İzmir’de Konak Şehit Ömer Halisdemir Bilim ve Sanat Merkezi’nde (BİLSEM) eğitim gören 17 yaşındaki 12’nci sınıf öğrencisi Ece Defne Uzak, danışman öğretmeni Tolga Yardımcı ile yürüttüğü bilimsel araştırmayla tıp literatüründe yer aldı. Yaklaşık 2 yıl süren çalışmada, uyku apnesi ile demans arasındaki olası biyolojik bağlantı ele alındı. Hastalardan alınan tükürük ve idrar örneklerindeki amiloid beta protein düzeylerini inceleyen araştırma, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi (İKÇÜ) Tıp Fakültesi’nin resmi yayını olan Current Journal of Medical Research dergisinde yayımlandı.
Uyku apnesi ile demans arasındaki ilişkiyi araştırdı
Ece Defne Uzak, araştırmasında uyku apnesi ile demans arasındaki olası biyolojik bağlantıya odaklandı. Hastalardan elde edilen tükürük ve idrar örneklerinde amiloid beta protein düzeylerinin incelendiği çalışma, demans riskinin erken değerlendirilmesine yönelik ileride yürütülebilecek araştırmalara katkı sunmayı amaçladı.
Bilime duyduğu ilginin çocukluk yıllarında başladığını anlatan Uzak, insan vücudunun işleyişini ve hastalıkların ortaya çıkış nedenlerini merak ettiğini belirtti.
'Gelecekte doktor olmak istiyorum'
Yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte demans ve Alzheimer gibi hastalıkların oluşturduğu yükün dikkatini çektiğini söyleyen Uzak, araştırma sürecini şu sözlerle anlattı:
"Uyku apnesinin de değiştirilebilir bir risk faktörü olduğunu öğrenince, bu hastalıklar arasındaki ilişkiyi ve amiloid beta proteinlerini incelemeye karar verdik. Hastalar için zor olan girişimsel yöntemler yerine, tükürük ve idrar gibi kolay ve konforlu örneklerle bu proteinleri ölçme fikrinden yola çıktık. Hipotezimizi destekleyen sonuçları ilk gördüğümde büyük bir heyecan ve daha fazla araştırma yapma isteği duydum. Çalışmamızın bir tıp dergisinde makale olarak yayımlanması ise benim için çok büyük bir mutluluk, gurur ve motivasyon kaynağı oldu. BİLSEM öğrencisi olarak tıp literatürüne katkı sağladım. Çalışmamız Current Journal of Medical Research adlı tıp dergisinde yayınlandı. Gelecekte doktor olmak istiyorum. Genetik, nörobilim veya biyoteknoloji gibi alanlarda bilimsel çalışmalar yürütmek istiyorum. Temel hedefim, insan sağlığını iyileştirmeye ve hastalıkların erken teşhis edilmesine yönelik araştırmalara imza atan bir bilim insanı olmak"
Danışman öğretmeniyle yaklaşık 2 yıl çalıştı
Araştırmanın danışmanlığını üstlenen Konak Şehit Ömer Halisdemir Bilim ve Sanat Merkezi Biyoloji Öğretmeni Tolga Yardımcı, Ece Defne Uzak ile 7’nci sınıftan bu yana bilimsel çalışmalar yürüttüklerini belirtti.
Öğrencisinin uzun yıllardır tıp alanına ilgi duyduğunu aktaran Yardımcı, birlikte gerçekleştirdikleri projelerin zaman içerisinde tıp literatürü üzerine yoğunlaştığını ifade etti.
Yardımcı, araştırma fikrinin ortaya çıkışını ve çalışma sürecini şu sözlerle değerlendirdi:
"Öğrencimizle 7'nci sınıftan beri çalışıyorum. Kızımız şu an 12'nci sınıf öğrencisi. Yıllar içinde biyolojinin birçok konusu hakkında projeler yürüttük. Bizim derslerimizin konusu her zaman bilimsel düşünme üzerine. Günlük sohbetlerimiz bile çoğu zaman tıp alanında oluyordu. Ece Defne, küçük yaşlardan beri hep doktor olmak istediğini söyler. Biz de son yıllarda kendisi ile olan çalışmalarımızı tıp literatürü üzerinden yürüttük. Yaptığımız araştırmalar sonunda bir proje fikrimiz oluştu ve bizler için daha detaylı çalışmalar başladı. Yaklaşık 2 yıl süren bu projede birlikte çalıştık. Toplumda oldukça yaygın görülen uyku apnesi ile demans arasındaki biyolojik bağlantıyı araştırdık"
Araştırmaya İzmir Katip Çelebi Üniversitesi'nden destek
Bilimsel araştırmanın yürütülmesinde İzmir Katip Çelebi Üniversitesi akademisyenlerinden de destek alındı. Danışman öğretmen Tolga Yardımcı, uyku apnesi ile demans arasındaki biyolojik bağlantıyı belirledikleri yöntemle inceleyebilmek için üniversitedeki akademisyenlere başvurduklarını söyledi.
Ece Defne Uzak'ın araştırmanın bütün aşamalarında aktif görev üstlendiğini vurgulayan Yardımcı, öğrencisinin çalışma süresince yoğun emek harcadığını belirtti.
Yardımcı, öğrencisinin bilimsel çalışmalarını gelecekte de sürdüreceğine inandığını ifade ederek şunları söyledi:
"Birlikte araştırmalarımızı tamamladıktan sonra uyku apnesi ile demans arasındaki biyolojik bağlantıyı kendi belirlediğimiz yöntem ile çalışmamız gerekiyordu. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Akademisyenlerinden bu konuda destek istedik. Ece Defne araştırmanın tümünde aktif görev aldı. Birlikte başladığımız bu yolculukta eminim öğrencim 'Ece Defne Uzak' geleceğin doktoru olarak çalışmalarını sürdürecektir"
İki yıllık araştırma bilimsel dergide yayımlandı
Ece Defne Uzak ve danışman öğretmeni Tolga Yardımcı tarafından yaklaşık 2 yılda tamamlanan araştırma, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin resmi yayını Current Journal of Medical Research dergisinde yer buldu.
Uyku apnesi ile demans arasındaki olası biyolojik ilişkinin tükürük ve idrar örnekleri üzerinden incelendiği çalışma, hastalık riskinin erken değerlendirilmesine yönelik araştırmalar açısından ele alındı. Tıp alanında kariyer yapmayı hedefleyen Uzak ise gelecekte genetik, nörobilim ve biyoteknoloji alanlarında çalışmalar yürütmek istediğini belirtti.
