Türkiye'de her 5 çocuktan birinin fazla kilolu veya obez olduğunu gösteren resmi veriler, çocukluk çağı obezitesine yönelik araştırmaların önemini ortaya koyuyor. İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Neşe Kaya'nın yürütücülüğünde hazırlanan mikroplastik ve obezite araştırması, Ufuk Avrupa (Horizon Europe) ERA4Health programı kapsamında toplam 1,3 milyon euro destek kazandı.
Beş ülkeden üniversiteler araştırmaya katılacak
Mikroplastikler ve Çocukluk Çağı Obezitesi: Gerçek Maruziyet ile Metabolik Mekanizmalar Arasındaki Bağlantı (MP-OBESITY) adlı proje üç yıl sürecek. Türkiye'den Erciyes Üniversitesi ile Almanya, İspanya, Hollanda ve Yunanistan'daki üniversitelerin ortak olacağı projede, uzman diyetisyen Aslıhan Beşparmak da araştırmacı olarak görev yapacak. Çalışma kapsamında yaklaşık 300 çocuk üzerinde incelemeler gerçekleştirilecek.

Çocuklardan kan ve dışkı örnekleri alınacak
Araştırmada obez olan ve olmayan çocuklardan alınacak kan ve dışkı örnekleri incelenerek mikroplastik miktarları ölçülecek. Elde edilen veriler, çocukların büyüme ve metabolik sağlık göstergeleriyle karşılaştırılarak mikroplastik maruziyeti ile obezite arasındaki olası ilişki değerlendirilecek. Farklı ülkelerdeki araştırma merkezlerinden elde edilen sonuçlar birleştirilerek ortak bir veri seti oluşturulacak.
Mikroplastiklerin metabolik etkileri incelenecek
Projenin yürütücüsü Doç. Dr. Neşe Kaya, mikroplastiklere solunan hava, yiyecekler, içecekler ve ev ortamı yoluyla maruz kalınabildiğini belirtti. Çocukluk çağı obezitesinin tip 2 diyabet, kalp ve damar hastalıkları, hipertansiyon, karaciğer yağlanması ve metabolik bozukluklar açısından önemli bir risk faktörü olduğunu ifade eden Kaya, çocuklukta başlayan obezitenin yetişkinlik döneminde de devam edebildiğine dikkat çekti. Obezitenin gelişiminde genetik yatkınlık ve yaşam tarzının yanı sıra çevresel etkenlerin de rol oynayabileceğini belirterek, mikroplastiklerin çocukların metabolik sağlığı üzerindeki kısa ve uzun vadeli olası etkilerini araştıracaklarını bildirdi.

Koruyucu sağlık çalışmalarına katkı hedefleniyor
Doç. Dr. Kaya, araştırmadan elde edilecek bulguların yalnızca bilimsel literatüre katkı sağlamakla sınırlı kalmamasını, gelecekte koruyucu sağlık politikalarının geliştirilmesinde de kullanılmasını hedeflediklerini belirtti. Uluslararası iş birliğiyle yürütülecek çalışmanın, ailelerin güvenilir bilgilerle bilinçlendirilmesine ve çocukluk çağı obezitesinin önlenmesine yönelik yeni yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlaması amaçlanıyor.





