Akaryakıtta fiyat artışlarını dengelemek için daha önce uygulanan eşel mobil sisteminin yeniden devreye alınıp alınmayacağı ve olası limitlerin ne olacağı merak konusu. Peki, Eşel mobil sistem nedir? Eşel mobil geri mi dönüyor, limit ne olacak?
Eşel Mobil sistemi nedir?
Eşel Mobil sistemi, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışların akaryakıt pompa fiyatlarına doğrudan yansımasını sınırlamak amacıyla uygulanan bir vergi dengeleme mekanizması olarak biliniyor. Sistem, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden işliyor.
Bu mekanizmaya göre petrol fiyatı veya kur artışı nedeniyle akaryakıtın litre fiyatında oluşan artış kadar ÖTV indiriliyor ve zam pompaya yansımıyor. Fiyatların düşmesi durumunda ise önce ÖTV yeniden artırılarak geçmişte vazgeçilen vergi kademeli olarak telafi ediliyor. Böylece akaryakıt fiyatlarındaki ani artışların enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlandırılması hedefleniyor.
Eşel mobil geri mi dönüyor?
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla yaşanan petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, akaryakıt pompa fiyatlarına zam olarak yansıdı. Akaryakıtın enflasyona etkisini sınırlamak isteyen ekonomi yönetimi, petrol fiyatındaki değişimi vergi oranıyla dengelemeye dayalı 'eşel mobil' sistemini yeniden gündemine aldı.
Eşel Mobil Limit nasıl belirleniyor?
Eşel Mobil sisteminde uygulanabilecek indirimin sınırı, akaryakıttaki mevcut ÖTV tutarıyla belirleniyor. Mevcut verilere göre akaryakıtta litre başına yaklaşık ÖTV tutarları şu seviyelerde bulunuyor:
- Benzin: 14,8277 TL
- Motorin: 13,9006 TL
- LPG: 11,3830 TL
Sistem devreye alınması halinde, akaryakıta gelecek zamlar bu tutarlar kadar ÖTV indirimiyle karşılanabilecek. Ancak ÖTV tamamen sıfıra yaklaşır veya limit aşılırsa, fiyat artışlarının pompaya yansıması kaçınılmaz olacak.
Örneğin benzinde toplam 15 TL’lik bir maliyet artışı oluştuğunda ve ÖTV yaklaşık 14,83 TL seviyesinde bulunuyorsa, bu durumda zamların büyük kısmı vergi indirimiyle karşılanacak ve yalnızca küçük bir bölümü pompaya yansıyacak.
