İzmir Ekonomi Üniversitesi’nde görev yapan 5 bilim insanı, halk arasında kemik erimesi olarak bilinen osteoporoz hastalığının tedavisine yönelik yeni bir ilaç geliştirmek için çalışmalara başladı. TÜBİTAK tarafından 3 milyon liralık fonla desteklenen projenin 24 ay içinde tamamlanması hedefleniyor. Çalışmanın, dünya genelinde milyonlarca hastanın yaşam kalitesini artırması amaçlanıyor.
Uluslararası iş birliğiyle yürütülecek
Proje, uluslararası iş birliği kapsamında Malta Üniversitesi’nden araştırmacıların katkısıyla yürütülecek. İlk aşamada osteoporozla ilişkili genler üzerinde araştırmalar yapılacak ve biyokimyasal analizler gerçekleştirilecek. Ardından farklı hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların, kemik erimesi üzerinde etkili olup olmadığı araştırılacak.
50 bin molekül yapay zekayla taranacak
Araştırma kapsamında 50 bin ilaç molekülü, yapay zeka destekli modelleme sistemiyle incelenecek. Bu yöntemle hem süreç hızlandırılacak hem de en etkili adayların belirlenmesi hedeflenecek. Elde edilen bulgular, deneysel modellerle desteklenerek bilimsel açıdan güçlü sonuçlara ulaşılması amaçlanıyor.
Zebra balığı modeliyle test edilecek
Geliştirilecek ilaç adayları, laboratuvar ortamında osteoporoz oluşturulan zebra balıkları üzerinde test edilecek. Kemik yapısında oluşacak değişimler gözlemlenerek ilacın etkisi değerlendirilecek. Bu yöntemle tedaviye en uygun adayın belirlenmesi planlanıyor.
“Hastalık yaşam kalitesini ciddi etkiliyor”
Projenin yürütücüsü Genetik ve Biyomühendislik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Zeynep Fırtına, osteoporozun yalnızca kemik yoğunluğu kaybı değil, günlük yaşamı ciddi şekilde kısıtlayan bir hastalık olduğuna dikkat çekti. Hastaların basit hareketleri bile yaparken kaygı yaşayabildiğini belirten Fırtına, kırık riskinin hem fiziksel hem de psikolojik yük oluşturduğunu ifade etti. Mevcut tedavilerde yan etkisiz ve etkili bir ilacın bulunmadığına işaret eden ekip, farklı hastalıklar için kullanılan ilaçların yeniden değerlendirilmesiyle yeni bir yaklaşım geliştirmeyi amaçlıyor.
