İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürlüğü ile İzmir Milli Kütüphane iş birliğinde hazırlanan serginin açılışı, Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi Giriş Galeri’de gerçekleştirildi. Açılışa; İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, İzmir Milli Kütüphane Vakfı Başkanı Avukat Ulvi Puğ, Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürü ve Sergi Genel Koordinatörü Dr. Serhan Kemal Saygı, Sergi Danışmanı ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya’nın yanı sıra akademisyenler, kültür insanları ve İzmirliler katıldı.
61 eser yüzyılların hikâyesini anlatıyor
İzmir Milli Kütüphane koleksiyonundan özel olarak seçilen 61 nadir eserin yer aldığı sergide 26 el yazması, 2 taş baskı ve 33 matbu kitap bulunuyor. Serginin öne çıkan parçaları arasında Enverî tarafından 1464-1465 yıllarında şiir şeklinde kaleme alınan Düstûrnâme-i Enverî yer alıyor. Türk kültürü ve Osmanlı tarihinin eski ve değerli kaynakları arasında gösterilen eserin bir el yazması nüshası da Fransa Milli Kütüphanesi’nde bulunuyor. Kâtip Çelebi’nin Türkçe coğrafya literatürünün önemli eserlerinden Cihannüma’nın İbrahim Müteferrika Matbaası’nda 1732’de basılan nüshası da sergide görülebiliyor. Seçkide ayrıca Gutenberg’in hareketli metal harflerle baskı tekniğiyle 1531 yılında Latince basılan Aristoteles’in Toplu Eserleri ile Hasan Âşıkî tarafından kaleme alınan nadir bir yazma Kur’an-ı Kerim nüshası bulunuyor. İzmir Milli Kütüphane koleksiyonunda bulunan 17 İbrahim Müteferrika baskısı eserden 5’i de sergide ziyaretçilere sunuluyor.
"Hafıza korundukça yaşıyor"
Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı, İzmir Milli Kütüphane’nin yaklaşık iki milyon kitap, dört bine yakın süreli yayın, geniş bir gazete koleksiyonu ve 3 bin 500 cilde yaklaşan el yazmasıyla İzmir’in yanı sıra Türkiye açısından da önemli bir kültürel birikime sahip olduğunu belirtti. Serginin, kütüphanede korunan belgesel mirası toplumla buluşturmak amacıyla hazırlandığını ifade eden Dr. Saygı, bir arşiv veya kütüphanenin değerinin yalnızca sahip olduğu eserlerin sayısıyla sınırlı olmadığını, bu eserlerin toplumla buluşmasının da önem taşıdığını dile getirdi. İzmir’in yüzyıllar içerisinde oluşan entelektüel hafızasını farklı yaş gruplarından kentlilerin erişimine açmayı amaçladıklarını kaydederek, bu kapsamda böylesine geniş bir serginin ilk kez düzenlendiğini aktardı. Sergideki eserlerin insanlığın öğrenme isteğinin ve eserlerin zamana karşı korunmasının tanıkları olduğunu belirten Saygı, kültürel hafızanın korunmasının ve gelecek kuşaklara aktarılmasının kent açısından tarihsel bir sorumluluk taşıdığını ifade etti.
"İzmir’in kültür tarihinde özel bir gün olarak anılacak"
Sergi Danışmanı Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya da İzmir Milli Kütüphane ile APİKAM’ın kentin kültür yaşamındaki yerine dikkat çekti. İki kurumun ev sahipliğinde bu ölçekte bir etkinliğin ilk kez düzenlendiğini belirterek, serginin İzmir’in kültür tarihi açısından önem taşıdığını söyledi. Serginin yaklaşık beş aylık çalışmanın sonucunda ortaya çıktığını aktaran Prof. Dr. Akkaya, etkinliğin ziyaretçilerde İzmir’in hafıza kurumlarını daha yakından tanıma isteği oluşturmasını amaçladıklarını ifade etti. Sergiyi gezenlerin İzmir Milli Kütüphane ve diğer kültür kurumlarındaki koleksiyonları merak ederek daha fazlasını görmek istemelerinin yürütülen çalışmanın önemli sonuçlarından biri olacağını belirtti.
"Bu kitaplar bütün İzmir’in, bütün Türkiye’nin"
İzmir Milli Kütüphane Vakfı Başkanı Avukat Ulvi Puğ ise kütüphanede korunan kültürel mirasın yalnızca kuruma değil, İzmir’e ve Türkiye’ye ait olduğunu vurguladı. Yaklaşık iki milyon kitaptan oluşan koleksiyonun önemine değinen Puğ, serginin hazırlanmasında görev alan APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı ve APİKAM çalışanlarına teşekkür etti. Ayrıca sergiye katkıları nedeniyle Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay’a teşekkürlerini iletti.
Sergi 15 Kasım’a kadar açık kalacak
Genel koordinasyonunu Avukat Ulvi Puğ ile Dr. Serhan Kemal Saygı’nın, danışmanlığını Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya’nın üstlendiği sergiyle İzmir’in yazılı ve kültürel mirasının görünür hale getirilmesi hedefleniyor. Çalışmayla kentteki kitap ve kütüphane kültürünün tanıtılması ve tarihsel koleksiyonların farklı kesimlerle buluşturulması amaçlanıyor. “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” sergisi, 15 Kasım 2026 tarihine kadar Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi Giriş Galeri’de ziyaretçilerini ağırlayacak.
