Çorum’un Boğazkale ilçesinde bulunan Boğazköy/Hattuşa Örenyeri’ndeki arkeolojik kazılarda Kadeş Barış Antlaşması’na ilişkin yeni bir buluntu ortaya çıkarıldı.
Hitit kral sarayının yer aldığı Büyükkale’de bulunan çivi yazılı tablet parçası üzerinde yaklaşık bir yıl boyunca bilimsel incelemeler gerçekleştirildi. İncelemeler sonucunda parçanın, Hitit Kralı III. Hattuşili ile Mısır Kralı II. Ramses arasında yapılan Kadeş Barış Antlaşması’nın Akadça çivi yazılı nüshalarından birinin ön yüzüne ait olduğu tespit edildi.
Tablet parçasının Büyükkale’deki “E” binasının yakınında bulunduğu ve bir yüzünün korunduğu belirtildi.
Sığınan insanlara ilişkin hükümler yer alıyor
Yeni bulunan tablet parçasında, antlaşmanın 12–20. maddelerinde yer alan hükümlere ilişkin satırlar bulunuyor. Söz konusu bölümlerde iki tarafın ülkelerinden kaçıp diğer ülkeye sığınan insanlara nasıl muamele edileceği ele alınıyor.
Kırık ve eksik bölümlere sahip tabletin okunabilen kısımlarında Mısır ve Hatti ülkelerinden kaçan kişilerden söz ediliyor. Metinde ayrıca insanların evlerinin tahrip edilmemesine yönelik ifadelerin bulunduğu bildirildi.
Dünya Barış Günü’nde duyurdu
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfi 21 Eylül Dünya Barış Günü’nde sosyal medya hesabından duyurdu.
Ersoy, “İnsanların evlerinin tahrip edilmemesine ilişkin ifadeler, binlerce yıl öncesinden bugünümüze güçlü bir mesaj taşıyor. 21 Eylül Dünya Barış Günü’nde kamuoyuyla paylaştığımız bu kıymetli keşif, Anadolu’nun barış ve diplomasi tarihindeki köklü yerini bir kez daha ortaya koyuyor.” ifadelerini kullandı.
Ersoy, paylaşımında Filistin’de yaşananlara da değinerek, binlerce yıl öncesinden günümüze ulaşan mirasın insan hayatını ve onurunu koruma sorumluluğunu hatırlattığını belirtti. Ersoy ayrıca keşifte görev alan kazı ekibi ile bilim insanlarını tebrik etti.
Hattuşa’da daha önce de tablet parçaları bulunmuştu
Kadeş Barış Antlaşması’nın Mısırca metni Mısır’daki tapınak duvarlarına hiyerogliflerle işlenirken, antlaşmanın Akadça metnine ait kil tablet parçaları Hattuşa’da 1906 ile 1912 yılları arasında gerçekleştirilen ilk dönem kazılarında ortaya çıkarılmıştı.
Daha önce bulunan tablet parçaları İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Berlin Önasya Müzesi ve St. Petersburg Ermitaj Müzesi koleksiyonlarında bulunuyor.
Hattuşa’daki son keşfin, Kadeş Barış Antlaşması’nın kil tablet nüshalarının tamamlanmasına yönelik bilimsel çalışmalara katkı sağlaması bekleniyor. Büyükkale’de devam eden kazılarda antlaşmaya ait eksik diğer parçaların da bulunması hedefleniyor.
