Sağlık Bakanlığı'nın hazırladığı Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarını kapsayan düzenlemeyle hastaların tıbbi müdahalelere ilişkin onaylarını elektronik ortamda vermelerinin önü açıldı. Yeni uygulama kapsamında bilgilendirilmiş rıza işlemleri, e-Nabız üzerinden veya sağlık kuruluşlarının elektronik haberleşme sistemleri aracılığıyla gerçekleştirilebilecek.
Hastanelerde elektronik rıza uygulaması nasıl işleyecek?
Yeni yönetmeliğe göre, tıbbi müdahale öncesinde sağlık personeli tarafından hazırlanan ve onaylanan bilgilendirilmiş rıza formu, elektronik ortamda hastanın erişimine sunulacak. Hastalar, söz konusu belgeyi e-Nabız sistemi üzerinden ya da doğrulanmış cep telefonu numaralarına gönderilen bağlantı aracılığıyla inceleyebilecek. Formda yer alan bilgileri değerlendiren hastalar, uygulanacak tıbbi müdahaleyi kabul etmeleri durumunda elektronik onay işlemini gerçekleştirebilecek. Onay sürecinde e-Nabız sistemi veya hastanın cep telefonuna gönderilen tek kullanımlık SMS doğrulama şifresi kullanılabilecek.
SMS ile tıbbi müdahale onayı nasıl verilecek?
Elektronik rıza işlemlerinde hastalara iki farklı onay yöntemi sunulacak. Hastalar, bilgilendirilmiş rıza belgelerini e-Nabız üzerinden inceleyerek doğrudan sistem aracılığıyla onay verebilecek. Sağlık kuruluşunun elektronik sistemi üzerinden gerçekleştirilecek işlemlerde ise hastanın doğrulanmış cep telefonu numarasına tek kullanımlık SMS şifresi gönderilecek. Hasta, kendisine iletilen doğrulama şifresini ilgili sağlık personeline bildirecek. Sağlık personelinin SMS şifresini sisteme girmesi ve doğrulama işleminin tamamlanmasının ardından hastanın elektronik rızası geçerli kabul edilecek.
Elektronik onay için kimlik ve telefon doğrulaması zorunlu olacak
Yönetmelik kapsamında elektronik ortamda bilgilendirilmiş rıza alınabilmesi için hastaların kimlik ve cep telefonu doğrulama işlemlerinin tamamlanması gerekecek. Kimlik doğrulaması gerçekleştirilmeyen hastalar adına elektronik rıza süreci başlatılamayacak. Bu nedenle elektronik onay işlemlerinden önce gerekli doğrulama aşamalarının tamamlanması zorunlu olacak. Sağlık kuruluşlarının elektronik sistemleri üzerinden doğrulanan cep telefonu numaraları ise 12 ay boyunca geçerliliğini koruyacak. Belirlenen sürenin sona ermesinin ardından hastaların elektronik rıza işlemlerini sürdürebilmeleri için cep telefonu numaralarını yeniden doğrulamaları gerekecek.
Elektronik rıza belgeleri e-Nabız üzerinden görüntülenebilecek
Yeni düzenlemeyle birlikte elektronik ortamda oluşturulan bilgilendirilmiş rıza belgeleri, Sağlık Bakanlığı'nın merkezi sağlık veri sisteminde muhafaza edilecek. Hastalar, tıbbi müdahalelere ilişkin elektronik ortamda verdikleri onayların belgelerine e-Nabız sistemi üzerinden erişebilecek. Elektronik rıza işlemlerine ilişkin kayıtlar da sistemde tutulacak. Bu kapsamda hastanın onay verdiği tarih ve saat, SMS doğrulama bilgileri ve işlemi gerçekleştiren sağlık personeline ilişkin veriler kayıt altına alınacak.
Hasta bilgilerinin korunması için güvenlik önlemleri uygulanacak
Bilgilendirilmiş rıza belgelerinin elektronik ortamda saklanması ve korunmasına yönelik güvenlik tedbirleri de yönetmelikte düzenlendi. Elektronik belgelerin güvenliğinin sağlanması amacıyla şifreleme, zaman damgası ve elektronik veri bütünlüğünü korumaya yönelik yöntemlerden yararlanılacak. Yönetmelik kapsamında kişisel verilerin korunması ve bilgi güvenliğine ilişkin yükümlülükler de uygulanacak. Böylece elektronik ortamda gerçekleştirilen rıza işlemlerine ait belgeler ve doğrulama kayıtları, belirlenen güvenlik yöntemleri kullanılarak Sağlık Bakanlığı'nın merkezi sağlık veri sisteminde saklanacak.
