Denizli’de çobanlık yaparken keşfedilen Hüseyin Yılmaz, eğitim hayatına geç başlamasına rağmen fizik alanında uluslararası başarı elde etti. MIT ve Princeton’da çalışmalar yürüten Yılmaz, kütleçekim teorisine alternatif yaklaşımı ve erken dönem sesli komut teknolojileriyle bilim dünyasında iz bıraktı. 2013 yılında ABD’de yaşamını yitirdi.
Hüseyin Yılmaz kimdir?
Denizli’de çobanlık yaptığı yıllarda tesadüfen karşılaştığı öğretmenlerle başlayan yaşam öyküsü, Hüseyin Yılmaz’ı uluslararası bilim dünyasında tanınan bir isim haline taşıdı. 1936 yılında henüz 12 yaşındayken okuma yazma bilmeyen Yılmaz, piknik yapan öğretmenlerle kurduğu kısa diyalog sırasında dikkat çekti. Öğretmenlerin girişimiyle eğitim hayatına adım atan Yılmaz’ın öğrenme tutkusu, yaşamı boyunca belirleyici oldu.
Kütleçekim teorisinde yanlışlar olduğunu düşündü
Eğitim sürecini ilerleten Yılmaz, lise eğitimini açık öğretim yoluyla tamamladıktan sonra İstanbul Teknik Üniversitesi Fizik Bölümü’ne girdi. 1950 yılında lisansını, bir yıl sonra ise yüksek lisansını tamamlayan Yılmaz, akademik çalışmalarını daha ileri konulara yönlendirdi. Bu süreçte, Albert Einstein’ın kütleçekim teorisinde hata olduğunu düşündüğünü hocalarıyla paylaştı. Ancak bu yaklaşım akademik çevresinde yeterince anlaşılmadı.
Bu gelişme üzerine Yılmaz’ın hocaları, konunun değerlendirilmesi için Massachusetts Institute of Technology ile iletişime geçti. MIT’deki bir profesörün dikkatini çeken Yılmaz, ABD’ye davet edildi ve 1952 yılında bu daveti kabul etti. İngilizce bilmemesine rağmen eğitimine başlayan Yılmaz, iletişimde matematiği temel araç olarak kullandı. Rivayetlere göre tez konusu konusunda yaşanan anlaşmazlık sırasında hocasına “Write on the blackboard” diyerek konunun tahtaya yazılmasını istedi ve bu şekilde çalışmalarına başladı.
Einstein'in çalışmalarını yakından inceledi
Yılmaz’ın doktora tezini kısa sürede tamamladığı, ancak sürecin olağan dışı hızının şüphe yaratabileceği gerekçesiyle kendisinden ek dersler almasının istendiği ifade edildi. Gerekli prosedürlerin tamamlanmasının ardından doktora derecesini alan Yılmaz, çalışmalarını sürdürmek üzere Princeton University’ne geçti. Burada Einstein’ın çalışmalarını yakından inceleme fırsatı buldu.
1955 yılında Einstein’ın fonksiyon teorisinde eksikler tespit ettiğini düşünen Yılmaz, bu değerlendirmelerini mektup halinde Einstein’a iletti. Ancak söz konusu mektup yerine ulaşmadan Einstein hayatını kaybetti. Yılmaz’ın geliştirdiğini ileri sürdüğü kütleçekim teorisinin, kuantum mekaniği ile uyumlu ve Einstein’a alternatif bir yaklaşım sunduğu iddia edildi. Bu iddialar uzun yıllar boyunca akademik çevrelerde incelenmeye devam etti.
Sesli asistan teknolojilerinin öncüsü oldu
Bilimsel çalışmalarını sürdürürken 1962 yılında Arthur D. Little bünyesinde yönetici olarak görev alan Yılmaz, burada yürüttüğü çalışmalarla sesle komut verilen bilgisayar sistemlerinin temelini attı. Bu çalışmaların, günümüzde kullanılan sesli asistan teknolojilerinin öncülü olduğu ifade edildi. 1964 yılında Eindhoven’da Algı Araştırmaları Enstitüsü’nde çalışmalarını sürdüren Yılmaz, daha sonra yeniden ABD’ye döndü.
Akademik kariyerinin ilerleyen dönemlerinde fahri profesörlük unvanı alan Yılmaz, 1970’li yıllardan itibaren bilim felsefesi üzerine yoğunlaştı. ABD ve Avrupa’nın yanı sıra Japonya’da da çalışmalar yürüten Yılmaz, 1990’lı yıllarda Hamamatsu Photonics bünyesinde yöneticilik yaptı.
2013 yılında hayatını kaybetti
Bilim ve teknoloji alanındaki çalışmalarının ardından Hüseyin Yılmaz, 27 Ocak 2013 tarihinde ABD’de hayatını kaybetti.
