Fransa'da öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar, uzun ders saatleri ve okul binalarının fiziki koşullarına tepki olarak başlayan öğrenci protestoları devam ediyor. Eylül ayında başlayan ve ekim ayında ülke geneline yayılan gösteriler kapsamında 13 Ekim Salı günü lise ve üniversite öğrencileri bir kez daha sokaklara çıktı. Başkent Paris'in yanı sıra Lyon, Marsilya, Nantes, Rennes, Strasbourg ve Bordeaux gibi kentlerde düzenlenen eylemlere eğitim sendikaları ve bazı öğretmenler de destek verdi. Gösteriler sırasında bazı bölgelerde öğrenciler ile güvenlik güçleri arasında arbede yaşandı.
Fransa İçişleri Bakanlığı, ülke genelinde düzenlenen gösterilere 161 bin 500 kişinin katıldığını açıklarken, öğrenci ve sendika örgütleri katılımcı sayısının 480 bine ulaştığını bildirdi. Bakanlık verilerine göre bir önceki hafta düzenlenen gösterilere 266 bin kişi katılmıştı. Eğitim Bakanlığı ise 13 Ekim'deki protestolar nedeniyle 214 lisenin kapalı kaldığını duyurdu. Hükümet katılımın azaldığını savunurken, öğrenci örgütleri eylemlerini sürdürme kararı aldı.
Paris'te öğrenciler iki ayrı yürüyüş düzenledi
Başkent Paris'te düzenlenen ana gösteride öğrenciler Place d'Italie Meydanı'nda toplanarak Invalides yönüne yürüdü. Eğitim sistemine daha fazla kaynak ayrılmasını talep eden göstericiler, protestolar sırasında yaşanan polis müdahalelerinin sona ermesini istedi. Kentteki ikinci yürüyüş ise belediye binası ile Port-Royal Meydanı arasında gerçekleştirildi. İki ayrı yürüyüşle devam eden eylemlerde öğrenciler eğitim politikalarına yönelik taleplerini dile getirdi.
Gösteriler sırasında bazı gruplarla güvenlik güçleri arasında gerginlik yaşandı. Özellikle Invalides çevresinde polis ile göstericiler karşı karşıya gelirken, güvenlik güçlerinin bazı grupları dağıtmak için tazyikli su ve göz yaşartıcı gaz kullandığı bildirildi. Fransa genelindeki gösterilerde ise polis müdahaleleri ve protestolar sırasında yaşanan olaylar tartışılmaya devam etti.
Greta Thunberg öğrenci protestolarına destek verdi
Fransa'daki öğrenci protestolarına destek veren isimler arasında İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg de yer aldı. Thunberg, 13 Ekim'de Paris yakınlarındaki Saint-Denis kentinde bulunan Paul-Eluard Lisesi önünde düzenlenen öğrenci eylemine katıldı. Okul önünde toplanan öğrencilerle bir araya gelen Thunberg, Fransız öğrencilerin yürüttüğü mücadeleyi desteklediğini açıkladı.
Fransız öğrencilerle gurur duyduğunu ifade eden Thunberg, gençlerin kendilerini ilgilendiren karar süreçlerine yeterince dahil edilmediğini belirtti. Eğitim kurumlarının ihtiyaç duydukları yatırımları alamadığını dile getiren aktivist, "Geleceğimiz elimizden çalınıyor ve okullar ihtiyaç duydukları yatırımları alamıyor" dedi.
Thunberg, eğitim sistemine yeterli kaynak ayrılmamasının gençlerin toplumdaki önceliklerine ilişkin önemli bir sorun olduğunu savundu. Öğrencilerin taleplerini dile getirmeye devam edeceğini belirten aktivist, "Pes etmeyeceğiz" ifadelerini kullandı. Protestolar sırasında Fransız polisinin genç göstericilere yönelik müdahalelerini de eleştirdi.
Paul-Eluard Lisesi önündeki eylemde öğrencilerin yanı sıra yaklaşık 20 avukat da hazır bulundu. Cübbeleriyle okul önünde bir araya gelen avukatlar, öğrencileri muhtemel polis müdahalelerine karşı korumak amacıyla gösteriye katıldı.
Öğrenciler ve Sarı Yelekliler 17 Ekim'de ortak eylem düzenleyecek
Fransa'da öğrenci protestoları devam ederken, Sarı Yelekliler hareketinden aktivistler ile öğrenci örgütleri ve çeşitli toplumsal hareketlerin temsilcileri, 17 Ekim Cumartesi günü ülke genelinde ortak gösteriler düzenlenmesi için çağrıda bulundu. Öğrenciler, eğitim sistemindeki sorunlara yönelik taleplerini hayat pahalılığı ve sosyal adalet konularındaki tepkilerle bir araya getirmeyi amaçlıyor.
"Jaunes et jeunes, nos luttes se rencontrent" (Sarılar ve gençler, mücadelelerimiz buluşuyor) sloganıyla yayımlanan çağrıda, farklı toplumsal kesimlerin ortak gösterilerde buluşması istendi. Protestolara öğrencilerin ve öğretmenlerin yanı sıra işçiler, çiftçiler ve emekliler de davet edildi.
Paris'teki gösterinin 17 Ekim'de saat 14.00'te Bastille Meydanı'nda başlaması, ardından yürüyüşün Opera yönüne ilerlemesi planlanıyor. Rennes kentinde de aynı gün saat 14.00'te Cumhuriyet Meydanı'nda bir araya gelinmesi için çağrı yapıldı.
Sarı Yelekliler hareketinden bazı grupların destek verdiği ortak eylem çağrısında, eğitim alanındaki sorunlarla birlikte hayat pahalılığına karşı taleplerin de gündeme getirilmesi hedefleniyor. Öğrenci örgütleri, eylül ayından bu yana devam eden lise protestolarının 17 Ekim'de farklı toplumsal kesimlerin katılımıyla sürdürülmesini istiyor. Paris başta olmak üzere Fransa'nın çeşitli kentlerinde düzenlenmesi planlanan gösteriler için hazırlıklar devam ediyor.
Protestolarda 147 eğitim çalışanı yaralandı
Fransa Eğitim Bakanlığı, öğrenci protestolarının başlamasından bu yana 147 eğitim çalışanının yaralandığını açıkladı. Bakanlığın 13 Ekim tarihli verilerine göre ülke genelinde 214 lise kapalı kaldı. Bir önceki büyük protesto günü olan 6 Ekim'de kapalı lise sayısının 800 olduğu belirtilirken, hükümet bu verileri gösterilere katılımın azalmaya başladığının göstergesi olarak değerlendirdi.
Protestoların üniversitelerdeki eğitim faaliyetlerini de etkilediği bildirildi. Fransa Yükseköğretim Bakanlığı, ülkedeki yükseköğretim kurumlarının yaklaşık yüzde 35'inde eğitim faaliyetlerinin aksadığını açıkladı. Öğrenci örgütü Union étudiante ise ülkede bulunan yaklaşık 70 üniversitenin yüzde 90'ının kapalı olduğunu veya girişlerinin engellendiğini öne sürdü. Öğrenci örgütleri ile hükümetin açıkladığı veriler arasındaki farklılıklar devam etti.
Protestolarda 110'dan fazla lise zarar gördü
Fransa'daki protestolar sırasında okul binalarında meydana gelen hasara ilişkin açıklama, Paris ve çevresini kapsayan İle-de-France Bölge Yönetimi tarafından yapıldı. Bölge Yönetimi, öğrenci eylemlerinin başlamasından bu yana 110'dan fazla lisenin zarar gördüğünü duyurdu. Okullardaki giriş kapıları ve güvenlik alanlarında da hasar meydana geldiği belirtildi.
Bölge Yönetimi, protestolar nedeniyle eğitim kurumlarında oluşan maddi zararın 8,5 milyon euroya ulaştığını açıkladı. Okullara zarar veren kişiler hakkında açılacak davalara müdahil olunacağı bildirilirken, olaylara karışan reşit olmayan kişilerin ailelerinin hukuki sorumluluklarının da gündeme getirileceği ifade edildi.
Bölge Yönetimi, okullarda meydana gelen zararın giderilmesine ilişkin hukuki süreçlerin takip edileceğini ve sorumlular hakkında işlem yapılması için gerekli girişimlerde bulunulacağını duyurdu.
Fransa'da protestolar kapsamında 6 bin 877 kişi gözaltına alındı
Fransa Adalet Bakanlığı, 9 Ekim'de yayımladığı verilerle öğrenci protestoları sırasında yaşanan olaylara ilişkin adli işlemlerin bilançosunu açıkladı. Bakanlığın 8 Ekim saat 17.00 itibarıyla hazırladığı verilere göre, protestoların başlangıcından itibaren toplam 6 bin 877 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanların 5 bin 890'ının reşit olmadığı, 987'sinin ise yetişkinlerden oluştuğu bildirildi.
Bakanlık, gözaltına alınan kişilerden 2 bin 376'sı hakkında adli işlem başlatıldığını açıkladı. Haklarında işlem başlatılan kişilerin bin 923'ünün çocuk, 453'ünün ise yetişkin olduğu belirtildi. Adli süreç kapsamında 6'sı çocuk, 15'i yetişkin olmak üzere toplam 21 kişi hakkında tutuklu yargılama kararı verildiği duyuruldu.
Adalet Bakanlığı tarafından açıklanan veriler, öğrenci protestoları sırasında meydana gelen olaylara yönelik adli işlemlerin kapsamını ortaya koyarken, gözaltına alınanların büyük bölümünün reşit olmayan kişilerden oluştuğu görüldü.
Polis müdahalelerine ilişkin 36 soruşturma açıldı
Fransa'da öğrenci protestoları sırasında güvenlik güçlerinin müdahaleleri de tartışma konusu olmaya devam etti. Önceki gösterilerde bir öğrencinin elini, başka bir öğrencinin ise gözünü kaybetmesi üzerine polisin kullandığı müdahale araçları yeniden gündeme geldi. Öğrenci örgütleri, güvenlik güçlerinin müdahalelerini eleştirerek gösteriler sırasında yaşanan yaralanmalara ilişkin sorumluların belirlenmesini istedi.
Fransa Ulusal Polis Genel Müfettişliği (IGPN) tarafından, protestoların başlamasından bu yana polis müdahalelerinde yaşandığı öne sürülen olaylarla ilgili 36 soruşturma açıldığı bildirildi. Soruşturmaların göstericilere yönelik müdahaleler sırasında meydana gelen yaralanmalar ve diğer iddialar kapsamında yürütüldüğü belirtildi.
Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, 13 Ekim'de Senato'da yaptığı açıklamada, söz konusu soruşturmalardan dördünün kalıcı hasara yol açan ağır yaralanmalarla, altısının ise önemli yaralanmalarla ilgili olduğunu bildirdi. Polis müdahalelerine ilişkin incelemeler devam ederken, öğrenciler gösterilerde güvenlik güçlerinin kullandığı yöntemlere yönelik tepkilerini sürdürdü.
Öğrenciler eğitim sistemine 10 milyar euro kaynak ayrılmasını istiyor
Fransa'da protestolara katılan öğrenciler, eğitim sistemindeki sorunların giderilmesi için hükümetten çeşitli düzenlemeler talep ediyor. Öğrencilerin başlıca talepleri arasında öğretmen eksikliğinin giderilmesi, okul binalarının yenilenmesi, ders programlarının hafifletilmesi ve üniversiteye geçiş sistemi Parcoursup'un kaldırılması bulunuyor.
Lise Öğrencileri Sendikası (USL), eğitim sisteminde yaşanan sorunların çözülmesi amacıyla 10 milyar euroluk acil kaynak ayrılması çağrısında bulundu. Öğrenci temsilcileri, okulların fiziki koşullarının iyileştirilmesini, sınıflardaki yoğunluğun azaltılmasını ve uzun ders saatlerinin yeniden düzenlenmesini istiyor.
Eğitim sistemine ayrılan kaynakların artırılması gerektiğini savunan öğrenciler, öğretmen eksikliğinin eğitim faaliyetlerini olumsuz etkilediğini belirtiyor. Üniversiteye geçişte uygulanan Parcoursup sistemine de karşı çıkan öğrenci örgütleri, mevcut sistemin kaldırılmasını talepleri arasında sıralıyor.
Hükümetin açıkladığı önlemler öğrencileri ikna etmedi
Fransa hükümeti, ülke genelinde devam eden öğrenci protestolarının ardından eğitim sistemindeki sorunların çözümüne yönelik bazı önlemler açıkladı. Fransa Eğitim Bakanı Edouard Geffray, öğretmen eksikliğinin yoğun yaşandığı okullara 3 bin yedek öğretmen gönderileceğini duyurdu. Eğitim bütçesinin 1 milyar euro artırılmasına yönelik açıklama da hükümetin eğitim alanındaki mali düzenlemeleri arasında yer aldı.
Başbakan Sebastien Lecornu ise öğrenci temsilcileriyle yürütülen danışma sürecinde ortaya çıkan bazı önerilerin 2027 yılı bütçe tasarısına dahil edilmesi için çalışma yapılacağını bildirdi. Hükümet, öğretmen açığının azaltılması ve eğitim kurumlarındaki koşulların iyileştirilmesi amacıyla alınacak tedbirleri değerlendirmeye devam ediyor.
Fransa'nın önde gelen veli federasyonlarından FCPE de öğrenci protestolarına destek verdi. Federasyon, eğitim sisteminde yaşanan sorunların uzun yıllardır gündeme getirildiğini ancak yeterince dikkate alınmadığını savundu.
Öğrenci örgütleri ise hükümet tarafından açıklanan önlemlerin mevcut sorunların çözümü açısından yetersiz olduğunu belirtti. Eğitim kurumlarının fiziki koşullarının iyileştirilmesi, öğretmen eksikliğinin giderilmesi, ders programlarının yeniden düzenlenmesi ve üniversiteye geçiş sistemine ilişkin taleplerini sürdüren öğrenciler, istekleri karşılanana kadar protestolara devam edeceklerini duyurdu.
