Bolu’da, Ankara’nın ardından ikinci “deli dana” vakası kaydedildi. Hastalığın teşhisi, nörolojik şikâyetlerle İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tedavi gören bir kadın hastada yapıldı. Beyin omurilik sıvısı örneği, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi laboratuvarında uygulanan test sonucu pozitif çıktı.
Deli Dana Hastalığı Nedir?
Deli dana hastalığı (BSE), 1986 yılında İngiltere’de büyükbaş hayvanlarda görülmeye başlandı ve 1990’lı yıllarda Avrupa’yı etkisi altına aldı. İnsanlarda varyant Creutzfeldt-Jakob hastalığı (vCJD) olarak ortaya çıkan bu rahatsızlık, ölümcül beyin hastalıkları arasında yer alıyor. Hastalık, prion adı verilen anormal proteinlerin beyinde birikmesiyle gelişiyor ve beyin yapısının süngerleşmesine yol açıyor.
Bulaşıcı Özelliği ve Riskleri
Bulaşıcı deli dana enfeksiyonunun sebebinin doğada her yerde bulunabilen “Prion” adı verilen protein yapıları olduğunu belirten Prof. Dr. Ertuğrul, bu hastalığın en önemli özelliğinin belirtilerinin yıllar sonra ortaya çıkması olduğunu ifade ederek, “Hastalığın belirtileri bulaştığı anda hemen ortaya çıkmaz. Bulaştıktan yıllar sonra, 15-20 yıl hatta 30 yıl sonra ortaya çıkar. Deli dana hastalığı prion adı verilen anormal yapıdaki proteinlerin beyinde birikmesi sonucu gelişir. Beyin yapısının bozulmasına ve beyinin süngerleşmesine sebep olur. Bu yüzden süngerleşmiş beyin (BSE) olarak da adlandırılır. İlk olarak sığırlarda görülmüştür. İnsanlarda varyant Creutzfeldt-Jakob hastalığı (vCJD) adı verilen bir hastalıkla ilişkilidir. Her iki hastalık da ölümcül beyin hastalıklarıdır. Bazı durumlarda insandan insana da tükürük gibi vücut sıvılarıyla bulaşabilir” diye açıkladı.
Nörolojik Hastalıklarla Karıştırılabiliyor
Belirtileri daha çok diğer nörolojik hastalıklarla karıştığı için “deli dana” teşhisi direkt olarak konamıyor. Teşhis halk arasında ‘belden su alınması’ olarak bilinen beyin omurilik sıvısından yapılan basit bir testle konuyor. Fark edilmemiş vakaların bulunabileceğini belirten Prof. Dr. Ertuğrul, “Örneğin şu anda enfeksiyon bulaşmış olan kişilerde hastalığın ortaya çıkışına kadar olan süre uzun olduğu için birçoğu başka sebeplerden hayatını kaybediyor. Veya tek tek belirtiler üzerinde durulduğu için o belirtilerin tedavisi için uğraşılıyor ve sonuçta hasta yine kaybediliyor” dedi.
İlk Belirtileri Unutkanlık ve Kafa Karışıklığı
Hastalığın ilk belirtilerinin psikolojik olduğunu belirten Prof. Dr. Ertuğrul, “An kafa karışıklığı veya oryantasyon bozukluğu, odaklanma zorluğu, düzensiz düşünme veya tutarsız konuşmalar, halüsinasyon görme, huzursuzluk, ajitasyon, aniden öfkelenme, saldırganlık, uyku bozuklukları veya tersine dönmüş uyku-uyanma döngüleri görülebilir” dedi. Daha sonra beynin etkilenen bölümlerine göre yürüme güçlüğü, nefessiz kalma, kalp fonksiyonlarının bozulmasının söz konusu olduğunu aktaran Prof. Dr. Ertuğrul, “Deli dana hastalığı ilerledikçe zihinsel belirtiler daha da kötüleşerek hastanın komaya girmesine sebep olur. Ne yazık ki herhangi bir ilacı ve tedavisi yoktur” dedi.
