İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Yeni Medya ve İletişim Bölümü'nden Dr. Öğretim Üyesi Sarphan Uzunoğlu, sosyal medyada yapay zekâ kaynaklı içeriklerin yaygınlaşmasına dikkat çekerek, özellikle çocuklar ve gençler için dijital dünyanın ciddi riskler barındırdığı uyarısında bulundu.
Ekran başındaki süre artıyor
İnternet ve sosyal medya kullanımının zirveye çıktığı bir dönemde, içerik kalitesi ve güvenilirlik tartışmaları gündemin merkezine yerleşti. We Are Social ve Meltwater’ın hazırladığı Dijital 2025 Türkiye Raporu’na göre Türkiye’de aktif internet kullanıcısı 77,3 milyona ulaşırken, sosyal medya kullanıcı sayısı da 60 milyona yaklaştı. Bu dijital yoğunluk içerisinde, düşük kaliteli ve manipülatif içeriklerin hızla yayılması ise ciddi bir bilgi kirliliği yaratıyor. İzmir Ekonomi Üniversitesi İletişim Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Sarphan Uzunoğlu, bu süreci “AI slop” yani yapay zekâ kirliliği olarak tanımlıyor. Dr. Uzunoğlu, düşük kaliteli içeriklerin çocukların ve gençlerin gerçeklik algısını zayıflattığını ve kullanıcıları refleksif tüketime yönlendirdiğini belirtiyor.
İçeriğin potansiyeli doğruluğun önüne geçiyor
Sosyal medya platformlarının içeriğin doğruluğundan çok etkileşim potansiyelini ödüllendirdiğine dikkat çeken Dr. Uzunoğlu, manipülasyon riskinin sadece içerik üreticilerinden değil, platformların yapısal tercihinden kaynaklandığını vurguluyor. Kullanıcının ne izlediğinden çok, neden o içeriklerle karşılaştığını sorgulaması gerektiğini belirterek, özellikle çocukların algoritmalarla şekillenen bir dünyada eleştirel düşünmeden uzaklaştığına işaret ediyor.
Ailelere önemli görev düşüyor
Yasaklamanın değil, birlikte değerlendirme yapmanın çözüm olduğunu belirten Dr. Uzunoğlu, ailelerin çocuklarla dijital içerikler üzerine açık sohbetler kurmasının önemine değiniyor. Platformların çocuklara özel algoritmalar geliştirmesi ve bu süreçleri şeffaflaştırması gerektiğini savunarak, firmaların içerikleri sadece etiketlemekle yetinmeyip, bu içeriklerin nasıl dolaşıma sokulduğunu da açıklamaları gerektiğini ifade ediyor.
