Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği, 2025 yılında gerçekleştirdiği 1 milyar 232 milyon dolarlık ihracatla Ege Bölgesi’nde bitkisel ürün ihracatında lider oldu. Birlik, sürdürülebilirliği çalışmalarının merkezine alarak ihracatta sürdürülebilirliği güçlendirmek amacıyla üç projeyi hayata geçirdi.
Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Birlik Başkanı Hayrettin Uçak, “Kullandığımız Pestisitleri Biliyoruz”, “Gıda Kayıplarının Belirlenmesi ve Azaltılması” ve “Üçüncü Kuşak Tarım Girişimciliği Eğitim Programı” projeleriyle pestisit kontrolü, gıda kayıplarının azaltılması ve genç girişimcilerin tarıma kazandırılmasını hedeflediklerini ifade etti.
“Kullandığımız Pestisitleri Biliyoruz” projesinin 2021 yılında hayata geçirildiğini belirten Uçak, ihracatta yoğunluğu yüksek olan ürünlerde pestisit kullanımının kontrol altına alınmasının amaçlandığını söyledi. Proje kapsamında asma yaprağı, biber, çilek, domates, hıyar, kiraz, limon, mandarin, nar, sofralık çekirdeksiz üzüm ve şeftali gibi ürünlerde hasat döneminde üreticilerden numuneler alındığını, bu numunelerin akredite laboratuvarlarda analiz edildiğini ve sonuçlara göre üreticiler ile ihracatçıların bilgilendirildiğini kaydetti. Uçak, pestisitlerin tarımsal üretimde önemli bir araç olduğunu ancak ruhsatlı dozların aşılması veya yanlış kullanımın çevre ve insan sağlığı açısından risk oluşturduğunu ve ihracat pazarlarında sorunlara yol açabildiğini belirtti.
Küresel pazarlarda rekabet gücünün korunması için sürdürülebilir üretimin zorunluluk haline geldiğini ifade eden Uçak, yaş meyve sebze sektörünün Türkiye’nin tarımsal üretim kapasitesi ve ihracat potansiyeli açısından stratejik bir konumda bulunduğunu söyledi. Bu kapsamda yürütülen “Gıda Kayıplarının Belirlenmesi ve Azaltılması Projesi”nin Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi iş birliğiyle gerçekleştirildiğini belirten Uçak, domates, mandarin ve nar ürünlerinde üretim alanları, soğuk hava depoları ve paketleme tesislerinde yaşanan kayıpların incelendiğini ifade etti. Üç yıl süren proje kapsamında kayıpların nedenlerinin tespit edildiğini, üreticilere, aracılara ve ihracatçı firmaların teknik personeline eğitimler verildiğini kaydeden Uçak, üretimden depolamaya kadar olan süreçte yüzde 35’e ulaşan kayıpların azaltılmasının hedeflendiğini dile getirdi.
Birliğin sürdürülebilirlik çalışmalarının bir diğer ayağını gençlerin tarım sektörüne kazandırılması oluşturdu. Bu kapsamda Ege Üniversitesi ve İzmir Ekonomi Üniversitesi öğretim üyeleri ile özel sektör temsilcilerinin katkılarıyla düzenlenen “Üçüncü Kuşak Tarım Girişimciliği Eğitim Programı” 2025 yılında üçüncü kez gerçekleştirildi. Programda iklim değişikliği, tarım ekonomisi, yeni teknolojiler ve sürdürülebilir üretim modelleri ele alınırken, genç girişimcilerin tarım sektöründe yeni iş modelleri geliştirmeleri hedeflendi.
Hayrettin Uçak, tarım sektörünün geleceği açısından gençlerin sektöre kazandırılmasının önemine dikkat çekerek, teknolojiye hakim ve sürdürülebilirlik bilinci yüksek girişimcilerin yetiştirilmesine katkı sağlamayı amaçladıklarını ve sürdürülebilirlik projelerine 2026 yılında da devam edeceklerini ifade etti.
