Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesinin ardından gündeme gelen kademeli emeklilik tartışmalarında yeni bir gelişme yaşandı. Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) yönetimi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nda Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile bir araya geldi.
Görüşmede 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta başlangıcı bulunan çalışanların mevcut emeklilik koşulları ile kademeli emeklilik talepleri ele alındı. Dernek yönetimi, sosyal güvenlik sisteminde yaş ve prim şartlarının sigorta başlangıç tarihine göre kademeli biçimde düzenlenmesini öngören taleplerini Bakanlık yetkililerine aktardı.
EMADDER'den kademeli emeklilik için Bakanlık ziyareti
EMADDER Genel Başkanı Mihriban Uğurlu'nun görüşme öncesinde yaptığı "Beklenen davet nihayet geldi" açıklamasının ardından ziyaretin ayrıntıları belli oldu.
Dernek yönetimi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile yapılan görüşmede 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanların yaşadığı sorunların ve kademeli emeklilik talebinin kapsamlı biçimde aktarıldığını açıkladı.
EMADDER, Bakanlığa yalnızca taleplerini iletmediklerini, sosyal güvenlik sistemine yönelik çözüm önerilerini de sunduklarını bildirdi. Dernek, gerçekleştirilen görüşmeyi taleplerinin ilgili makamlara aktarılması açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi.
Ancak görüşmenin gerçekleşmiş olması, kademeli emeklilik düzenlemesinin kabul edildiği veya yürürlüğe gireceği anlamına gelmiyor. Henüz kamuoyuna açıklanmış ve yürürlüğe girmiş yeni bir kademeli emeklilik düzenlemesi bulunmuyor.
Kademeli emeklilik kimleri kapsayabilir?
Kademeli emeklilik tartışmalarının merkezinde, 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanlar bulunuyor. Talepler özellikle 9 Eylül 1999 ile 2008 yılları arasında ilk kez sigortalı olan çalışanların emeklilik koşullarının kademeli hale getirilmesi üzerinde yoğunlaşıyor.
EMADDER'ın talep ettiği modele göre sigorta başlangıç yılı ilerledikçe hem emeklilik yaşı hem de gerekli prim gün sayısı artıyor. Buna göre ilk grupta kadınlar için 43, erkekler için 45 yaş ve 6 bin 400 prim günü talep edilirken, 2008 girişlilerde kadınlar için 51, erkekler için 53 yaş ve 7 bin prim günü öngörülüyor.
Kademeli emeklilik yaş ve prim tablosu
EMADDER'ın talep ettiği kademeli emeklilik modelinde sigorta başlangıç tarihlerine göre kadın ve erkekler için öngörülen yaş ve prim koşulları şöyle:
9 Eylül 1999-2000 arası sigorta başlangıcı
Kadın: 43 yaş / 6.400 prim günü
Erkek: 45 yaş / 6.400 prim günü
2001 sigorta girişi
Kadın: 44 yaş / 6.475 prim günü
Erkek: 46 yaş / 6.475 prim günü
2002 sigorta girişi
Kadın: 45 yaş / 6.550 prim günü
Erkek: 47 yaş / 6.550 prim günü
2003 sigorta girişi
Kadın: 46 yaş / 6.625 prim günü
Erkek: 48 yaş / 6.625 prim günü
2004 sigorta girişi
Kadın: 47 yaş / 6.700 prim günü
Erkek: 49 yaş / 6.700 prim günü
2005 sigorta girişi
Kadın: 48 yaş / 6.775 prim günü
Erkek: 50 yaş / 6.775 prim günü
2006 sigorta girişi
Kadın: 49 yaş / 6.850 prim günü
Erkek: 51 yaş / 6.850 prim günü
2007 sigorta girişi
Kadın: 50 yaş / 6.925 prim günü
Erkek: 52 yaş / 6.925 prim günü
2008 sigorta girişi
Kadın: 51 yaş / 7.000 prim günü
Erkek: 53 yaş / 7.000 prim günü
Her yıl yaş ve prim şartının artırılması talep ediliyor
Derneğin ortaya koyduğu modele göre 1999-2000 döneminin ardından her sigorta başlangıç yılında emeklilik yaşı kadın ve erkekler için birer yıl yükseliyor. Gerekli prim gün sayısında ise her yıl 75 günlük artış öngörülüyor.
Böylece 2001 girişli bir kadın için 44 yaş ve 6 bin 475 gün, erkek için 46 yaş ve 6 bin 475 gün şartı talep edilirken; 2005 girişlilerde bu rakam kadınlarda 48, erkeklerde 50 yaş ve her iki grup için 6 bin 775 prim gününe ulaşıyor.
Talep edilen kademenin son sırasında yer alan 2008 girişliler için ise kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7 bin prim günü şartı bulunuyor.
Kademeli emeklilik 2027'de çıkar mı?
Kademeli emeklilik konusunda merak edilen başlıklardan biri de olası bir düzenlemenin ne zaman gündeme gelebileceği. SGK Uzmanı Ersin Bayav, 1999-2008 yılları arasında sigorta başlangıcı bulunan çalışanların beklediği düzenlemeye ilişkin değerlendirmesinde 2027 yılına işaret etti.
Bayav, kademeli emekliliğe ilişkin sürecin başladığını ve 2027 yılında bir düzenlemenin çıkabileceğini düşündüğünü belirtti. Bununla birlikte bu değerlendirme resmi bir takvim veya Bakanlık tarafından açıklanmış bir düzenleme tarihi niteliği taşımıyor.
Bayav ayrıca olası bir kademeli emeklilik modelinin EYT'den farklı şekilde uygulanabileceğini ifade etti. Buna göre tüm hak sahiplerinin aynı anda emekli edilmesi yerine sigorta başlangıç tarihi, yaş ve prim şartları üzerinden aşamalı bir geçiş modeli gündeme gelebilir.
SGK Uzmanı Bayav, 1999-2008 yılları arasında sigorta başlangıcı bulunan 300-400 bin kişinin olası sistem kapsamında değerlendirilebileceğini ifade etti.
Kademeli emeklilikte gözler Bakanlıkta
EMADDER'ın Bakanlık ziyaretiyle birlikte 2000 sonrası sigortalıların emeklilik koşulları yeniden gündeme taşındı. Derneğin önerdiği yaş ve prim tablosu bir talep niteliği taşırken, çalışanların emeklilik şartlarını değiştirecek bir düzenleme için yasal süreç gerekiyor.
Bu nedenle kamuoyunda paylaşılan yaş ve prim tabloları mevcut emeklilik mevzuatında yürürlüğe girmiş yeni şartlar olarak değil, EMADDER tarafından talep edilen kademeli emeklilik modeli kapsamında değerlendiriliyor.
