Ülkemizde yaşanan acı deprem felaketlerinden sonra sismik deprem izolatörü oldukça fazla araştırılmaya başlandı. Peki sismik izolatör nedir? Deprem anında ne gibi görevler görür ve etkili midir? Sizlere bu yazımızda bu konu ile alakalı bilgiler vereceğiz.
_x000D_ _x000D_Deprem İzolatörü Nedir?
_x000D_ _x000D_Sismik izolatör, deprem anında tabandan gelen enerjiyi ve hareketi emerek sarsıntıyı en aza indirir. Sismik izolatörler 1900'lerde kullanılmaya başlanmıştır ancak 1970 yıllarında kullanım alanı genişlemiştir. Deprem izolatörleri yapıda uygun görülen kata, kolonlara yada betonarme perdelere yerleştirilir. Deprem ile yapı arasındaki direkt teması keser.
_x000D_ _x000D_İzolatörler deprem sırasında yatay olarak hareket eder. Sarsıntıyı emerek yumuşak salınımlar yapar. Böylece sarsıntının gücünü emerek bina ve yapı içerisinde bulunan kişilerin ve materyallerin depremi en az şekilde hissetmesini sağlar.
_x000D_ _x000D_Sismik izolatörler 3 farklı çeşitte üretilmektedir. Bunlar; kurşun çekirdekli izolatörler, düşük sönümlü izolatörler, yüksek sönümlü izolatörler.
_x000D_ _x000D_Kurşun Çekirdekli İzolatörler
_x000D_ _x000D_Kurşun çekirdekli izolatörler, yuvarlak ve dikdörtgen şekillerde üretilir. Kauçuk ve çelik plakaların birbirine entegre edilmesi ve ortasına kurşun çekirdek yerleştirilmesiyle oluşturulur. Kurşun çekirdeğin enerji sönümlemesi %20 - %30 aralığındadır.
_x000D_ _x000D_Düşük Sönümlü İzolatörler
_x000D_ _x000D_İlk üretilen izolatör çeşidi olan düşük sönümlü izolatörler, genellikle tek başına kullanılmayan izolatör çeşididir. bu izolatörler sönümlemeye yani enerji emilimine yarayan damperler ile birlikte kullanılırlar.
_x000D_ _x000D_Yüksek Sönümlü İzolatörler
_x000D_ _x000D_Tek olarak sönümleme yapabilen yüksek sönümlü izolatörler, düşük sönümlü izolatörler yerine tercih edilmektedir. %15 oranında sönümleme yapabilen bir izolatör çeşididir.
_x000D_ _x000D_[ilgili-haber=180627]
_x000D_ _x000D_Sismik İzolatör Nasıl Çalışır?
_x000D_ _x000D_Bina zemine sabitlendiği için zemin ve bina ortak şekilde hareket eder. Zeminden alınan enerji atılana kadar bina sallanmaya devam eder. Bu sallanma sırasında b yapılardaki esneklik kaybolursa yapı yıkılır. İzolatör ise zemin ile bina arasında amortisör görevi görmektedir. Bina zemindeki enerji ve hareketliliği içine almıyor çünkü izolatör bu hareketliliği emiyor. Böylece izolatör kontrollü olarak binaya aktarılmasını sağlıyor.
_x000D_ _x000D_Deprem İzolatörü Avantajları
_x000D_ _x000D_- _x000D_
- Yapıya stabilizasyon sağlar. _x000D_
- Binanın yıkılmasını önler. _x000D_
- Can kayıplarının önüne geçer. _x000D_
- Sismik enerjiyi kontrollü olarak dağıtır. _x000D_
- Bina içerisindeki eşyaların zarar görmesini engeller. _x000D_
- Sarsıntı anında yapıdaki malzemelerin deformasyonunu engeller. _x000D_
İzolatörler Sonradan Monte Edilebilir Mi?
_x000D_ _x000D_Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Jeofizik Mühendisliği Emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Akgün bu konu ile ilgili bir açıklamada bulundu. Açıklamasında "Bu sistem sonradan yapılan binalara da uygulanabilir fakat maliyeti yüksek olur. Çünkü kolonlar kesilecek ve kolonların arasına konacak." ifadelerini kullandı.
_x000D_ _x000D_[ilgili-haber=180628]
_x000D_
