Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülen “Hassas Tarım ve Sürdürülebilir Uygulamaların Yaygınlaştırılması Projesi” kapsamında geliştirilen yerli “GAP Hassas Yazılımı”, üreticiler tarafından kullanılmaya başlandı. Yazılım sayesinde çiftçiler, uydu görüntüleri ve hiperspektral kamera teknolojisi aracılığıyla arazilerindeki ürünlerin gelişimini uzaktan takip edebiliyor. Bu sistem, tarımsal faaliyetlerin daha planlı yürütülmesine olanak tanırken, üretim süreçlerinde verimlilik odaklı bir yaklaşım sunuyor.
Girdi maliyetlerinde belirgin düşüş
Yazılımın sağladığı veri temelli analizlerle çiftçiler, geleneksel yöntemlerin aksine arazinin ihtiyacına göre gübreleme yapabiliyor. Bu sayede gereksiz gübre kullanımının önüne geçilirken, mazot ve işçilik gibi kalemlerde de tasarruf sağlanıyor. GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı Hasan Maral’ın verdiği bilgilere göre, yazılımı kullanan üretici sayısı 3 bin 500’ü aşarken, yaklaşık 250 bin dekarlık alanda uygulama yapılıyor. Deneme alanlarında bazı üreticilerin gübre ve su kullanımını yarı yarıya azaltarak benzer verim elde ettiği belirtiliyor. Bu durum, özellikle kuraklık ve maliyet baskısının arttığı dönemlerde üreticiler açısından önemli bir avantaj oluşturuyor.
Toprak sağlığı ve çevre açısından katkı
Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Ali Çullu, bilinçsiz gübre kullanımının hem toprak hem de çevre üzerinde olumsuz etkiler yarattığını ifade ediyor. Özellikle azotlu gübrelerin yanlış kullanımı, yer altı sularında nitrat kirliliğine ve atmosferde gaz salımına yol açabiliyor. Hassas yazılımın devreye girmesiyle birlikte, arazinin ihtiyacına göre gübreleme yapılması mümkün hale geliyor. Bu yöntemle az ihtiyaç duyan bölgelere daha az, yüksek ihtiyaç duyan alanlara ise daha fazla gübre uygulanarak hem tasarruf sağlanıyor hem de çevresel etkiler azaltılıyor.
Mobil uygulama ile anlık takip imkânı
Harran Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Emrah Ramazanoğlu, yazılımın mobil uygulama üzerinden kullanılabildiğini ve çiftçilere önemli kolaylık sunduğunu belirtiyor. Üreticiler, araziye gitmeden uydu verileri üzerinden tarlalarını izleyebiliyor ve bitki gelişimini anlık olarak takip edebiliyor. Ayrıca değişken oranlı gübreleme sistemi sayesinde, arazide homojen olmayan gelişim durumlarına uygun gübre miktarları belirlenebiliyor. Çiftçiler, sahip oldukları gübre miktarını sisteme tanımlayarak traktörle entegre çalışan ekipmanlar aracılığıyla uygulama yapabiliyor.
Çiftçiler uygulamadan memnun
Yazılımı kullanan üreticilerden Ferhat Önal, geleneksel gübreleme yöntemlerinden vazgeçerek bu sisteme geçtiğini ifade ediyor. Önal, arazideki farklı gelişim gösteren alanlara göre gübreleme yaparak tasarruf sağladıklarını ve bunun maliyet açısından önemli bir katkı sunduğunu dile getiriyor. Bu uygulamanın, üreticilerin en önemli gider kalemlerinden biri olan gübre maliyetini düşürmede etkili olduğu belirtiliyor.
