Ege Üniversitesi Laboratuvar Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezi (EGEHAYMER), laboratuvar hayvanlarının etik ve bilimsel standartlara uygun şekilde üretilmesi, bakımı ve araştırmalarda kullanılması amacıyla yürüttüğü çalışmalarla dikkat çekiyor. Gelişmiş altyapısı ve kapsamlı araştırma olanaklarıyla merkez, Türkiye’de bu alandaki önemli bilimsel merkezlerden biri olarak öne çıkıyor.
Şeffaf ve izlenebilir bir yapı
Merkez Müdürü Doç. Dr. Ülkü Zafer Dökümcü, kurumun kalite güvencesi temelinde çalışmalarını sürdürdüğünü belirterek, merkezin 2020 yılında TS EN ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi almaya hak kazandığını aktardı. Bu belgeyle Türkiye’de söz konusu standarda sahip ilk ve tek laboratuvar hayvanları uygulama ve araştırma merkezi olduklarını ifade ederek, hizmet süreçlerinin kalite el kitabı, güncel formlar ve belirlenmiş prosedürler doğrultusunda yürütüldüğünü vurguladı. Merkezde düzenli olarak kalite eğitimi, temel laboratuvar güvenliği ve laboratuvar hayvanı bakıcısı eğitimlerinin gerçekleştirildiğini belirten Dökümcü, tüm süreçlerin Tarım ve Orman Bakanlığı ile Türk Standartları Enstitüsü tarafından düzenli olarak denetlendiğini ve şeffaf bir şekilde yürütüldüğünü dile getirdi.
Altyapıda teknoloji ve çeşitlilik
Merkezin araştırma altyapısının her geçen yıl güçlendirildiğini belirten Doç. Dr. Dökümcü, 2019 yılında hizmete giren Su Ürünleri Araştırma Laboratuvarı ile Hematoloji/Biyokimya Araştırma Laboratuvarı sayesinde bilim dünyasına sunulan hizmet yelpazesinin genişlediğini ifade etti. EGEHAYMER’in deney hayvanları laboratuvarları arasında sucul canlıların tedarik, üretim ve araştırma ruhsatını alan ilk merkez olduğunu belirterek, merkezde toplam 138 farklı sucul canlı türü için onay bulunduğunu aktardı. 2021 yılında röntgen, ultrason, yoğun bakım kabini ve idrar analiz cihazlarının da bulunduğu Radyoloji Görüntüleme Ünitesi’nin hizmete açıldığını belirten Dökümcü, 2022 yılında devlet üniversiteleri arasında bir ilk olarak Aksolotl Laboratuvarı’nın kurulduğunu dile getirdi. Çalışma izni kapsamının 2023 yılında genişletildiğini aktararak, fare, hamster, sıçan, kobay ve tavşan gibi türlerin yanı sıra kertenkele, domuz, minipig, çiftlik hayvanları ve evcil kanatlılar üzerinde de çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti. 2024 yılında ise laparoskopik cihaz prototipleri ile cerrahi eğitim olanaklarının çeşitlendirildiğini belirtti.
Uluslararası eğitim ve iş birliği üssü
Merkezin yalnızca araştırma faaliyetleriyle değil, düzenlediği kurs ve bilimsel etkinliklerle de öne çıktığını vurgulayan Doç. Dr. Dökümcü, kuruluşundan bu yana 33 kez Deney Hayvanı Kullanım Sertifikası Kursu düzenlediklerini aktardı. Uluslararası iş birlikleri kapsamında Cape Town Üniversitesi Surgical Skills Training Center ile gerçekleştirilen ileri laparoskopik sütur beceri eğitimlerinin merkez için önemli bir deneyim olduğunu ifade ederek, 2025 yılında düzenlenen pediatrik torakoskopi çalıştayı ve radyofarmasötik araştırmalarına yönelik eğitimlerle multidisipliner bilimsel çalışmalar yürütüldüğünü belirtti. Merkezin sosyal sorumluluk projelerine de önem verdiğini dile getiren Dökümcü, doğa ve hayvan haklarına yönelik çeşitli projeler yürütüldüğünü kaydetti.
Merkezin gelecek hedefleri
EGEHAYMER’in gelecek hedefleri arasında tür çeşitliliğini artırmak ve uluslararası kurslara ev sahipliği yapmaya devam etmek bulunuyor. Merkezin özellikle hastalıklara özgü yeni hayvan modellerinin geliştirilmesine odaklanarak bilimsel literatüre özgün katkılar sunmayı amaçladığı ifade edildi.
