılık alanındaki bilgisiyle dikkat çeken Mehmet Asım Şengör, ailesi içinde zekâsı ve keskin muhakemesiyle öne çıktı. Celal Şengör, babasını “müthiş zeki, akıllı ve yakışıklı bir insan” olarak tanımlarken, onun hastalığının ilerlediği dönemlerde bile çevresine karşı sabırlı ve minnettar bir tavır sergilediğini vurguladı.
Mehmet Asım Şengör’ün güçlü bir milliyetçi ve inançlı bir Müslüman olduğu, buna karşın ailesi içinde farklı düşüncelere müdahale etmeyen bir tavır takındığı belirtiliyor. Celal Şengör’ün ateist kimliğinin baba-oğul arasında bir çatışmaya neden olmaması da bu hoşgörülü yönün bir göstergesi olarak öne çıkıyor. Ancak Mehmet Asım Şengör’ün hassasiyet gösterdiği temel başlıklardan biri Atatürk’e saygı oldu. Aile içinde bu konuda tavizsiz bir çizgi izlediği ifade ediliyor.
Mehmet Asım Şengör, 21 Ocak 2018’de yaşamını yitirdi. Son yıllarında ciddi sağlık sorunlarıyla mücadele eden Şengör’ün vefatı, Celal Şengör üzerinde derin bir iz bıraktı. Ünlü bilim insanı, babasının ardından kaleme aldığı yazıda onu yalnızca ailesinin büyüğü değil, kendi kişiliğinin ve başarılarının temel yapı taşlarından biri olarak anlattı.
