İzmir Büyükşehir Belediyesi Koruma Uygulama ve Denetim Şube Müdürlüğü (KUDEB), kentin kültürel mirasını korumaya yönelik denetim ve rehberlik faaliyetlerini 29 ilçede sürdürüyor. Tarihi yapıların özgün mimari özelliklerinin, yapı malzemelerinin ve kimliğinin korunmasını amaçlayan müdürlük, Koruma Bölge Kurulları ile yerel yönetimler arasında koordinasyon sağlayarak koruma süreçlerinin daha hızlı ve etkin yürütülmesine katkıda bulunuyor. 2021 yılında kurulan ve 2022'den itibaren hizmet vermeye başlayan KUDEB, Konak ilçesi dışındaki 29 ilçede faaliyet gösteriyor.
Her müdahale uzman denetiminden geçiyor
KUDEB, yalnızca restorasyon projelerini değil, kentsel sit alanlarında bulunan tescilli ve tescilsiz yapılarda gerçekleştirilen basit bakım ve onarım çalışmalarını da denetliyor. Çatı onarımı, dış cephe boyası, pencere doğramalarının yenilenmesi ve derz onarımları gibi uygulamalar uzman ekipler tarafından yerinde incelenirken, yapılacak müdahalelerin tarihi yapının özgün mimari özelliklerini koruyacak şekilde gerçekleştirilmesi sağlanıyor. Uygun bulunan çalışmalar için "Onarım Uygunluk Belgesi" düzenlenirken, uygulama sırasında kapsamlı restorasyon gerektiren durumların tespit edilmesi halinde süreç Koruma Bölge Kurulu'na aktarılıyor.
Sadece tarihi yapılar değil, tarihi çevre de korunuyor
KUDEB'in denetimleri yalnızca tarihi yapılarla sınırlı kalmıyor. Tarihi alanlarda gerçekleştirilen altyapı çalışmaları, kazılar, yıkımlar ile ağaç kesimi ve dikimi gibi kültürel mirası etkileyebilecek uygulamalar da uzman ekipler tarafından kontrol ediliyor. Bu kapsamda hem yatırımların sürdürülmesi hem de tarihi dokunun korunması amaçlanırken, izinsiz uygulamaların tespit edilmesi halinde gerekli yasal süreçler başlatılıyor. Risk taşıyan yapılarda ise can ve mal güvenliğine yönelik önlemlerin alınması sağlanıyor.
İki yılda 2 bini aşkın işlem
64 personel ve 31 KUDEB uzmanıyla çalışmalarını sürdüren müdürlük, Eylül 2023'ten bu yana kültürel mirasın korunmasına yönelik çok sayıda işlem gerçekleştirdi. Bu süreçte 291 basit bakım ve onarım başvurusu değerlendirilirken, 281 tescilsiz yapının mimari projesi incelendi. Ayrıca 186 restorasyon projesi denetlendi, 526 izinsiz uygulama hakkında inceleme yapıldı ve 152 yapı için güvenlik önlemleri denetlendi. Bunun yanı sıra 178 tarihi alan yıkım denetimi, 108 altyapı çalışması denetimi ile 248 kazı, temizlik, ağaç kesimi ve dikimi gibi uygulama incelendi. Müdürlük tarafından ayrıca 196 kurum görüşü hazırlandı.
Koruma bilinci güçlendiriliyor
Denetim faaliyetlerinin yanı sıra KUDEB, tarihi yapı sahiplerine bakım ve onarım süreçlerinde teknik danışmanlık ve rehberlik hizmeti de veriyor. Bu çalışmalarla yalnızca tarihi yapıların korunması değil, kent genelinde koruma bilincinin yaygınlaştırılması da hedefleniyor. Böylece İzmir'in tarihi evleri, hanları, camileri, kiliseleri, sokakları ve anıtsal yapılarının özgün kimlikleri korunarak gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlanıyor.
