Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyatlarının eylül ayında yükselişini sürdürdüğünü açıkladı. Gıda ürünlerinin uluslararası fiyatlarındaki aylık değişimi takip eden FAO Gıda Fiyat Endeksi, bir önceki aya göre yüzde 1,5 artarak 136 puana ulaştı.
Bu sonuçla küresel gıda fiyatları Kasım 2022'den bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye çıktı. Endeks, geçen yılın aynı döneminin yüzde 5,8 üzerinde gerçekleşirken, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasının ardından Mart 2022'de ulaşılan tarihi zirvenin yüzde 14,3 altında kaldı.
Fiyatlardaki yükselişte nakliye hatlarında yaşanan aksamalar, olumsuz hava koşulları ve tarım ürünlerindeki fiyat artışları etkili oldu.
Tahıl fiyatlarında yüzde 5,1'lik artış
Eylülde en dikkat çekici hareketlerden biri tahıl fiyatlarında yaşandı. FAO Tahıl Fiyat Endeksi, ağustos ayına kıyasla yüzde 5,1 yükseldi.
Karadeniz bölgesindeki lojistik kısıtlamalar ile Kuzey Amerika'nın bazı bölgelerinde ekim öncesinde görülen kurak hava nedeniyle buğday fiyatları yüzde 6,3 arttı. Küresel mısır fiyatları ise ABD'deki verim endişeleri, Brezilya'daki ihracat kısıtları ve Hürmüz Boğazı kaynaklı belirsizliklerin etkisiyle yüzde 5,6 yükseldi.
Bitkisel yağ fiyatları da Güneydoğu Asya'daki kuraklığın palm yağı üretimine etkisi ve güçlü küresel ithalat talebi nedeniyle yüzde 0,9 arttı.
Şeker fiyatlarında yüzde 6,1 yükseliş
FAO Şeker Fiyat Endeksi eylül ayında yüzde 6,1 yükseldi. Artışta 2026-2027 sezonunda küresel arzın daralacağı beklentisi, Tayland'daki düşük üretim öngörüsü, Hindistan'daki zayıf muson yağmurları, güçlenen El Nino koşulları ve Brezilya'nın orta-güney bölgelerindeki aşırı yağışlar etkili oldu.
Avrupa Birliği'nde şeker pancarı ekim alanlarının daralması da fiyatları etkileyen gelişmeler arasında gösterildi.
Buna karşılık FAO Et Fiyat Endeksi yüzde 1,1 geriledi. Tavuk ve domuz eti fiyatları bol ihracat arzının etkisiyle düşerken, ABD'den gelen güçlü talep Brezilya sığır eti fiyatlarını destekledi. Süt Ürünleri Endeksi ise yüzde 0,1 gerilerken tereyağı fiyatlarında değişiklik yaşanmadı.
Küresel tahıl üretimi tahmini aşağı çekildi
FAO, 2026 yılı küresel tahıl üretimine ilişkin tahminini de düşürdü. Küresel üretimin bir önceki yıla göre yüzde 2,1 azalarak 2 milyar 979 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Bu miktarın, 2025 rekoltesinin altında kalmasına rağmen tarihin en büyük ikinci tahıl hasadı olacağı öngörülüyor.
Sıcak ve kurak hava nedeniyle Avrupa Birliği ve ABD'deki yemlik tahıl verim beklentileri aşağı yönlü revize edilirken, Avustralya'daki hava koşullarındaki iyileşmenin etkisiyle küresel buğday üretimi tahmini 813,9 milyon tona yükseltildi.
Küresel tahıl ticaretinin ise Karadeniz'deki sınırlı nakliye rotaları ve alternatif taşıma kapasitesindeki yetersizlik nedeniyle önceki sezona kıyasla yüzde 3,5 azalarak 505,8 milyon tona gerilemesi bekleniyor.
