Türkiye Varlık Fonu (TVF) bünyesinde faaliyet gösteren İzmir Alsancak Limanı'nda kapsamlı bir modernizasyon süreci başlıyor. Toplam 1,5 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirilmesi planlanan projede, limanın yük elleçleme kapasitesinin artırılması, mevcut rıhtımların yenilenmesi ve büyük tonajlı gemilerin limana doğrudan ulaşabilmesi hedefleniyor. Çalışmaların ilk adımı olan dip taramasına 2027 yılının ilk çeyreğinde başlanması öngörülüyor.
İzmir Limanı'nın kapasitesi 3 milyon TEU'ya çıkacak
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarından (TCDD) 1 Ağustos 2026 tarihinde Türkiye Varlık Fonu'na devredilen İzmir Limanı'nda yeni işletme modeli uygulanmaya başlandı. Limanın mülkiyeti ve yatırım sorumluluğu TVF İzmir Limanı
Yönetim ve Yatırım AŞ'de bulunurken, yük operasyonları Alport tarafından yürütülüyor. Yolcu limanının işletilmesine ilişkin görüşmeler ise sürüyor.
Modernizasyon projesinin iki fazının tamamlanmasının ardından limanın konteyner kapasitesinin 3 milyon TEU'ya, diğer yük kapasitesinin ise 10 milyon tona yükseltilmesi planlanıyor.
TVF İzmir Limanı Genel Müdür Yardımcısı Arcan Fayatorbay, limanda imtiyaz hakkı devri yapılmadan yeni bir işletme modeli oluşturulduğunu belirterek şu açıklamayı yaptı:
"Sekiz firma ile yapılan görüşmeler sonucunda Alport en iyi teklifi verdi. Limanın mülkiyeti TVF Liman AŞ'de kalacak ve yatırımları tamamen biz gerçekleştireceğiz. Strateji ve operasyonel ana kontrol tarafımızda bulunurken, Alport yük tarafında günlük ticari faaliyetleri yürütecek."
İzmir Körfezi'nde dip taraması 2027'de başlayacak
TVF İzmir Limanı İcra Kurulu Üyesi Erhan Yelkenci, limanda 1950'li ve 1980'li yıllarda inşa edilen rıhtımların yenileneceğini açıkladı. Projenin ilk aşamasının dört yıl, ikinci aşamasının ise yük hacmine bağlı olarak 10 yıllık süreçte tamamlanmasının planlandığını bildirdi.
Yelkenci, yatırımların limandaki faaliyetleri durdurmadan gerçekleştirileceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Kargo tarafıyla ilgili iki fazda toplam 1,5 milyar dolar yatırım öngörüyoruz. Liman operasyonlarını kesintiye uğratmadan yürütülecek çalışmaların dört yıllık ilk fazında kruvaziyer ve kargo rıhtımlarını dönüştüreceğiz. Hacme bağlı ilerleyecek ikinci fazı ise 10 yıllık süreçte tamamlamayı planlıyoruz. Dünyadaki 400 metrelik gemilerin buraya girebilmesi için 2027'nin ilk çeyreğinde dip taramasına başlamayı planlıyoruz. Yaklaşık 2 yılda tamamlanacak dip taraması körfezin ekosistemine de katkı sunacak. Statik sorunları bulunan kruvaziyer rıhtımını ise iş güvenliği gerekçesiyle 2027 başında kapatacağız. Rıhtımı 2 yıl içinde yenileyerek 2029'da tekrar kruvaziyer gemilerini ağırlamayı hedefliyoruz."
Kruvaziyer rıhtımı 2029 yılında yeniden açılacak
Modernizasyon kapsamında İzmir'in kruvaziyer turizmini ilgilendiren önemli bir düzenleme de yapılacak. Mevcut kruvaziyer rıhtımı, tespit edilen statik sorunlar ve iş güvenliği gerekçesiyle 2027 yılının başında kullanıma kapatılacak.
Yaklaşık iki yıl sürmesi planlanan yenileme çalışmalarının ardından rıhtımın 2029 yılında yeniden kruvaziyer gemilerine hizmet vermesi hedefleniyor.
Limanda gemi başına operasyon hızı dört katı aştı
Alport Limanlar Koordinatörü Mustafa Levent Adalı, İzmir Alsancak Limanı'nın demir yolu bağlantısı sayesinde Ege Bölgesi'nin dış ticaretinde stratejik bir konuma sahip olduğunu belirtti.
Bölgedeki dış ticaret hacminin yıllık ortalama yüzde 5 ila yüzde 7 oranında büyüdüğüne dikkat çeken Adalı, limanın işletmesinin devralınmasının ardından operasyonel verimlilikte önemli artış sağlandığını ifade etti.
Adalı, gerçekleştirilen teknolojik dönüşümü şu sözlerle anlattı:
"Operasyonları devralır almaz terminal operasyon işletim sistemini devreye aldık. Kurulan deneyimli kadro ve otomasyon sayesinde devir öncesi gemi başına saatlik 13 olan hareket sayısını ağustos ayı itibarıyla 63'e yükselttik. Hızı dört katından fazla artırdık. Yatırımlar geldikçe bunlar çok daha iyi seviyelere çıkacak."
Büyük gemiler İzmir Limanı'na doğrudan yanaşabilecek
Alport İş Geliştirme Direktörü Onurhan Kadıoğlu, limanın yaklaşma kanalında yapılacak dip taramasıyla derinliğin 17 metreye çıkarılacağını açıkladı.
Çalışmaların tamamlanmasıyla yıllık elleçleme kapasitesinin ilk etapta 1 milyon TEU'dan 1,6 milyon TEU'ya yükseltilmesi amaçlanıyor.
Modernizasyonla birlikte büyük tonajlı gemilerin İzmir'e doğrudan ulaşabilmesi, gemilerin bekleme sürelerinin azaltılması ve yük taşımacılığında operasyonel hızın artırılması hedefleniyor.
Kadıoğlu, proje tamamlandığında vinç başına saatte 30 hareketin üzerinde bir operasyon hızına ulaşılmasının planlandığını belirtti.
Ege ihracatçısının taşımacılık maliyetleri düşebilir
Yatırımın önemli hedeflerinden biri de İzmir Limanı'nın demir yolu bağlantılarının güçlendirilmesi olacak. Bu kapsamda Manisa, Aydın, Denizli ve İç Anadolu'daki üretim merkezlerinden limana düzenli demir yolu seferleri planlanıyor.
Liman çıkışlarında demir yolunun payının yüzde 30 seviyesine yükseltilmesi amaçlanırken, büyük gemilerin doğrudan İzmir'e uğramasıyla ihracatçıların aktarma ihtiyacının azaltılması hedefleniyor.
Kadıoğlu, yatırımların dış ticarete sağlayacağı katkılara ilişkin şu açıklamada bulundu:
"Yatırımlar tamamlandığında gemi bekleme süreleri ve rıhtımda geçirilen süreler önemli ölçüde azaltılarak vinç başına saatte 30 hareketin üzerinde bir hız hedeflenmektedir. Düzenli hat gemilerinin İzmir'de beklemeden yanaşıp planlandığı sürede ayrıldığı bir liman hedefliyoruz. Mevcut demir yolu bağlantısını güçlendirerek Manisa, Aydın, Denizli ve İç Anadolu'daki üretim merkezlerinden limana düzenli seferler planlıyoruz. Toplam liman çıkışında demir yolunun payının yüzde 30 seviyelerine çıkarılması planlanmaktadır. Derinlik sorunu çözüldüğünde büyük gemilerin doğrudan uğramasıyla Ege ihracatçısı için aktarma ihtiyacı azalacak, transit süreler kısalacak ve navlunlar daha rekabetçi hale gelecektir."
