İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Kosova’daki çalışma ziyareti kapsamında başkent Priştine’de iki gün boyunca yoğun temaslarda bulundu. Başbakan Albin Kurti ve dört bakanın yanı sıra belediye başkanları, başkan yardımcıları ve Kosova Ticaret Odası Başkanı ile görüşen Tugay, ekonomi, yatırım, kültür, turizm, spor, gençlik, sağlık ve yerel yönetimler başta olmak üzere çok sayıda alanda ortak çalışma imkanlarını değerlendirdi.

Görüşmelerde 2030 Akdeniz Oyunları, iş forumu, İzmir’de Kosova Günleri düzenlenmesi, sanatçı ve öğrenci değişimleri, doğrudan uçuşlar ve karşılıklı yatırım olanakları öne çıkan başlıklar oldu.

Ziyaret heyetinde belediye meclis üyeleri ve dernek temsilcileri de yer aldı

Tugay’ın Kosova programına Kosova Rumeli Kültür Sanat ve Turizm Derneği heyeti de eşlik etti. Görüşmelere İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclis Üyeleri İsa Nezir, Neriman Balcı Türkeri ve Şevket Balla ile Dış İlişkiler Dairesi Başkanı Selin Sayın Kapancı katıldı.

Kosova Rumeli Kültür Sanat ve Turizm Derneği heyetinde ise Dernek Başkanı Uğur Şengöz, Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Mustafa Kul, Dernek Başkan Yardımcısı Necmi Şufta ve Yönetim Kurulu Üyesi Sevgi Sert yer aldı.

Tugay, Kosova Başbakanı Albin Kurti, Başbakan Yardımcısı ve Kosova Demokratik Türk Partisi Genel Başkanı Fikrim Damka, İçişleri Bakanı Xhelal Sveçla, Sanayi, Girişimcilik, Ticaret ve İnovasyon Bakanı Mimoza Kusari-Lila, Gençlik ve Spor Bakanı Blerim Gashani ile Kültür ve Turizm Bakanı Saranda Bogujevci ile bir araya geldi.

Başkan Tugay ayrıca Lipyan Belediye Başkanı Imri Ahmeti, Priştine Belediye Başkan Yardımcısı Florian Dushi ve Kosova Ticaret Odası Başkanı Lulzim Rafuna ile de görüşmeler gerçekleştirdi.

Kurti: İzmir’in deneyiminden yararlanmak istiyoruz

Kosova Başbakanı Albin Kurti ile yapılan görüşmede, iki ülke arasındaki güçlü ilişkilerin İzmir ile Kosova arasındaki iş birliklerine de zemin oluşturabileceği belirtildi.

Başkan Tugay, ekonomik ilişkilerin daha somut hale getirilmesi amacıyla sonbaharda İzmirli iş insanları ve ticaret odası temsilcilerinin katılımıyla Kosova’ya yönelik bir organizasyon düzenlenebileceğini söyledi. Kosovalı iş insanları ve kurum temsilcilerini İzmir’de ağırlamaktan memnuniyet duyacaklarını belirten Tugay, doğrudan temasların artırılmasının yeni yatırım imkanları oluşturabileceğini ifade etti.

Kurti ise iş insanlarının karşılıklı ziyaretlerinin artırılmasını istedi. Enerji, tarım ve inovasyonun Kosova açısından öncelikli sektörler arasında bulunduğunu belirten Kurti, İzmir’in bu alanlardaki deneyiminden yararlanmak istediklerini söyledi.

Türkiye ile Kosova arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması’nın ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi açısından önemli fırsatlar sunduğunu belirten Kurti, çevre ve belediyecilik alanlarında da İzmir’le iş birliği yapılabileceğini ifade etti. Çevre denetimi, Coğrafi Bilgi Sistemleri, atık yönetimi ve doğal alanların korunması konuları ortak çalışma alanları arasında değerlendirildi.

Görüşmede sağlık alanındaki olanaklar da ele alındı. Kosova’da tedavi imkanı bulunmayan bazı hastaların Türkiye’ye gönderildiğini belirten Kurti, İzmir’in sağlık altyapısı ile Kosova arasında ortak çalışmalar geliştirilebileceğini söyledi. 2030 Akdeniz Oyunları da görüşmenin gündem başlıkları arasında yer aldı.

Tugay, İzmir’in tarım, çevre, belediyecilik, spor ve altyapı alanlarındaki deneyimini Kosova ile paylaşmaya hazır olduğunu belirtti.

Ekonomik ilişkiler karşılıklı fayda temelinde geliştirilecek

Başkan Tugay, Başbakan Yardımcısı ve KDTP Genel Başkanı Fikrim Damka ile yaptığı görüşmede kültürel ilişkilerin ekonomik iş birlikleriyle desteklenmesi gerektiğini söyledi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak Kosova ile ticaret yapmak veya yatırım gerçekleştirmek isteyen iş insanlarına yardımcı olmaya hazır olduklarını belirten Tugay, aynı desteğin Kosovalı yatırımcıların İzmir’deki girişimleri için de geçerli olduğunu ifade etti.

Kosova’nın ekonomik olarak güçlenmesini önemsediklerini belirten Tugay, iki taraf arasındaki ekonomik ilişkilerin karşılıklı fayda anlayışıyla geliştirilmesi gerektiğini kaydetti. Damka ise Türk yatırımlarının Kosova’da önemli ölçüde istihdam oluşturduğunu belirterek yeni yatırımların artırılmasını istedi.

Sveçla, İzmir’e davet edildi

Tugay, Kosova İçişleri Bakanı Xhelal Sveçla ile görüşmesinde İzmir ve Kosova arasındaki dostluk bağlarının somut projelerle güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. İş insanları, ticaret ve sanayi odaları ile kültür kuruluşları arasındaki doğrudan temasların artırılması gerektiğini ifade eden Tugay, İzmir’in sanayi ve üretim kapasitesine dikkat çekti.

Sveçla, Türkiye ile Kosova arasındaki ilişkilerin güçlü olduğunu belirterek İzmir’in sanayi kapasitesini yakından takip ettiğini söyledi. Daha önce İzmir’deki BMC fabrikasını ziyaret ettiğini hatırlatan Sveçla, Türk şirketlerinin üretim deneyiminden Kosova’nın da yararlanabileceğini belirtti.

İzmir’le kişisel ve ailevi bağlarının bulunduğunu aktaran Sveçla, çocukluk döneminde ailesiyle birlikte İzmir’e yaptığı ziyaretlerden söz etti. Başkan Tugay’ın İzmir davetini memnuniyetle kabul edeceğini belirten Sveçla, iki taraf arasındaki temasların artırılmasına olumlu yaklaştı.

2030 Akdeniz Oyunları için İzmir deneyimi

Gençlik ve Spor Bakanı Blerim Gashani ile yapılan görüşmede spor ve gençlik alanındaki iş birliği imkanları değerlendirildi. Gashani, İzmir Büyükşehir Belediyesi ile daha kapsamlı bir çalışma yürütmek istediklerini ve İzmir’in organizasyon deneyiminden yararlanmayı önemsediklerini ifade etti.

Karşılıklı ziyaretlerin ve düzenli temasların artırılmasının önemine dikkat çeken Gashani, gençlik ve spor alanında ortak projelere açık olduklarını belirtti.

Başkan Tugay ise İzmir’in spor organizasyonları konusundaki deneyimini Kosova ile paylaşmaya hazır olduğunu söyledi. Gençlik ve spor alanındaki ortak çalışmaların iki toplum arasındaki ilişkilerin geleceğine katkı sağlayacağını ifade eden Tugay, 2030 Akdeniz Oyunları hazırlık sürecinde ihtiyaç duyulan desteği vermeye hazır olduklarını kaydetti.

Tugay, ekonomik ilişkilerin de karşılıklı fayda temelinde geliştirilmesi gerektiğini belirterek Türkiye ve İzmir’in güçlenmesinin Kosova’ya, Kosova’nın kalkınmasının da Türkiye ve İzmir’e katkı sağlayacağını dile getirdi.

Kültür ve turizmde ortak etkinlik önerisi

Kültür ve Turizm Bakanı Saranda Bogujevci ile yapılan görüşmede, Türkiye ile Kosova arasındaki tarihsel ve kültürel bağların ortak projelerle güçlendirilmesi ele alındı.

İzmir’de Balkanlar’dan, özellikle Kosova ve Kuzey Makedonya’dan göç etmiş çok sayıda ailenin yaşadığını belirten Tugay, bu toplumsal bağın kültür ve turizm çalışmalarına güçlü bir zemin sunduğunu ifade etti.

İzmir’in tarihi mirası, arkeolojik alanları ve turizm potansiyeline dikkat çeken Tugay; sanatçı ve öğrenci değişimleri, ortak konserler ve kültürel etkinliklerin artırılmasını önerdi. 2022 yılında Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde Kosovalı, Türk ve Avrupalı bestecilerin eserlerinin seslendirildiği konseri hatırlatan Tugay, benzer ortak projelerin yeniden düzenlenebileceğini söyledi.

İzmir’de Kosova Günleri veya karşılıklı kültür ve turizm günleri düzenlenmesini öneren Tugay, müzik, sinema ve gastronomiyi bir araya getiren kapsamlı programlar hazırlanabileceğini belirtti.

Bogujevci, kültür ve turizmin birlikte ele alınmasının yeni iş birliği fırsatları yaratacağını ifade etti. Kültürel miras, arkeoloji ve restorasyon alanlarında deneyim paylaşımına açık olduklarını belirten Bogujevci, İzmir-Priştine arasında doğrudan uçuşların geliştirilmesinin kültür, turizm ve iş dünyası ilişkilerini güçlendireceğini söyledi.

İş forumu ve öncelikli sektörler belirlenecek

Sanayi, Girişimcilik, Ticaret ve İnovasyon Bakanı Mimoza Kusari-Lila ile yapılan görüşmede, İzmir ve Kosova iş dünyası arasındaki temasların somutlaştırılması üzerinde duruldu.

Başkan Tugay, İzmirli ve Kosovalı iş insanlarını bir araya getirecek bir iş forumu düzenlemek istediklerini belirtti. Forumun kültür, sanat ve spor etkinlikleriyle desteklenebileceğini ifade eden Tugay, öncelikli sektörlerin belirlenmesi ve uygun şirketlerin eşleştirilmesi gerektiğini söyledi.

Kusari-Lila, üretimin öncelikli alan olması gerektiğini belirterek Kosovalı şirketlerin İzmir’deki firmalarla eşleştirilebileceğini ifade etti. Gıda üretimi ve turizm sektörlerinin de sürece dahil edilebileceğini belirten Kusari-Lila, forum öncesinde çevrim içi görüşmeler yapılarak sektör ve şirketlerin belirlenmesini önerdi.

Tugay, Türkiye ile Kosova arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması’nın yanı sıra Kosova’nın Avrupa ülkeleriyle yaptığı ticaret anlaşmalarının da yatırım açısından fırsatlar sunduğunu söyledi. Kosova’nın Türk ve İzmirli yatırımcılar için cazip bir üretim merkezi olabileceğini belirtti.

Yerel yönetimler arasında yeni temaslar

Lipyan Belediye Başkanı Imri Ahmeti ile görüşen Tugay, üniversiteler ve iş dünyasının da yerel yönetimler arasındaki iş birliğine dahil edilmesini önerdi.

Tarım, enerji, sanayi ve makine sektörlerinin ortak çalışma alanları arasında değerlendirilebileceğini belirten Tugay, yatırım yapmak isteyen girişimcilere destek vermeye hazır olduklarını ifade etti.

Ahmeti, İzmir Büyükşehir Belediyesi ile iş birliği kurulmasını önemsediklerini söyledi. Özellikle öğrenci değişimleri ve karşılıklı deneyim paylaşımının iki taraf için de yararlı olacağını belirten Ahmeti, ortak çalışmalara açık olduklarını kaydetti.

Priştine Belediye Başkan Yardımcısı Florian Dushi ile yapılan görüşmede de yerel yönetimler arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi ele alındı. Dushi, 1998-1999 yılları arasında İzmir’de yaşadığını belirterek kentle ilgili kişisel bağlarını paylaştı.

Priştine’nin yaklaşık 230 bin nüfusa sahip ve hızla gelişen bir kent olduğunu belirten Dushi, altyapı yatırımlarının belediyenin öncelikli gündemleri arasında yer aldığını söyledi.

Tugay, İzmir’de Kosova Evi veya Kosova Kültür Merkezi oluşturulabileceğini belirterek kültür, sanat, spor ve gençlik alanlarında ortak projeler geliştirilmesini önerdi. Sonbaharda İzmir’de iş, kültür ve spor başlıklarını bir araya getiren bir organizasyon düzenlenebileceğini ifade eden Tugay, Priştine heyetini İzmir’e davet etti.

Ticaret odaları iş dünyasını buluşturacak

Kosova Ticaret Odası Başkanı Lulzim Rafuna ile görüşen Tugay, İzmir ve Kosova iş dünyasını bir araya getirecek yeni bir organizasyon yapılmasını önerdi.

Öncelikli sektörlerin belirlenmesinin ardından iki tarafın iş insanlarının doğrudan buluşturulmasını isteyen Tugay, Kosovalı iş insanlarını İzmir’de ağırlamaktan memnuniyet duyacaklarını ifade etti.

Rafuna, İzmir’i daha önce Kosovalı iş insanlarıyla birlikte iki kez ziyaret ettiğini ve bu temaslardan olumlu sonuçlar alındığını belirtti. İş birliğinin somutlaştırılması için öncelikli sektörlerin belirlenmesi gerektiğini söyleyen Rafuna, Kosova Ticaret Odası bünyesindeki ilgili birimlerin çalışmalara katkı sunabileceğini kaydetti.

Kosova Rumeli Kültür Sanat ve Turizm Derneği Başkanı Uğur Şengöz de İzmir ve Kosova ticaret odaları arasında daha önce iş günleri ve iş dünyasına yönelik toplantılar yapıldığını hatırlattı.

İzmir’de Kosova Günleri hazırlığı

Başkan Tugay’ın Kosova temaslarında, ilişkilerin yalnızca resmi görüşmelerle sınırlı kalmaması ve toplumların doğrudan bir araya gelmesini sağlayacak etkinliklerin artırılması gerektiği vurgulandı.

Bu kapsamda İzmir’de Kosova Günleri veya geniş katılımlı bir Kosova Haftası düzenlenmesi önerildi. Etkinliklerde müzik, sinema, gastronomi, spor ve turizmin bir araya getirilmesi, sanatçı ve öğrenci değişimleri yapılması gündeme geldi.

Karşılıklı ziyaretlerin artırılması ve kurumların belirli başlıklarda eşleştirilmesiyle ilişkilerin daha kalıcı hale getirilebileceği belirtildi.

Kosova’daki görüşmelerin ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Kosova’daki ilgili kurumlar arasında öncelikli çalışma alanlarının belirlenmesi, iş dünyasının karşılıklı olarak buluşturulması ve kültür, spor ile turizm alanlarında ortak etkinlikler için hazırlıklara başlanması planlanıyor.

Muhabir: İpek Kırca