Ege Bölgesi'ndeki 19 yükseköğretim kurumunu bir araya getiren Ege Üniversiteler Birliği (EBÜB), Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinin ev sahipliğinde düzenlenen kuruluş ve lansman toplantısıyla hayata geçirildi. Birlik kapsamında ortak bilimsel araştırmaların yürütülmesi, öğrenci ve akademisyen değişiminin artırılması, araştırma altyapılarının ortak kullanılması ve eğitim alanındaki iş birliklerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
"Bu iş birliği güç birliğidir"
Toplantıya katılan Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Erol Özvar, üniversitelerin bilimsel araştırma kapasitelerini artırmak amacıyla ortak projeler geliştirmeleri, araştırma bütçelerini birlikte değerlendirmeleri ve laboratuvarlarını ortak kullanmaları gerektiğini belirtti. Üniversitelerin bilimsel birikiminin kurumsal sınırları aşmasının önemine dikkat çeken Özvar, "Bu iş birliği güç birliğidir" dedi.
Birliğin üniversitelerin kurumsal kimliklerini koruyarak kaynaklarını daha verimli kullanmalarına imkân sağlayacağını ifade eden Özvar, Ege Bölgesi'ndeki devlet ve vakıf üniversitelerinin bu yapıda yer aldığını söyledi.
Türkiye disiplinler arası bilimde Avrupa birincisi
Bilimsel araştırmalarda disiplinler arası iş birliğinin önemine değinen Özvar, iklim değişikliği, enerji dönüşümü, gıda güvenliği, sağlık ve dijital teknolojiler gibi alanlardaki sorunların farklı uzmanlıkların ortak çalışmasını gerektirdiğini belirtti.
Times Higher Education 2027 Disiplinler Arası Bilim Sıralaması sonuçlarını değerlendiren Özvar, Türkiye'nin 89 üniversiteyle Avrupa birincisi, dünya ikincisi olduğunu açıkladı. Türk üniversitelerinden 13'ünün dünyanın ilk 200'ünde, 38'inin ilk 500'ünde, ikisinin ise ilk 100'de yer aldığını bildirdi. Özvar, uluslararası görünürlüğün bilimsel araştırmaların niteliğine ve etkisine daha güçlü yansımasını hedeflediklerini söyledi.
Ortak araştırma ekipleri kurulacak
Ege Bölgesi'nin tarım ve gıda teknolojileri, yenilenebilir enerji, su kaynakları yönetimi, sağlık bilimleri, turizm ve kültürel miras araştırmalarında önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirten Özvar, farklı üniversitelerdeki uzmanlıkların ortak projelerde buluşturulmasını istedi.
Su kaynaklarının sürdürülebilir yönetiminde mühendislik, tarım, çevre bilimleri ve ekonomi alanlarının birlikte çalışmasını örnek gösteren Özvar, uzun vadeli bilimsel çalışma gruplarının oluşturulması gerektiğini ifade etti. Araştırmaların bölgesel ihtiyaçlara yanıt verirken ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmalara da katkı sağlamasının önemine değindi.
Üniversiteler laboratuvarlarını ortak kullanacak
Araştırma altyapılarının ortak kullanımına yönelik bir envanter hazırlanmasını öneren Özvar, üniversitelerdeki laboratuvar, araştırma merkezi ve ileri teknoloji cihazlarının diğer kurumların araştırmacılarına da açılmasını istedi.
Cihazların teknik kapasiteleri, kullanım koşulları, bakım giderleri ve personel desteğinin üniversiteler arası protokollerle düzenlenebileceğini belirten Özvar, YÖK'ün dijital altyapı ve bilgi temini konusunda destek sağlayabileceğini bildirdi. Benzer yatırımların tekrarlanmasının kaynakların verimli kullanımını zorlaştırdığını ifade etti.
Araştırma bütçeleri ortak projelere ayrılabilecek
Ortak araştırmaların finansmanı için üniversitelerin Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) bütçelerinden yararlanılmasını öneren Özvar, ilgili mevzuat ve yetkili kurulların kararları doğrultusunda bu bütçelerin belirli bölümlerinin ortak projelere ayrılabileceğini söyledi.
Araştırma üniversiteleri ile döner sermaye gelirleri yüksek kurumların imkânlarını diğer üniversitelerle paylaşmalarını beklediklerini ifade eden Özvar, bilimsel araştırma kaynaklarının kalkınma planları ve bölgesel ihtiyaçlarla uyumlu projelerde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Doktora öğrencilerinin hareketliliği artırılacak
Eğitim alanında başarılı öğretim yöntemleri, uygulamalı eğitim modelleri, öğrenci danışmanlığı ve ölçme-değerlendirme uygulamalarının paylaşılmasını isteyen Özvar, rektör yardımcıları, dekanlar ve akademisyenlerin düzenli toplantılar gerçekleştirmesini önerdi.
Doktora öğrencilerinin farklı üniversitelerdeki seminerlerden, laboratuvarlardan ve akademik uzmanlıklardan yararlanabilmesi için ortak programlar oluşturulması gerektiğini belirten Özvar, sağlık, mühendislik, sosyal bilimler, eğitim ve spor alanlarında öğrenci hareketliliğinin teşvik edilmesini istedi.
Üniversitelerin insan kaynakları, mali yönetim, araştırma projelerinin idaresi ve öğrenci hizmetleri konularında da deneyimlerini paylaşması gerektiğini belirten Özvar, idari yöneticilerin düzenli toplantılarla kurumsal iş birliğini geliştirebileceğini söyledi.

Yapay zekâ kullanımında etik ve veri güvenliği vurgusu
Yapay zekâ teknolojilerinin yükseköğretimde kullanımına değinen Özvar, üniversitelerde yapılan anketlerde öğretim elemanları, idari personel ve öğrencilerin yapay zekâ araçlarını kullanma oranının yüzde 60'ı aştığını açıkladı. Bu oranın birkaç yıl içinde yüzde 100'e yaklaşabileceğini belirtti.
Yapay zekâ kullanımında bilimsel doğrulama, veri güvenliği, akademik dürüstlük ve bağımsız düşünme becerilerinin korunması gerektiğini vurgulayan Özvar, YÖK'ün yapay zekâ etik rehberinin üniversiteler tarafından geliştirilerek yaygınlaştırılmasını istedi. Ege Üniversiteler Birliğinin bu alandaki deneyimlerin paylaşılmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Uluslararası araştırma projelerinde iş birliği geliştirilecek
Üniversitelerin uluslararası bilimsel iş birliklerinin geliştirilmesinin birliğin öncelikleri arasında bulunması gerektiğini belirten Özvar, Avrupa Birliği araştırma programları ve diğer uluslararası fon kaynakları için ortak proje hazırlama kapasitesinin artırılmasını önerdi.
Üniversitelerin proje destek birimleri arasında yakın ilişkiler kurulmasını isteyen Özvar, uluslararası araştırma gruplarına katılımın genç akademisyenlerin bilimsel gelişimine ve üniversitelerin araştırma kapasitesine katkı sağlayacağını söyledi.
İlk aşamada üç çalışma grubu oluşturulması önerildi
Birliğin ilk aşamada bilimsel araştırma, eğitim-öğretim ve idari iş birliği alanlarında çalışma grupları oluşturmasını öneren Özvar, ortak araştırma ekiplerinin kurulması, laboratuvarların birlikte kullanılması ve başarılı eğitim uygulamalarının paylaşılmasının öncelikli faaliyetler arasında yer alabileceğini söyledi.
Yeni bürokratik süreçler oluşturmak yerine mevcut akademik ve idari kapasitenin daha etkili kullanılmasını isteyen Özvar, Ege Bölgesi'nde geliştirilecek başarılı uygulamaların Türkiye'nin diğer bölgelerine de örnek olacağına inandığını belirtti.
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Turhan Kaçar ise birliğin katılımcı üniversitelerin kurumsal kapasitelerini güçlendireceğini belirterek kuruluş sürecine ev sahipliği yapmaktan duydukları memnuniyeti dile getirdi. Kaçar, üniversiteler arasındaki ortak iradenin somut projelere dönüşeceğine inandıklarını söyledi.
Birliğin ilk dönem başkanlığı Muğla'da olacak
Ege Bölgesi Üniversiteler Birliği İş Birliği Protokolü kapsamında ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitimde iş birliği, öğrenci ve öğretim elemanı değişimi, bilimsel ve teknolojik araştırma-geliştirme projeleri ile akademik, idari, sportif, sosyal ve kültürel etkinlikler düzenlenmesi öngörülüyor. Öğrenci konseyleri, kulüpleri ve toplulukları arasında ortak çalışmalar yürütülmesi de protokolde yer alıyor.
Birlikte Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Ege Üniversitesi, İzmir Bakırçay Üniversitesi, İzmir Demokrasi Üniversitesi, İzmir Ekonomi Üniversitesi, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, İzmir Konak Meslek Yüksekokulu, İzmir Tınaztepe Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Pamukkale Üniversitesi, Uşak Üniversitesi ve Yaşar Üniversitesi yer alıyor.
Birliğin ilk dönem başkanlığını Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi üstlenecek. YÖK Başkanı Erol Özvar, Muğla programı kapsamında Vali İdris Akbıyık'ı makamında ziyaret ederken, Rektör Prof. Dr. Turhan Kaçar'dan üniversitede yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı.





