İzmir’in Gaziemir ilçesinde uzun yıllardır kamuoyunun gündeminde yer alan eski kurşun fabrikası sahasında yürütülen çevresel temizlik ve iyileştirme çalışmaları tamamlandı. 1950’li yıllardan itibaren Aslan Avcı Dökümhanesi olarak faaliyet gösteren ve 2010 yılında kapatılan kurşun geri kazanım tesisinin bulunduğu alanda, 2022’den bu yana sürdürülen çalışmaların sonuna gelindi.
Çok paydaşlı denetim süreci
Temizlik süreci, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütüldü. Sürece İzmir İl Sağlık Müdürlüğü, DSİ 2. Bölge Müdürlüğü, Tarım ve Orman İzmir İl Müdürlüğü ve Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı gibi birçok kurum dahil oldu. Sahada yürütülen çalışmalar kapsamında düzenli izleme ve değerlendirme toplantıları yapılırken, uygulama sürecinde Pozitif Atık Yönetimi tarafından hazırlanan saha örnekleme ve analiz planı devreye alındı.
180 noktadan çift numune alındı
Çalışmalar kapsamında sahadaki beş ayrı bölgede toplam 180 noktada sondaj gerçekleştirildi. Ayrıca dört referans noktadan da örnekler alındı. Farklı derinliklerde açılan sondaj kuyularıyla hem yüzey hem de derin toprak katmanları incelenirken, her noktadan alınan numuneler doğrulama amacıyla ikinci kez örneklendi. Böylece analizlerin güvenilirliği üst seviyeye çıkarıldı. Sahada son incelemeler, bakanlık yetkilileri ile teknik uzmanlardan oluşan geniş bir komisyon tarafından gerçekleştirildi. İncelemelerin ardından yapılan yönlendirme kurulu toplantısında, alandaki fiili temizlik faaliyetlerinin tamamlandığına ilişkin karar resmiyet kazandı.
“Bilimsel ve şeffaf bir süreç yürütüldü”
Ekovar Çevre Grup Yönetim Kurulu Başkanı Mesut Özer, sürecin yalnızca bir temizlik çalışması değil, aynı zamanda bilimsel ve çok paydaşlı bir çevre rehabilitasyon modeli olduğunu vurguladı. Özer, çalışmaların başlangıcından itibaren bilimsel verilerle ilerlediklerini, şeffaflık ilkesini benimsediklerini ve tüm kamu kurumlarıyla koordinasyon içinde hareket ettiklerini aktardı. Uygulamanın ulusal mevzuat ve uluslararası standartlara uygun şekilde planlanıp hayata geçirildiğini ifade etti. Sahada yapılan yoğun analiz ve doğrulama sürecine dikkat çeken Özer, 180 farklı noktadan alınan çift numune uygulamasının çalışmanın güvenilirliğini artırdığını belirtti. Sürecin kayıt altına alınarak izlenebilir ve doğrulanabilir şekilde yürütüldüğünü dile getirdi.
Yeni dönem için gözler nihai kararda
Temizlik çalışmalarının tamamlanmasının ardından süreç, hazırlanan raporların ilgili kurumlar tarafından değerlendirilmesiyle devam edecek. Nihai kararın olumlu çıkması halinde, yıllardır tartışma konusu olan alanın yeni bir döneme girmesi bekleniyor. Çalışmalar, Nükleer Düzenleme Kurumu ve Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu’nun denetiminde sürdürülürken, sahadaki radyasyon ölçümlerinin 7 gün 24 saat izlenmeye devam ettiği ve verilerin kamuoyuyla paylaşıldığı bildirildi.
