Türkiye'de genç işsizliği, eğitim hayatından kopuş ve ekonomik koşullar üzerine yürütülen tartışmalarda “ev genci” kavramı sıkça kullanılıyor. Eğitimine devam etmeyen, herhangi bir işte çalışmayan ve mesleki eğitim programlarına katılmayan gençleri ifade eden bu kavram, yalnızca işsizliği değil, gençlerin eğitim ve istihdam süreçlerinin dışında kalmasını da kapsıyor.

Uluslararası literatürde NEET olarak bilinen bu durum, İngilizce “Not in Education, Employment or Training” ifadesinin kısaltmasıyla tanımlanıyor. Türkçede ise eğitimde, istihdamda veya mesleki eğitimde olmayan gençler anlamına geliyor. Ev genci ifadesi, bu gruptaki bireyleri tanımlamak için günlük dilde kullanılan kavramlar arasında yer alıyor.

Ev genci kime denir?

Ev genci olarak nitelendirilen kişiler, herhangi bir eğitim kurumunda öğrenim görmeyen, düzenli bir işte çalışmayan ve mesleki eğitim faaliyetlerine katılmayan gençlerden oluşuyor. Bu grupta iş bulamadığı için çalışma hayatına katılamayanların yanı sıra çeşitli ekonomik, sosyal veya kişisel nedenlerle eğitim ve istihdam süreçlerinden uzak kalan bireyler de bulunabiliyor.

Ev genci kavramıyla ilgili yaygın değerlendirmelerden biri, bu kişilerin sürekli evde zaman geçirdiği ve aileleriyle yaşadığı yönünde. Ancak kavramın temel belirleyicisi gençlerin yaşam biçimi veya ikamet ettikleri yer değil, eğitim ve istihdam durumlarıdır.

Ailesiyle yaşayan ve ekonomik açıdan ailesine bağımlı olan gençler bu grupta bulunabildiği gibi bağımsız yaşayan ancak eğitim ve çalışma hayatına katılmayan kişiler de aynı kapsamda değerlendirilebiliyor. Ayrıca iş aramaya devam eden fakat henüz istihdam edilemeyen gençler de bu tanımın dışında tutulmuyor.

Gençler neden eğitim ve çalışma hayatından uzak kalıyor?

Gençlerin eğitim ve istihdam süreçlerinin dışında kalmasında ekonomik koşullar, iş bulma güçlükleri ve kişisel yaşam şartları önemli rol oynuyor. Özellikle eğitimini tamamladıktan sonra mesleğine uygun bir iş bulamayan gençler, uzun süre çalışma hayatına katılamayabiliyor.

İşverenlerin deneyim beklentileri de ilk kez iş hayatına girmek isteyen gençlerin karşılaştığı güçlükler arasında bulunuyor. İş deneyimi kazanmak için istihdam edilmesi gereken gençler, deneyim eksikliği nedeniyle iş başvurularında olumsuz sonuçlarla karşılaşabiliyor.

Eğitim hayatının ekonomik veya ailevi nedenlerle yarıda bırakılması da ev genci olarak tanımlanan grubun oluşmasında etkili olabiliyor. Öğrenimini sürdüremeyen ve sonrasında iş bulamayan gençler, hem eğitim hem de istihdam olanaklarının dışında kalabiliyor. Bunun yanında yaşanılan bölgedeki iş fırsatlarının sınırlı olması, sosyal destek eksikliği ve ailevi sorumluluklar da gençlerin çalışma hayatına katılımını zorlaştırabiliyor.

Ev genci olmak iş aramamak anlamına mı geliyor?

Ev genci kavramı, zaman zaman çalışmak istemeyen veya iş aramayan gençlerle ilişkilendirilse de bu değerlendirme tanımın tamamını yansıtmıyor. Eğitim ve istihdam süreçlerinin dışında kalan gençler arasında aktif olarak iş arayan ancak henüz iş bulamayan kişiler de yer alıyor.

Uzun süre işsiz kalmak, bazı gençlerde motivasyon kaybına ve yeni iş başvuruları yapma isteğinin azalmasına neden olabiliyor. Eğitim hayatında karşılaşılan güçlükler ve ekonomik belirsizlikler de benzer sonuçlar doğurabiliyor.

Bu nedenle ev genci kavramı yalnızca bireysel tercihler üzerinden değil, gençlerin eğitim ve iş gücü piyasasına katılımını etkileyen koşullar çerçevesinde değerlendiriliyor. Kavramın merkezinde gençlerin nerede veya kiminle yaşadığı değil, eğitim, istihdam ve mesleki eğitim süreçlerine dahil olup olmadığı bulunuyor.

Kaynak: Haber Merkezi