İzmir Büyükşehir Belediyesi, küresel iklim kriziyle mücadelede kent halkını sürece dahil ederek Türkiye'de örnek bir uygulamaya imza attı. On binlerce başvuru arasından şeffaf yöntemlerle seçilen 50 yurttaş, “İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi” adıyla bir araya geldi. Beş hafta süren toplantılarda, farklı yaş ve meslek gruplarından gelen katılımcılar, kentin iklim geleceği için somut politika önerileri geliştirdi.
10 maddelik politika önerileri tanıtıldı
Hazırlanan 10 maddelik öneri seti; sivil toplum kuruluşları, belediye temsilcileri ve akademisyenlerin yer aldığı Deneyim Paylaşımı Konferansı'nda kamuoyuna sunuldu. Tarihi Havagazı Fabrikası’nda düzenlenen konferans, İzmir’in iklim politikalarına halkın doğrudan katkı sunduğu ilk örneklerden biri olarak kayda geçti.
Katılımcı demokrasi vurgusu
Konferansın açılışında konuşan İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, demokrasinin yalnızca seçimlerden ibaret olmadığını vurgulayarak, “Geleceği aydınlık kılmanın yolu, bilimle ve toplumsal katılımla hareket etmekten geçiyor” değerlendirmesinde bulundu. Yıldır, Yurttaş Meclisi gibi uygulamaların, katılımcı demokrasiyi güçlendirdiğine dikkat çekti.
Türkiye için pilot bir çalışma
Yuva Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Erdem Vardar ise projeyle toplumun tüm kesimlerini sürece dahil etmeye çalıştıklarını söyledi. Türkiye açısından pilot niteliği taşıyan bu sürecin, belediyelerin hangi konularda halkın görüşüne başvurması gerektiğine dair önemli ipuçları sunduğunu aktardı.
Rapor ve el kitabı yayımlandı
Meclis süresince, katılımcılar “Isınan bir İzmir’de nasıl hayatta kalırız?” sorusuna cevap aradı. Körfez’in artan sıcaklığı, su kaynaklarının verimli kullanımı ve doğa temelli çözümler gibi başlıklar masaya yatırıldı. Geliştirilen öneriler rehber haline getirilerek İzmir’in Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı’na entegre edilecek.
Düşük karbonlu şehir olma hedefine katkı
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Yuva Derneği ve HUDOTO tarafından yürütülen proje; Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) koordinasyonunda, Avrupa Birliği desteğiyle hayata geçirildi. Proje, İzmir’in düşük karbonlu ve iklim dirençli bir kent olma vizyonuna katkı sunmayı hedefliyor.
İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi’nin 10 maddelik önerileri ise şöyle:
1. İzmir Körfezi’nin korunması: Körfeze akan endüstriyel ve evsel atıkların etkin biçimde arıtılması, dip temizliğinin yapılması, kıyı alanlarının doğallaştırılması ve su altı ekosisteminin korunması sağlanmalı.
2. Su kaynaklarının korunması ve tasarruf: Yeraltı ve yüzeysel su kaynakları korunmalı, bireysel su tasarrufu alışkanlıkları teşvik edilmelidir. Deniz suyunun arıtılması gibi alternatif kaynaklara yönelik yatırımlar artırılmalı.
3. Eğitim ve farkındalık çalışmaları: Doğa temelli çözümler konusunda toplumsal farkındalık artırılmalı; okullarda, semt merkezlerinde ve dijital platformlarda eğitim programları hayata geçirilmeli. Gönüllü doğa bakım programları ve “İklim Elçileri” kampanyaları başlatılarak, sosyal medya ve kent ekranları aracılığıyla yaygın bilgilendirme yapılmalı.
4. Su tasarrufu eğitimlerinin yaygınlaştırılması: Su tasarrufu bilinci çocukluktan itibaren kazandırılmalı; çocuklar için eğitim modülleri hazırlanmalı, okullarla iş birliği içinde interaktif atölyeler düzenlenmeli.
5. İçme suyunda şeffaflık ve güven: İçme suyu analiz sonuçları düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılmalı, su okuryazarlığı eğitimleri verilmeli ve su kalitesini izleyen şeffaf bir sistem kurulmalı.
6. Yağmur suyu hasadı ve akıllı sulama: Yeni yapılarda yağmur suyu hasadı zorunlu hale getirilmeli, tarımda damla sulama ve iklim dostu sulama teknikleri teşvik edilmeli.
7. Su tüketiminin izlenmesi: Sanayi, tarım ve hayvancılıkta su ayak izi hesaplamaları yapılmalı; aşırı su tüketimi için yapay zekâ destekli bölgesel su yönetim planları oluşturulmalı.
8. Serin kent uygulamaları: Gölgeli yaya yolları, serinletici park ve meydan düzenlemeleri yaygınlaştırılmalı; kamusal alanlarda içilebilir su noktaları artırılmalı.
9. Çocuk dostu alanlar: Bisiklet yolları ve yaya güzergâhları gölgelendirilerek serinletilmeli; çocuklar için doğayla temas edebilecekleri keşif ve öğrenme alanları oluşturulmalı.
10. Ulaşımda serinlik odaklı düzenleme: Bisiklet yolları ve yaya güzergâhları gölgelendirilerek serinletilmeli; gölgelik yaya koridorları oluşturulmalı ve ana arterlerde ısıyı azaltan kaplama malzemeleri kullanılmalı.
