İzmir Sanayici ve İş İnsanları Derneği (İZSİAD), aile şirketlerinin kurumsal yapılarının güçlendirilmesi, kuşaklar arası yönetim devrinin planlanması ve yapay zekâ teknolojilerinin karar alma süreçlerine dahil edilmesi konularını ele alan bir eğitim programı gerçekleştirdi. İZSİAD Dernek Merkezi’nde düzenlenen “Yapay Zekâ Çağında Sistem (Aile) Anayasası Nasıl Olur?” başlıklı etkinlikte, Maxigor Kurucusu Sergenç İneler ve Maxigor Ortağı Elif İçören, iş dünyasının temsilcileriyle bir araya geldi. Eğitimde, aile şirketlerinin uzun vadeli varlıklarını sürdürebilmeleri için yönetim yapılarının kişilere bağımlı olmaktan çıkarılması gerektiği üzerinde duruldu. Kurumsallaşma süreçlerinin yalnızca şirket faaliyetleriyle sınırlı kalmaması, aile üyeleri arasındaki ilişkilerin de belirli kurallar çerçevesinde düzenlenmesi gerektiği ifade edildi.
Aile şirketlerinde kurumsallaşmanın önemi vurgulandı
Maxigor Kurucusu Sergenç İneler, aile şirketlerinin hızlı karar alma, uzun vadeli planlama, güçlü aidiyet duygusu ve işletmeye bağlılık gibi önemli avantajlara sahip olduğunu belirtti. Ancak bu özelliklerin doğru yönetilmemesi halinde şirketlerin geleceğini tehdit eden risklere dönüşebileceğine dikkat çekti. İneler, aile üyeleri arasındaki yetki ve sorumlulukların açıkça belirlenmemesi, akrabalık ilişkilerinin liyakatin önüne geçmesi ve veriye dayalı karar alma anlayışının yeterince gelişmemesinin kurumsallaşma sürecini olumsuz etkileyebildiğini ifade etti. Kuşaklar arası yönetim devrine ilişkin planların bulunmamasının da aile şirketlerinin sürdürülebilirliği açısından önemli bir sorun oluşturduğunu söyledi. Aile şirketlerinin güçlü yönlerinin aynı zamanda kırılganlık yaratabileceğini belirten İneler, kurumsal yönetim yapısının adillik, şeffaflık, hesap verebilirlik ve sorumluluk ilkeleri üzerine kurulması gerektiğini vurguladı.
Aile anayasası dört temel bölümden oluşabilir
Şirket yönetiminin belirli kişilerin kararlarına bağlı kalmaması gerektiğini ifade eden İneler, aile anayasasının kurumsallaşma sürecinde temel bir yönetim aracı olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. İneler, aile anayasasının genel hükümler, çalışma ilişkileri, idari yapılanma ve mülkiyet olmak üzere dört ana bölümden oluşabileceğini anlattı. Kapsamlı bir aile anayasasının aile değerleri, yönetim kurulu yapısı, insan kaynakları politikaları ve hisse devri gibi konuları içeren 23 başlığı kapsayabileceğini söyledi. Teknolojik gelişmelerin şirketlerin yönetim anlayışını da değiştirdiğine dikkat çeken İneler, aile anayasalarında veri yönetimi, teknoloji kullanımı ve yapay zekâ uygulamalarına ilişkin kurallara da yer verilmesi gerektiğini ifade etti.
Yapay zekâ karar alma süreçlerini hızlandırıyor
Eğitimde yapay zekânın aile şirketlerinin yönetim süreçlerine etkisi de değerlendirildi. Sergenç İneler, yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesiyle şirketlerde karar alma hızının arttığını, bilgiye erişimin kolaylaştığını ve kurumsal hafızanın dijital ortamda korunmasının mümkün hale geldiğini belirtti. Bununla birlikte teknolojik dönüşümün yeni yönetim kurallarını gerekli kıldığını vurgulayan İneler, geleneksel aile, mülkiyet ve işletme ilişkilerine artık veri ve algoritmaların da dahil olduğunu söyledi. Yapay zekâ destekli sistemlerde bilgiye erişim yetkilerinin açıkça tanımlanması gerektiğini belirten İneler, algoritmaların hangi alanlarda öneriler sunabileceğinin ve karar verme sorumluluğunun kimde olacağının önceden belirlenmesinin önemine işaret etti.
Kritik kararlarda son söz insanda kalmalı
Yapay zekânın şirket yönetiminde destekleyici bir araç olarak kullanılması gerektiğini ifade eden İneler, özellikle işe alım, üst düzey yönetici atamaları, hisse devri ve stratejik kararlar gibi kritik süreçlerde nihai yetki ve sorumluluğun insanlarda kalması gerektiğini vurguladı. İneler, veri güvenliği ve hesap verebilirliğin şirketlerin oluşturacağı sistem anayasalarının ayrılmaz bir parçası olması gerektiğini belirtti. Yapay zekânın karar alma süreçlerine dahil edilmesiyle birlikte kurumsal yönetim ilkelerinin teknolojik uygulamaları da kapsayacak biçimde geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Kurumsal hafıza yapay zekâ ile korunabilecek
Sergenç İneler, yapay zekâ teknolojilerinin aile şirketlerinde yalnızca karar alma süreçlerinde değil, bilgi birikiminin gelecek kuşaklara aktarılmasında da kullanılabileceğini anlattı. Şirket kurucularının deneyimlerinin ve yıllar içinde edindikleri bilgilerin dijital kurumsal hafızaya dönüştürülebileceğini belirten İneler, yapay zekâdan aile konseyi toplantılarının daha verimli yürütülmesi, alınan kararların kayıt altına alınması ve yeni kuşakların gelişimlerinin desteklenmesi amacıyla yararlanılabileceğini ifade etti. Bu yaklaşım sayesinde aile anayasasının yalnızca hazırlanarak saklanan bir belge olmaktan çıkarılabileceğini belirten İneler, söz konusu yapının şirketin günlük faaliyetlerine yön veren ve sürekli uygulanan bir yönetim sistemine dönüşebileceğini söyledi.
