2026 mahsulü kuru incirin ihracat sezonu 28 Eylül itibarıyla başladı. Ege Bölgesi Sanayi Odası Meclis Üyesi, Akça Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili ve kuru meyve sektör temsilcisi Ahmet Bilge Göksan, sezon başlarken Avrupa Birliği’nin kuru incir ve diğer kuru meyvelere yönelik limitleri ile sektörün bu konudaki endişelerini değerlendirdi.
Göksan, kuru incirin Anadolu’da binlerce yıldır üretildiğini ve Frigya, Lidya, İyon ve Roma dönemlerinden bu yana yetiştirilip ticaretinin yapıldığını belirtti. Osmanlı döneminde ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında yeni mahsul kuru incirin pazara gelişinin “incir bayramı” olarak kutlandığını anlatan Göksan, incirlerin Basmane Tren İstasyonu’ndan Kemeraltı’ndaki Yemiş Çarşısı’na kortej eşliğinde taşındığını aktardı. Bu geleneğin günümüzde sürmediğini, ancak incir üretim bölgelerinde festivallerin devam ettiğini kaydetti.
Kuru meyve ihracatında hedef 2 milyar dolar
Türkiye’nin kuru meyve ihracatının yaklaşık 1,75 milyar dolar düzeyinde olduğunu belirten Göksan, verimli bir sezon geçirilmesi halinde bu rakamın 2 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini söyledi. Kuru incir ihracatından yaklaşık 400 milyon dolar, kuru üzüm ihracatından ise 600 milyon dolar gelir elde edildiğini ifade eden Göksan, incirin Türkiye’nin üretim ve ihracatında öne çıkan ürünlerden biri olduğunu vurguladı.
Göksan’ın verdiği bilgilere göre incir sektöründe yaklaşık 30 bin üretici ve 20 bin işletme çalışanı bulunuyor. Kuru üzüm sektörü de eklendiğinde üretici ve çalışanların toplam sayısının 100 bini aştığı belirtiliyor.
Mikotoksinler ihracatın önemli gündemlerinden
Kuru incir ihracatındaki başlıca sorunlardan birinin mikotoksinler olduğunu belirten Göksan, aflatoksin ve okratoksin A’ya dikkat çekti. Aflatoksinin mor ışık, lazer sistemleri ve üretim bantlarında yapılan ayıklama yöntemleriyle kontrol edilebildiğini aktaran Göksan, okratoksin A konusunda sektörün daha fazla zorluk yaşadığını savundu.
Tarım ve Orman Bakanlığının kuru incirde aflatoksin ve okratoksin A bulaşmasının önlenmesi ve azaltılmasına yönelik resmî bir kılavuzu bulunuyor. Kılavuzda özellikle hasat, kurutma ve depolama süreçlerinin bu maddelerin oluşum riskini azaltmadaki önemine yer veriliyor.
Göksan, Avrupa Birliği’nin kuru incir ve diğer kuru meyvelerde mikotoksinler ile Alternaria toksinlerine ilişkin limit ve kontrol çalışmalarını yakından takip ettiklerini söyledi. Tarım ve Orman Bakanlığı da 2026’da AB’nin kuru meyvelerde okratoksin A, kuru incirde ise Alternaria toksinleri için belirlenen maksimum limitleri ve örnekleme yöntemlerini ele aldığı PAFF Komitesi toplantısına teknik değerlendirmeler sundu.
AB pazarındaki kontroller ve geri gönderilen ürünler
Göksan, AB ülkelerine gönderilen ürünlerin bir bölümünün sınır kapılarında denetlendiğini, bazı ithalatçı ve perakendecilerin ise ürünlerin tamamını kontrol ettiğini belirtti. Limitler nedeniyle geri gönderilen ürünlerin ihracatçılar açısından ekonomik kayıp yarattığını söyleyen Göksan, geçen yıl ihracatın ciddi şekilde zorlandığını ifade etti.
İhracattan geri dönen ürünler için kamuoyunda “zehirli incir” ifadesinin kullanılmasının sektöre zarar verdiğini savunan Göksan, Türkiye’ye geri gelen ürünlerin de kontrol edildiğini kaydetti. Kuru incirin üretimden ihracata kadar çeşitli aşamalarda denetlendiğini ve işletmelerde kalite ile yönetim sistemlerinin uygulandığını belirten Göksan, olumsuz haberlerin sektör ve ihracatçılar üzerindeki etkisine dikkat çekti. Ürünlerin Türkiye’den çıkışında ve geri dönüşünde gerekli kontrollerin yapıldığını ifade etti.
Yeni pazarlar için temaslar sürüyor
AB pazarındaki limitler nedeniyle farklı ihracat pazarlarına yönelmenin önem taşıdığını belirten Göksan, incir tüketiminin yüksek olduğu Hindistan ve Çin gibi ülkelerle ticaretin geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Sektör temsilcilerinin AB’deki düzenlemeleri takip ettiğini aktaran Göksan, Türkiye İhracatçılar Meclisi, Avrupa Meyve ve Sebze İşleyicileri ve Tüccarları Birliği (FRUCOM) ile Avrupa Komisyonu Sağlık ve Gıda Güvenliği Genel Müdürlüğü (DG SANTE) nezdinde temasların sürdüğünü bildirdi.
Göksan, yeni ihracat sezonunda kuru incirin sağlıklı ve güvenilir şekilde tüketilebileceğini belirterek tüketicilere ürünlerin denetim süreçlerini dikkate almaları çağrısında bulundu.
