Egzama, cildin kızarması, kaşınması, kabarcıklar oluşturması gibi belirtilerle kendini gösteren bir deri hastalığıdır. Egzamanın birçok nedeni olabilir, tahriş edici maddelere maruz kalma, çevresel faktörler, genetik yatkınlık ve bakteriyel enfeksiyonlar bunlardan bazılarıdır. Egzama, hayat kalitesini olumsuz etkileyebilir ve tedavi edilmezse kronikleşebilir. Neyse ki, egzamanın yönetimi ve semptomların hafifletilmesi için birçok tedavi seçeneği mevcuttur.
Egzama neden olur?
Egzamanın nedenleri arasında, tahriş edici alerjenlerle temas etmek, soğuk ve kuru hava, nem, toz, polen ve küf gibi çevresel faktörlere maruz kalmak, stres ve genetik geçiş gibi faktörler bulunmaktadır. Ayrıca, Staphylococcus aureus adlı bakteri de egzamaya neden olabilir. Bu bakteri vücuttaki yararlı bakterilerin yerini alarak cildin bariyer fonksiyonunu bozabilir. Egzamayı tetikleyen şeyler nelerdir?
Egzamayı tetikleyen birçok neden olabilir ve bazıları şunlardır:
1. Tahriş edici maddeler:
- Sürtünme, Deterjanlar veya biyolojik çamaşır tozu gibi temizlik ürünleri,
- Limon suyu veya sirke gibi asitler,
- Fırın temizleyicileri veya kabartma tozu gibi alkaliler,
- Banyo ürünleri, kozmetikler veya temizlik ürünlerindekiler gibi yapay kokular.
2. Suya maruz kalma
3. Stres, Stres vücutta iltihaplanmayı artırır, bu da neden egzamayı kötüleştirebileceğini açıklayabilir. Aynı zamanda depresyon ve anksiyete dahil olmak üzere ruh sağlığı koşulları için bir risk faktörüdür.
4. Kuru hava, nem ve ısı
5. Kuru cilt
6. Mikroplar:
- Staphylococcus aureus: Atopik dermatiti olan kişilerin ciltlerinde bu tür bakterilerin daha fazla sayıda olması daha olasıdır. Bir kişi egzamayı çizerse, bakteri cildin daha derin katmanlarına girerek enfeksiyona neden olabilir.
- Malassezia: Bu tür maya seboreik dermatiti olan kişilerin derisinde oluşur. Yüz gibi cildin yağlı hale geldiği bölgelerde hem kepeğe hem de kaşıntılı, pul pul dökülmelere neden olabilir.
- Uçuk: Uçuklara veya oral uçuklara neden olan herpes simpleks virüsü, derinin daha geniş bölgelerini etkileyebilir. Olduğu zaman, egzama herpeticum olarak bilinen bir tür egzamaya neden olur.
7. Ter
8. Alerjenler, Besin alerjisi olan çocukların bir kısmında egzama olduğu belirlenmiştir. Atopik dermatit ayrıca sıklıkla saman nezlesi veya astımla birlikte görülür. Egzama kendi başına bir alerjik reaksiyonun belirtisi olmasa da hem egzaması hem de alerjisi olan kişiler, alerjileri olduğunda semptomların kötüleştiğini görebilirler. Yiyecek duyarlılığı olan kişiler, belirli yiyecekleri yediklerinde egzamanın kötüleştiğini de fark edebilirler.
9. Toz akarları
10. Dış ortam kirliliği, polen ve küf
11. Güneş yanığı ve güneşe maruz kalma
12. Diyet ve yemek: Şu anda, belirli yiyeceklerin egzamaya neden olduğuna dair bir kanıt yoktur, ancak bireylerin belirli yiyeceklere karşı alerjik reaksiyonları olabilir. Anekdot kanıtlara dayanan bazı araştırmalar, domates gibi beyaz un, gluten ve itüzümü içeren ürünlerin diyetten çıkarılmasının egzama alevlenmelerini gerilettiğini öne sürmektedir.
Egzama nasıl yok edilir?
Egzama tedavisinde kortizon dışı bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar, ıslak pansumanlar ve lokal kortikosteroidli pomadlar kullanılabilir. Atak sıklığını azaltmak ve deriyi güçlendirmek amacıyla nötral sabunlar, bariyer kremleri, nemlendiriciler, egzama eldivenleri ve egzama şampuanları önerilmektedir.
Egzamadan korunmak ya da egzama sürecinin daha rahat geçirilmesi için alınacak önlemler şu şekildedir:
- Egzamalı bölgeyi kaşımamaya ve tahriş etmemeye özen gösterilmelidir.
- Bulunan ortam yeterli nem ve ısı oranına sahip olmalıdır.
- Ev sık sık havalandırılmalıdır.
- Banyo sıklığı mevsime göre ayarlanmalıdır.
- Gün aşırı banyo yapmaya özen gösterilmelidir.
- Sert lifler ve keseler kullanılmamalı, çok sıcak suyla banyo yapılmamalıdır.
- Nötr sabun tercih edilmelidir.
- Banyo sonrası tüm vücuda nemlendirici sürülmelidir.
- Egzamadan korunmak için bağışıklık sisteminin güçlü olmasına özen gösterilmelidir.
- Eller sık sık nemlendirilmelidir.
- Eller ılık suyla yıkanmalı ve kağıt havluyla kurulanmalıdır.
- Temizlik yaparken eldiven kullanılmalıdır.
- Kışın yünlü giysiler direkt cilde temas ettirilmeden penye ya da içlik üzerine giyilmelidir.
- Yünlü, polar halı ve battaniye gibi toz çeken eşyalar özellikle yatak odasından uzak tutulmalıdır.
- Stresten uzak durulmaya çalışılmalıdır.
- Çiğ sebze ve meyvelere, et ve balık ürünlerine çıplak elle temas edilmemelidir.
- Sağlıklı beslenmeye özen gösterilmelidir.
- Günlük yeterli miktarsa su içilmelidir.
- Doktorun verdiği egzama diyeti uygulanmalıdır.
