İzmir Büyükşehir Belediyesi, olası bir depremde kentin farklı bölgelerinde ortaya çıkabilecek sorunların önceden belirlenmesi ve müdahale planlarının elde edilen verilere göre hazırlanması amacıyla İZMİR-SAFE sistemini geliştirdi. Deprem Master Planı kapsamında hazırlanan sistem, deprem risklerinin yalnızca yapılar üzerinden değil, kentin ulaşım ve altyapı sistemleriyle birlikte değerlendirilmesini sağlayacak. Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı bünyesinde yürütülen çalışma, Coğrafi Bilgi Sistemleri tabanlı bir karar destek platformu olarak tasarlandı. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin elindeki yapı envanteri, ulaşım, altyapı, mikrobölgeleme ve diğer kentsel veriler aynı sistem üzerinde bir araya getirilerek farklı deprem senaryolarının olası sonuçları değerlendiriliyor.
Sadece binalara değil, kentin tamamına bakıyor
İZMİR-SAFE ile bina hasarlarının yanı sıra yolların kapanma ihtimali, ulaşım ve erişilebilirlik, kritik hizmet noktalarına erişim ile içme suyu ve atık su sistemlerinde meydana gelebilecek hasarlar birbirleriyle bağlantılı olarak analiz edilecek. Olası bir deprem senaryosunda ağır hasar görmesi beklenen yapıların belirlenmesinin ardından bu binaların çevrede bulunan yollar üzerindeki muhtemel etkileri de hesaplanabilecek. Böylece yapı hasarlarının ulaşım ağında oluşturabileceği sorunların da aynı sistem üzerinden değerlendirilmesi mümkün olacak. Bir yolun kapanması durumunda itfaiye ve ambulans gibi acil müdahale araçlarının hastanelere, sağlık tesislerine veya toplanma alanlarına ulaşımının nasıl etkilenebileceği görülebilecek. Aynı bölgede içme suyu ve atık su altyapısında ortaya çıkabilecek olası sorunlar da diğer verilerle birlikte analiz edilebilecek.
Kritik hizmetlere erişim önceden incelenecek
Platformun oluşturduğu analizlerle deprem sonrasında yalnızca hangi yapıların hasar görebileceğine değil, hasarın kentin diğer sistemleri üzerinde oluşturabileceği etkilere de odaklanılacak. Böylece ulaşımın aksayabileceği bölgeler ile kritik hizmetlere erişimin güçleşebileceği noktaların farklı deprem senaryoları üzerinden önceden değerlendirilmesi hedefleniyor. Sistemde farklı kentsel verilerin birlikte ele alınmasıyla bir bölgede meydana gelebilecek yapı hasarının ulaşım üzerindeki etkisi, ulaşımda oluşabilecek aksamanın acil müdahale hizmetlerine yansıması ve aynı bölgedeki altyapının durumu birlikte incelenebilecek.
Amaç, deprem olmadan hazırlıklı olmak
İZMİR-SAFE yalnızca deprem meydana geldikten sonra kullanılacak bir sistem olarak değil, afet öncesi hazırlık ve risk azaltma çalışmalarının bir parçası olarak planlandı. Farklı deprem senaryolarının önceden modellenmesiyle senaryo etkilerinin hangi bölgelerde daha fazla yoğunlaşabileceği, ulaşımın hangi noktalarda aksayabileceği ve kritik hizmetlerin nerelerde etkilenebileceği değerlendirilebilecek. Elde edilecek verilerin afet öncesinde alınacak önlemlerin belirlenmesine ve müdahale planlarının hazırlanmasına katkı sağlaması amaçlanıyor. İZMİR-SAFE ile olası bir depremin ardından ortaya çıkabilecek tabloyu önceden modelleyerek kentin deprem gerçekleşmeden önce risklere karşı hazırlanması hedefleniyor.
