Ağustos ayında gerçekleşen tam Güneş tutulmasının ardından gökyüzündeki hareketlilik eylül ayında da devam edecek. Ay boyunca Ay ile gezegenlerin yakın görünümleri, Venüs'ün yılın en parlak akşam dönemine ulaşması, sonbahar ekinoksu ve Hasat Dolunayı gibi dikkat çekici astronomik gelişmeler yaşanacak.
Yeniay döneminde Ay ışığının azalması ise şehir ışıklarından uzak bölgelerde Samanyolu, Andromeda Galaksisi ve diğer sönük gökcisimlerinin gözlemlenmesi için daha elverişli koşullar sağlayacak.
Eylül 2026'da takip edilebilecek gökyüzü olayları şöyle:
Ay ve Mars 6-7 Eylül'de birbirine yaklaşacak
Oksijen'in haberine göre, eylül ayının ilk dikkat çekici gökyüzü buluşmalarından biri Ay ile Mars arasında gerçekleşecek. Hilal evresindeki Ay ve Mars, 6 ve 7 Eylül sabahlarında gökyüzünde birbirlerine yaklaşık 3 derece uzaklıkta görünecek.
Türkiye'den gözlem yapmak isteyenler için gün doğumundan önceki saatler öne çıkacak. İstanbul'da Ay, 6 Eylül'de yaklaşık saat 00.35'te doğacak. Ay ve Mars böylece gece yarısından sonra doğu yönünde görülebilecek ve gün doğumuna kadar izlenebilecek.
7 Eylül'de ise Ay'ın İstanbul'daki doğuşu yaklaşık 01.48'de gerçekleşecek.
Ay bu kez Jüpiter'le buluşacak
Ay'ın gezegenlerle yakın görünümü 8 Eylül'de Jüpiter ile devam edecek. Ay ve Jüpiter, gün doğumundan önce doğu gökyüzünde birbirlerine yakın görülebilecek.
İstanbul'da Ay'ın yaklaşık 03.06'da doğması bekleniyor. Bu nedenle Türkiye'deki gözlemciler açısından saat 03.00 sonrasından gün doğumuna kadar olan zaman aralığı öne çıkıyor.
Ay ve Jüpiter'in birbirlerine en fazla yaklaştıkları zaman Türkiye'de akşam saatlerine denk gelecek. Ancak iki gökcismi bu sırada ufkun altında bulunacağından Türkiye'den gözlem için 8 Eylül'ün sabaha karşı saatleri daha uygun olacak.
11 Eylül'de Yeniay gerçekleşecek
Gökyüzündeki sönük cisimleri gözlemlemek isteyenler açısından ayın önemli tarihlerinden biri 11 Eylül olacak. Yeniay, Türkiye saatiyle 06.27'de gerçekleşecek.
Ay'ın gökyüzünü aydınlatmadığı bu dönem, özellikle şehir ışıklarından uzak alanlarda yıldız ve derin uzay gözlemleri açısından daha elverişli koşullar oluşturacak.
10 Eylül gecesi ile 11 Eylül'e bağlanan saatlerde karanlık bölgelere giden gözlemciler, Ay ışığının düşük seviyede olmasının avantajından yararlanabilecek. Bu koşullar Samanyolu'nun yanı sıra uzak galaksi ve bulutsuların gözlemlenmesini de kolaylaştıracak.
Eylül, aynı zamanda Kuzey Yarımküre'den Samanyolu'nun merkez bölgesini gözlemlemek için yılın son uygun dönemleri arasında yer alıyor.
Ay ve Venüs 14 Eylül akşamı yan yana görülecek
Ay ile Venüs, 14 Eylül'de gökyüzünde birbirlerine oldukça yakın konuma gelecek. İkilinin en yakın olduğu zaman Türkiye'de öğleden sonraya denk geldiğinden bu an doğrudan gözlem için uygun olmayacak.
Buna karşın Ay ve Venüs, aynı gün Güneş battıktan sonra batı ufkunda birbirlerine yakın şekilde izlenebilecek.
İstanbul'da Ay yaklaşık saat 10.14'te doğup 20.30'da batacak. Dolayısıyla ikiliyi görmek isteyenler için gün batımının hemen ardından başlayan kısa zaman aralığı önem taşıyacak.
Venüs 18 Eylül'de en parlak dönemine ulaşacak
Gökyüzünün en parlak gezegenlerinden Venüs, 18 Eylül'de 2026 yılındaki akşam görünümünün en yüksek parlaklığına ulaşacak. Gezegenin parlaklığının yaklaşık -4,8 kadir seviyesinde olması bekleniyor.
Yüksek parlaklığı sayesinde Venüs, şehir ortamında dahi gökyüzünde kolaylıkla ayırt edilebilecek. Gezegen, Güneş'in batmasının ardından batı ufku yönünde aranabilecek.
Venüs yalnızca 18 Eylül'deki en parlak anında değil, bu tarihin çevresindeki akşam saatlerinde de oldukça parlak bir görünüm sergileyecek.
Sonbahar ekinoksu 23 Eylül'de
Kuzey Yarımküre için sonbaharın astronomik başlangıcını ifade eden sonbahar ekinoksu, 23 Eylül'de gerçekleşecek. Bu dönemde gece ve gündüz süreleri birbirine yaklaşacak.
Ekinoks dönemlerinde Güneş rüzgarları ile Dünya'nın manyetik alanı arasındaki etkileşim, zaman zaman aurora aktivitesi açısından daha uygun koşullar ortaya çıkarabiliyor. Ancak bu durum, 23 Eylül'de kuzey ışıklarının Türkiye'den görülebileceği anlamına gelmiyor.
Aurora gözlemi için en uygun bölgeler yüksek kuzey enlemlerinde bulunurken, aktivitenin nereden görülebileceğine ilişkin tahminler de kesinlik taşımıyor. Bu nedenle sonbahar ekinoksu Türkiye açısından astronomik takvimin önemli olaylarından biri olarak öne çıkıyor.
Mars, Castor ve Pollux'a yakın görünecek
25 Eylül sabahı gökyüzünde dikkat çekici bir üçlü görünüm ortaya çıkacak. Mars, İkizler takımyıldızının parlak yıldızları Castor ve Pollux'a yakın konumda görülecek.
Üç gökcismi şafaktan önce doğu yönünde izlenebilecek. Açık ve ışık kirliliğinin düşük olduğu bir gökyüzünde Mars ile iki parlak yıldızın meydana getirdiği görünüm daha rahat seçilebilecek.
Bu tarihte Mars Yengeç takımyıldızı bölgesinde yer alırken Castor ve Pollux İkizler takımyıldızında bulunacak. Dünya'dan bakıldığında ise üçü birbirlerine yakınmış gibi görünecek.
Hasat Dolunayı 26 Eylül'de gökyüzünü aydınlatacak
Eylül ayının öne çıkan astronomik olaylarından Hasat Dolunayı, 26 Eylül akşamı gözlemlenebilecek.
İstanbul'da Ay'ın yaklaşık 18.36'da doğması, Güneş'in ise 18.54 civarında batması bekleniyor. Böylece Ay, Güneş henüz batmadan doğu ufkunda belirmeye başlayacak ve havanın kararmasıyla daha dikkat çekici hale gelecek. Dolunay evresinin tam zamanı ise saat 19.49 olacak.
Ay, ufka yakın olduğu sırada "Ay yanılsaması" olarak bilinen optik etki nedeniyle normalden daha büyük algılanabilir. Atmosfer koşullarına bağlı olarak sarı, turuncu veya kızılımsı tonlarda görünmesi de mümkün olacak.
Hasat Dolunayı gecesinde Satürn de Ay'a yakın bir konumda bulunacak. İki gökcismi gece boyunca gökyüzünde birbirlerine yakın görülecek.
Neptün de aynı gökyüzü bölgesinde yer alacak ancak gezegenin gözlemlenebilmesi için daha güçlü ekipmanlara ve uygun gökyüzü koşullarına ihtiyaç duyulacak.
Andromeda Galaksisi eylül boyunca gözlemlenebilecek
Eylül ayındaki gökyüzü takvimi yalnızca belirli tarihlerde gerçekleşen olaylarla sınırlı olmayacak. Andromeda Galaksisi ay boyunca gözlemcilerin önemli hedeflerinden biri olacak.
Samanyolu'na en yakın büyük galaksi olan Andromeda, yeterince karanlık ve şehir ışıklarından uzak bölgelerde çıplak gözle soluk bir ışık lekesi şeklinde fark edilebiliyor. Dürbün veya küçük bir teleskop kullanılması ise galaksinin çok daha belirgin görülmesini sağlayabiliyor.
Andromeda eylül boyunca gece gökyüzünde bulunabilecek. Gece ilerledikçe yükselen galaksi, gece yarısı civarında gözlem açısından daha uygun bir konuma gelecek.
Işık kirliliğinin düşük olduğu bir gözlem noktası tercih edilmesi, yalnızca Andromeda'nın değil, Samanyolu ve diğer sönük gökcisimlerinin de daha rahat görülmesine imkan sağlayacak.
