İspanya'da giderek derinleşen konut krizi, artan kira fiyatları ve evden tahliyelere yönelik tepkiler ülke genelinde genel greve dönüştü. Ülkenin iki büyük sendikası UGT ve CCOO'nun yanı sıra diğer işçi örgütleri ile kiracı derneklerinin ortak desteğiyle 14 yıl aradan sonra ilk kez genel grev gerçekleştirildi. Binlerce çalışanın iş bıraktığı eylemler kapsamında birçok kentte protesto gösterileri düzenlenirken, limanlar, fabrikalar ve farklı sektörlerdeki faaliyetlerde ciddi aksamalar yaşandı. Yaklaşan erken genel seçimler öncesinde düzenlenen grevde çalışanlar ve kiracılar, konut krizine karşı alınan önlemlere yönelik tepkilerini dile getirdi.
Limanlarda ve otomotiv sektöründe greve katılım yüzde 90'a ulaştı
Genel grevin başlamasının ardından sendikalar, farklı sektörlerdeki katılım oranlarına ilişkin ilk verileri kamuoyuyla paylaştı. UGT ve CCOO tarafından yapılan açıklamalara göre grevin ilk saatlerinde özellikle limanlar ve otomotiv sektöründe çalışanların eyleme katılımı yüzde 90 seviyesine ulaştı. Bu sektörlerdeki yüksek katılım nedeniyle üretim ve faaliyetlerde önemli ölçüde duraksama yaşandı.
Navarre bölgesinde faaliyet gösteren Volkswagen fabrikası ile Barcelona'daki SEAT fabrikası da grevden etkilenen üretim tesisleri arasında yer aldı. Sendikalar, söz konusu fabrikaların da aralarında bulunduğu bazı tesislerde üretimin tamamen durduğunu ve "tam iş durdurma" yaşandığını bildirdi.
Grevin etkileri otomotiv ve liman faaliyetleriyle sınırlı kalmadı. Sendikaların ilk aşamada açıkladığı verilere göre et sektöründe greve katılım yüzde 85, atık toplama sektöründe yüzde 82 ve enerji sektöründe yüzde 75 olarak kaydedildi. Sağlık ve sosyal hizmetler alanında çalışanların yüzde 38'inin greve katıldığı belirtilirken, posta hizmetlerinde katılım oranının yüzde 35 seviyesinde kaldığı açıklandı.
Kiracı derneklerinden konut politikalarına tepki
Genel grevin temel gündemini, İspanya genelinde giderek yükselen kira fiyatları, kiralık konut bulmakta yaşanan güçlükler ve evden tahliyeler oluşturdu. Sendikaların yanı sıra kiracı derneklerinin de destek verdiği eylemlerde, mevcut konut politikalarına yönelik itirazlar ön plana çıktı.
Madrid Kiracılar Birliği Sözcüsü Alicia del Rio, grevin gece yarısı başlamasıyla birlikte yaptığı açıklamada konut sisteminin değiştirilmesi yönündeki taleplerini dile getirdi.
Del Rio, "Konut modelini baştan aşağı dönüştürene kadar durmayacağız. Evlerin, rant elde eden azınlığın hizmetinde olmak yerine yaşamak için kullanılması gerekiyor" ifadelerini kullandı.
Kiracı örgütlerinin genel greve verdiği destek, konut krizine yönelik protestoların işçi örgütlerinin katılımıyla ülke genelinde sürdürülmesini sağladı. Eylemlerde yüksek kira bedelleri, konut arzındaki yetersizlik ve tahliyeler protesto edildi.
Madrid'deki protestolara polis müdahale etti
Genel grev kapsamında başkent Madrid'de düzenlenen protestolarda gerginlik yaşandı. Kentteki Mercamadrid toptancı halinde yaklaşık bin protestocu bir araya geldi. Bölgede toplanan göstericilere polis tarafından müdahale edildi.
Protestocular ile güvenlik güçleri arasında yaşanan çatışmada polisin biber gazı kullandığı bildirildi. Müdahale sırasında bir kişi gözaltına alınırken, olaylar nedeniyle 13 kişinin tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyduğu öğrenildi. Mercamadrid'de yaşanan olaylar, genel grev sırasında ülke genelinde gerçekleştirilen gösteriler arasında dikkat çeken gelişmelerden biri oldu.
İspanya'daki konut açığının 1 milyonu aşması bekleniyor
İspanya'da genel grevin temel nedenleri arasında gösterilen konut sıkıntısına ilişkin veriler, ülkedeki barınma sorununu ortaya koyuyor. İspanya Merkez Bankasının verilerine göre ülkede yaklaşık 750 bin konut açığı bulunuyor. Mevcut konut açığının 2028 yılına kadar 1 milyonu aşması bekleniyor.
Ülkede ev sahibi olabilen kişilerin sayısının azalmasıyla birlikte kiralık konutlara yönelik talep de keskin biçimde arttı. Kiralık konut talebindeki yükseliş, mevcut konut arzının yetersizliğiyle birleşerek kira piyasası üzerindeki baskıyı artırdı.
İspanya Gençlik Konseyinin açıkladığı verilere göre ülkede ortalama kira bedeli bin 176 avro, yaklaşık bin 315 dolar seviyesinde bulunuyor. Bu tutar, İspanya'daki gençlerin ortalama aylık maaşının yaklaşık yüzde 98,7'sine karşılık geliyor.
Kira bedellerinin gençlerin aylık gelirlerine oranının bu seviyeye ulaşması, konut krizine yönelik tepkilerin temel gerekçeleri arasında yer alıyor. Sendikalar ve kiracı örgütleri, konut fiyatları ile kira giderlerinin çalışanlar üzerindeki etkilerine karşı ortak eylem düzenledi.
Yaşlı kadının tahliye sonrası ölümü protestoları artırdı
İspanya'daki konut krizine ilişkin tepkilerin artmasında Madrid'de yaşanan bir ölüm olayı da etkili oldu. Başkentte 87 yaşındaki bir kadın, evinden tahliye edilmesinin ardından hayatını kaybetti.
Yaşanan olay, konut politikalarına ve evden tahliyelere yönelik tepkileri artırırken, haftalarca devam eden protesto gösterileri ile çadır eylemlerine yol açtı. Göstericiler, tahliyeler ve konut sıkıntısına karşı taleplerini çeşitli eylemlerle gündeme getirdi.
Öte yandan İspanya Parlamentosunun geçen ay hükümet tarafından hazırlanan ve evden tahliyeleri önlemeyi, kira artışlarını sınırlandırmayı amaçlayan kararnameleri reddetmesi de tartışmaları artırdı. Söz konusu düzenlemelerin parlamentodan geçmemesi, ülkede konut krizine ilişkin tepkilerin yoğunlaşmasına neden olan gelişmeler arasında yer aldı.
Başbakan Sanchez 29 Kasım'da erken seçim kararı almıştı
Konut krizinin siyasi gündemdeki etkileri sürerken, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'in 29 Kasım'da aldığı erken genel seçim kararı da ülkedeki gelişmeler arasında yer aldı. Genel grev, yaklaşan erken seçimler öncesinde gerçekleştirildi.
Sanchez hükümeti, artan kira fiyatları ve yetersiz konut arzından büyük ölçüde sağ muhalefetin yönetimindeki bölge ve belediyeleri sorumlu tuttu. Hükümet, konut piyasasındaki mevcut sorunlarla ilgili olarak yerel ve bölgesel yönetimlerin sorumluluğuna işaret etti.
Buna karşılık sendika liderleri ve protestocular, konut krizinde yalnızca yerel yönetimlerin değil, merkezi hükümetin de sorumluluğu bulunduğunu savundu. Greve katılan işçi örgütleri ve kiracı dernekleri, konut politikalarına ilişkin taleplerini hükümete yönelik protestolarla dile getirdi.
Tren kazaları ve yolsuzluk soruşturmaları da siyasi gündemde
İspanya'daki genel grev ve konut krizine yönelik protestolar, hükümete karşı başka konularda da tepkilerin yükseldiği bir dönemde düzenlendi. Göstericiler, ülkede bu yıl meydana gelen ikinci ölümcül tren kazası nedeniyle de hükümeti protesto etti.
Geçen ay meydana gelen ve 69 kişinin hayatını kaybettiği tren kazası, ülkede tartışmalara neden olan gelişmeler arasında yer aldı. Kazanın yanı sıra Başbakan Pedro Sanchez'in yakın çevresini ilgilendiren yolsuzluk soruşturmaları da siyasi gündemdeki yerini korudu.
Kamuoyu yoklamalarında geride görünen Sosyalist Parti lideri Sanchez'in, konut krizine yönelik seçmen tepkisini kendi lehine çevirmeyi ve siyasi gündemi yakın çevresini ilgilendiren yolsuzluk soruşturmaları ile 69 kişinin yaşamını yitirdiği tren kazasından uzaklaştırmayı hedeflediği değerlendirmeleri gündeme geldi.
Tren makinistleri de güvenlik yatırımları için greve gitti
İspanya'da konut krizi nedeniyle gerçekleştirilen genel grevin yanı sıra demir yolu çalışanları da çalışma alanlarına ilişkin taleplerle iş bırakma eylemi düzenledi.
Tren makinistleri, demir yolu sistemindeki bakım çalışmalarının ve güvenlik yatırımlarının artırılması talebiyle salı günü greve gitti. Makinistlerin gerçekleştirdiği iş bırakma eylemi, ülke genelinde ulaşım hizmetlerinde büyük aksamalara neden oldu.
Böylece ülkede konut krizi nedeniyle sendikaların ve kiracı örgütlerinin ortak desteğiyle düzenlenen genel grevin yanı sıra demir yolu güvenliğine ilişkin talepler kapsamında da çalışanların protestoları gündeme geldi. İspanya genelinde limanlardan fabrikalara, üretim tesislerinden ulaşım hizmetlerine kadar farklı sektörlerde iş bırakma eylemleri gerçekleştirildi.
