İzmir Büyükşehir Belediyesi, iklim değişikliğinin etkisiyle son yıllarda artan orman yangınları ve afet risklerine karşı İzmir İtfaiyesinin araç ve teknoloji altyapısını güçlendirmek için kapsamlı bir yatırım programı yürütüyor. Dünya Bankası ve İller Bankası iş birliğiyle sürdürülen Türkiye Deprem, Sel ve Orman Yangınları Acil İmar Projesi (TEFWER) kapsamında İzmir İtfaiyesine 13,5 milyon Euro bütçe ayrıldı. Proje doğrultusunda engebeli arazilerde kullanılabilecek arazi tipi arazözlerin yanı sıra dar alanlarda görev yapabilecek özel araçlar ve uzaktan kumandalı insansız yangın söndürme robotları İzmir İtfaiyesinin filosuna dahil edilecek. Yeni araçların orman yangınları, endüstriyel tesislerde meydana gelebilecek yangınlar, metro tünelleri ve dar sokaklar gibi farklı müdahale alanlarında kullanılması planlanıyor. Uzaktan kumanda teknolojisi, yüksek su kapasitesi ve farklı koşullara uyum sağlayabilecek donanımlarıyla araçların hem personel güvenliğini artırması hem de yangınların yerleşim bölgelerine ulaşmadan kontrol altına alınmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
Robotlar zorlu arazilere ulaşabilecek
İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı Planlama Destek Hizmetleri Şube Müdürü Şeref Kardeş, filoya katılacak robotik araçların özellikle kırsal ve engebeli bölgelerde önemli görevler üstleneceğini bildirdi. Ormanların Orman Genel Müdürlüğünün, yerleşim bölgelerinin ise belediyenin sorumluluğunda bulunduğunu belirten Kardeş, iki alanın iç içe geçtiği sınır noktalarında yangının yerleşim bölgelerine ulaşmasını engellemenin önemine dikkat çekti. Paletli yapıya sahip robotik araçların, ekiplerin daha önce müdahale etmekte zorlandığı engebeli ve zorlu kırsal bölgelere ulaşabileceğini aktardı.
Kritik bölgelerde tampon alan oluşturulacak
Yeni teknolojinin yalnızca doğrudan yangın söndürmede kullanılmayacağını belirten Kardeş, robotik sistemlerin kritik noktalarda ıslatma çalışması yaparak yangının önünde koruyucu bir hat ve tampon bölge oluşturabileceğini ifade etti. Araçların alt ve üst bölümlerinden su püskürterek kendi sistemlerini soğutabileceğini kaydederek, bu özellik sayesinde robotların yangının etkili olduğu bölgelere güvenli biçimde ilerleyebileceğini bildirdi. Uzaktan kumandalı sistemlerle hem vatandaşların hem de yangına müdahale eden personelin can güvenliğinin artırılması amaçlanıyor.
Metrodan sanayi tesislerine kadar çok yönlü kullanım
İzmir İtfaiyesinin filosuna dahil edilecek robotların kullanım alanı orman yangınlarıyla sınırlı olmayacak. Modüler yapıya sahip araçların farklı afet ve yangın senaryolarına göre kullanılabilmesi planlanıyor. Robotik araçlar metro hatları ve tünellerde ray sistemi üzerinde hareket edebilecek, endüstriyel tesislerde meydana gelen yangınlarda köpüklü söndürme yapabilecek. Büyük çaplı yangınlarda ise dakikada 7 bin ila 8 bin litre su aktarabilecek. Sistemlerin gerektiğinde yanan araçları uzaktan kontrolle güvenli bölgelere taşıyabileceğini belirten Kardeş, benzer teknolojilerin ABD, Avustralya, Almanya ve İtalya'nın yanı sıra Türkiye'de İstanbul ve Ankara büyükşehir belediyeleri tarafından da kullanıldığını aktardı. Teknolojinin İzmir'e kazandırılmasıyla itfaiye teşkilatının müdahale gücünün artırılacağını belirtti.
"10 arazözün üretim süreci devam ediyor"
Makine İkmal Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı Makine İkmal Şube Müdürü Melike Çoban da TEFWER Projesi kapsamında gerçekleştirilen satın alma çalışmalarına ilişkin bilgi verdi. Dünya Bankası kredisiyle finanse edilen proje kapsamında İzmir İtfaiyesi için 13,5 milyon Euro bütçe ayrıldığını belirterek, ilk ihale kapsamında 10 arazi tipi itfaiye arazözünün üretim sürecinin devam ettiğini bildirdi. Araçların son teslim tarihi olan 1 Kasım itibarıyla teslim alınarak İtfaiye Dairesi Başkanlığının kullanımına sunulması planlanıyor. Projenin ikinci ihale paketinde ise 2 insansız yangın söndürme robotu, 8 dar alan sepetli bomlu itfaiye aracı, 6 standart itfaiye arazözü ve 8 dar alan itfaiye aracının İzmir Büyükşehir Belediyesi filosuna dahil edilmesi öngörülüyor. Çoban, son yıllarda artan orman yangınlarının ardından İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay'ın talimatıyla itfaiye filosunu güçlendirmeye yönelik çalışmaların hızlandırıldığını belirterek, hedefin olaylara daha hızlı, güvenli ve etkin şekilde müdahale edebilecek güçlü bir itfaiye teşkilatı oluşturmak olduğunu sözlerine ekledi.
Hedef, Mart 2028
TEFWER Projesi kapsamındaki araç alımlarının Dünya Bankası ve İller Bankası tarafından belirlenen takvim doğrultusunda Mart 2028'e kadar tamamlanması hedefleniyor. Uzaktan kumandalı robotik sistemleri kullanacak itfaiye personeli ise özel eğitim ve sertifikasyon süreçlerinden geçirilecek. Yeni sistemlerin devreye alınmasıyla İzmir İtfaiyesinin orman yangınlarından endüstriyel tesis yangınlarına, metro tünellerinden dar sokaklardaki olaylara kadar farklı risk alanlarındaki müdahale kapasitesinin artırılması amaçlanıyor. Toplam 13,5 milyon Euro tutarındaki yatırımın tamamlanmasının ardından yeni nesil araç ve teknolojiler İzmir İtfaiyesinin mevcut filosuna dahil edilmiş olacak.
