Türkiye’de bulunan 19 serbest ticaret bölgesinde, haziran sonu itibarıyla 86 bin 909 kişi istihdam ediliyor. Ticaret Bakanlığı verilerine göre, serbest bölgelerin yılın ilk yarısındaki ihracatı yıllık bazda yüzde 6,2 artarak 6 milyar 559 milyon dolara çıktı.
Serbest bölgelerin ocak-haziran dönemindeki toplam ticaret hacmi 14 milyar 344 milyon dolar olarak hesaplandı. Böylece ihracat, 6 aylık ticaret hacminin yüzde 45,7’sini oluşturdu.
İzmir’deki Ege Serbest Bölgesi lider oldu
Serbest Bölgeler Kurucu ve İşleticileri Derneği verilerine göre, yılın ilk yarısında en yüksek dış satım İzmir’deki Ege Serbest Bölgesi’nden gerçekleştirildi. Bölgenin ihracatı 1 milyar 688 milyon 257 bin dolar oldu.
Ege Serbest Bölgesi’ni, 1 milyar 24 milyon 639 bin dolarla Bursa Serbest Bölgesi izledi. Bursa Serbest Bölgesi, ilk kez 1 milyar doların üzerinde ihracata ulaştı.
Mersin Serbest Bölgesi 730 milyon 471 bin dolarla üçüncü sırada yer alırken, Avrupa Serbest Bölgesi’nin ihracatı 641 milyon 816 bin dolar olarak kaydedildi. İstanbul Endüstri ve Ticaret Serbest Bölgesi ise 438 milyon 979 bin dolarlık dış satım gerçekleştirdi.
Serbest bölgelerin ihracatı arttı
Serbest bölgelerin 2024 yılında 27 milyar 691 milyon dolar olarak kayıtlara geçen ticaret hacmi, 2025’te yıllık bazda yüzde 3,1 artarak 28 milyar 554 milyon dolara yükseldi.
Bu bölgelerden yapılan toplam ticaret, yılın ocak-haziran döneminde 14 milyar 344 milyon dolar oldu. Aynı dönemde ihracat 6 milyar 559 milyon dolara ulaştı.
Geçen yılın aynı döneminde 6 milyar 176 milyon dolar olan serbest bölge ihracatı, bu yılın ilk yarısında yüzde 6,2 artış gösterdi.
Yurt dışından yapılan alımlar 4 milyar 77 milyon dolar olarak kaydedildi. Serbest bölgeler, 6 aylık dönemde yurt içinden 1 milyar 772 milyon dolarlık alım yaparken, yurt içine 1 milyar 936 milyon dolarlık satış gerçekleştirdi.
Yatırımcılar için çeşitli avantajlar sunuluyor
İhracata ve yatırıma katkı sağlayan serbest ticaret bölgeleri, yatırımcı ve üreticilere vergi avantajı, yerli ve yabancı pazarlara erişim, stratejik avantajlar, kar transferi ve uygun maliyetli altyapı imkânları sunuyor.
SEBKİDER Başkanı Yusuf Kılınç, savaşlar ve küresel durgunluğa rağmen serbest bölgelerde üretim ile ihracatın düzenli ve istikrarlı biçimde devam ettiğini söyledi.
Üreticilerin öngörülebilir ortamda faaliyet göstermesinin, serbest bölgelerdeki üretim ve ihracat artışını desteklediğini belirten Kılınç, 19 serbest bölgedeki işletici şirketlerin bu ekosistemin oluşması için her yıl düzenli yatırım yaptığını ifade etti.
Kılınç, yatırımcıların hazır bina ve fabrikalara kısa sürede yerleşerek üretime başlayabildiğini, uzun vadeli sözleşmelere de rahatlıkla imza atabildiğini söyledi.
Serbest bölge içi satışlarda düzenleme vurgusu
Serbest bölge içi ve serbest bölgeler arası satışların daha önce ihracat sayılmadığını belirten Kılınç, bu satışların yeniden ihracat kapsamına alınması ve vergi istisnasından yararlanması için düzenlemeye gidildiğini ifade etti.
Büyük ölçekli sanayicilerin yan sanayileriyle birlikte serbest bölge içinde üretim yapma imkânı bulunduğunu kaydeden Kılınç, bu yapının lojistik avantajlarla birleşmesi sayesinde ürünlerin daha ekonomik biçimde ihraç edilebildiğini söyledi.
Türkiye’ye yapılan satışların vergi istisnası kapsamı dışında tutulmasının da önemli bir düzenleme olduğunu belirten Kılınç, serbest bölgelerin ihracatı desteklemek, yabancı yatırımı çekmek ve istihdam sağlamak amacıyla kurulduğunu ifade etti.
Kılınç, Türkiye’ye yönelik satışların geçen yıla göre azalırken serbest bölgelerden yurt dışına ve Türkiye’den serbest bölgelere yapılan satışlarda artış yaşandığını kaydetti. İlk 6 ayda bu kalemlerde yaklaşık yüzde 7-8 oranında artış görüldüğünü belirten Kılınç, bu durumun serbest bölgelerin kuruluş amacına uygun bir yapıda olduğunu gösterdiğini söyledi.
İhracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 160’a ulaştığını belirten Kılınç, bu oranın üretim ve ihracat odaklı yapının önemli göstergelerinden biri olduğunu ifade etti.
Yıl sonu hedefi 14 milyar dolar ihracat
Yerli ve yabancı yatırımcıların serbest bölgelere ilgisinin sürdüğünü belirten Kılınç, bu yıl ihracatta 14 milyar doların, ticaret hacminde ise 30 milyar doların üzerine çıkmayı hedeflediklerini söyledi.
Sanayicilerin en büyük sorunlarından birinin sermayeye erişim olduğunu ifade eden Kılınç, yatırımcıların bina ve araziye yüksek tutarlı yatırım yapmak zorunda kalmadan doğrudan projeye ve üretim hatlarına yatırım yapabildiğini belirtti.
Kılınç, yatırımcıların 2-3 ay gibi kısa sürede üretime başlayabildiğini, bu doğrultuda yatırımlara devam ettiklerini sözlerine ekledi.
