14 Eylül 2026 tarihli ve 33370 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği ile aroma vericilerin üretimi, piyasaya arzı, kullanımı ve etiketlenmesine ilişkin hükümler yeniden belirlendi. Düzenlemeyle 29 Aralık 2011 tarihli eski yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.
Domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler kullanılamayacak
Yeni yönetmeliğe göre domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyaller gıdalarda kullanılamayacak. Yasak yalnızca nihai ürüne eklenen aroma maddelerini kapsamayacak. Aroma verici preparatlar, ısıl işlem aroma vericileri, tütsü aroma vericileri, aroma öncülleri ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyaller de düzenleme kapsamında olacak. Tarım ve Orman Bakanlığı, Mayıs 2026'da yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği kapsamında da domuz ve böcek kaynaklı yeni gıdalara ilişkin başvuru veya bildirim kabul edilmeyeceğini ve bu ürünlerin yeni gıdalar listesine dahil edilemeyeceğini hükme bağlamıştı.
“Doğal aroma” ifadesinde yüzde 95 şartı
Yönetmelikle gıda etiketlerinde kullanılan “doğal” ifadesine ilişkin kriterler de yeniden belirlendi. Bir gıda, gıda grubu veya bitkisel ya da hayvansal bir kaynakla bağlantılı olarak “doğal” ifadesinin kullanılabilmesi için aroma verici bileşenin tamamının veya ağırlık bakımından en az yüzde 95'inin etikette belirtilen kaynaktan elde edilmesi gerekecek. Düzenlemeyle aroma vericinin kaynağına ilişkin etiketlendirme koşulları belirlenmiş oldu.
Alkollü içki isimleriyle piyasaya sunulamayacak
Yönetmelik kapsamındaki aroma verici ürünlerin herhangi bir alkollü içkinin adı veya alkollü içki kategori adı kullanılarak piyasaya sunulmasına izin verilmeyecek. Perakende işletmelerde tüketicinin talebi üzerine servis edilen veya ambalajlanan gıdalarda da aroma vericilerin tüketiciyi yanıltacak şekilde kullanılması yasak olacak.
Aroma vericilerin etiketlerinde hangi bilgiler yer alacak?
Son tüketiciye doğrudan sunulmayan aroma vericilerin ambalajlarında veya kaplarında ürünün “aroma verici” olduğunun belirtilmesi zorunlu olacak. Etiketlerde ürünün gıdada kullanım durumuna ilişkin bilgilerin yanı sıra parti numarası, üretici veya dağıtıcının adı ve adresi, net miktar ile tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi bulunacak. Kullanımı belirli miktarlarla sınırlandırılmış maddeler için gerekli kullanım bilgilerinin de açık şekilde belirtilmesi gerekecek.
10 aroma maddesi için 31 Aralık 2026 sınırı
Yeni yönetmelikle bazı aroma verici maddelerin kullanımına ilişkin geçiş takvimi de oluşturuldu. FL 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060, FL 15.119, FL 15.130 ve FL 15.131 numaralı aroma verici maddeler, 31 Aralık 2026'dan itibaren piyasaya arz edilemeyecek ve gıda üretiminde kullanılamayacak. Bu maddeleri içeren gıdaların ithalatına da izin verilmeyecek. Söz konusu aroma maddelerinin önemli bir bölümü daha önce Avrupa'daki aroma verici listelerinden çıkarıldı. Sekiz aroma maddesine ilişkin süreçte işletmelerin talep edilen ilave bilimsel verileri sunmadığı ve başvurularını geri çektiği belirtilmişti. FL 04.029 kodlu benzene-1,2-diol 2024 yılında, FL 05.100 kodlu 4-methyl-2-phenylpent-2-enal ise 2025 yılında Avrupa Birliği'nin izin verilen aroma maddeleri listesinden çıkarıldı.
Gıda işletmeleri için son tarih 31 Aralık
Gıda işletmelerinin yeni yönetmelikte belirlenen hükümlere 31 Aralık 2026 tarihine kadar uyum sağlaması gerekecek. Geçiş sürecinden önce piyasaya arz edilen ürünler ise belirlenen koşullar kapsamında raf ömürleri sona erene kadar piyasada bulunabilecek. Yönetmelik hükümlerine aykırı faaliyet gösteren işletmeler hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında idari yaptırım uygulanabilecek.
