Adalet Bakanlığı’nın 2025 yılı UYAP verileri, yargı sistemindeki yoğunluğu çarpıcı biçimde ortaya koydu. Yıl içinde açılan toplam dava sayısı 8,8 milyona ulaşırken, hakim başına düşen dosya sayısı 767, savcı başına düşen dosya sayısı ise bin 373 olarak kayıtlara geçti. Bu tablo, hukuk sisteminde iş yükünün kritik seviyelere ulaştığını gözler önüne serdi.
Akademiden hukuka teknolojik çözüm
Artan iş yüküne karşı teknoloji tabanlı çözümler öne çıkarken, Yaşar Üniversitesi’nde geliştirilen bir yapay zeka uygulaması dikkat çekti. Yapay Zeka Mühendisliği yüksek lisans öğrencisi Doğa Kayra Yılmazarslan tarafından geliştirilen proje, dava metinlerini analiz ederek benzer emsal kararları saniyeler içinde tespit ediyor.
Yaşar Üniversitesi Yazılım Mühendisliği Bölüm Başkanı Doç. Dr. Korhan Karabulut ve Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emre Cumalıoğlu danışmanlığında yürütülen çalışma, özellikle Yargıtay kararlarını referans alarak kullanıcıya hızlı ve kapsamlı veri sunuyor. Bu sayede, avukatların saatler süren emsal karar araştırmaları dakikalara indiriliyor.
Strateji süreçlerinde yeni dönem
Uygulama, yalnızca benzer kararları listelemekle sınırlı kalmıyor; aynı zamanda davanın başarı ihtimalini sayısal verilerle ortaya koyarak hukuk profesyonellerine stratejik bir perspektif sunuyor. Sistem, dava metni üzerinden analiz yaparak kazanma olasılığını yüzdesel olarak hesaplıyor ve davanın açılmasının rasyonel olup olmadığına ilişkin hızlı değerlendirme imkânı sağlıyor. Ayrıca geçmişte benzer davalarda izlenen hukuki yolların da kullanıcıya sunulması, mevcut dosyaların doğru stratejiyle ilerleyip ilerlemediğinin kontrolünü mümkün kılıyor.
“Dijital Rehber” vurgusu
Projeyi geliştiren Yılmazarslan, uygulamanın hem hukuk profesyonellerine hem de hukuk bilgisi olmayan bireylere hitap edecek şekilde tasarlandığını belirtiyor. Sistem, hukuki süreçlerde zaman kaybını minimize eden ve kullanıcıya yol gösteren bir dijital rehber niteliği taşıyor. Geliştirilen çözümün, yalnızca meslek profesyonellerinin değil, adalete erişimde zorluk yaşayan bireylerin de süreçleri daha anlaşılır ve yönetilebilir hale getirmesine katkı sunması hedefleniyor.
